Samsunlu ustanın yarım asırlık mirası: Çam sakızıyla boyadığı geleneksel ahşap beşikleri üretiyor

Samsun'un Alaçam ilçesine bağlı Yukarıısırganlı Mahallesi'nde yaşayan evli ve 6 çocuk babası Sefer Uyar, teknolojiye ve fabrikasyon üretime adeta tek başına meydan okuyor.

İlkokul yıllarında dedesinin ve babasının yanında çırak olarak başladığı ahşap beşik üretimini aralıksız sürdüren 60 yaşındaki Uyar, evinin yanına kurduğu mütevazı atölyesinde zamana ve unutulmaya yüz tutan geleneklere yarım asırdır direniyor.

Sadece iki çivi ve tamamen doğal el işçiliği

Geleneksel ahşap beşikleri günümüzdeki muadillerinden ayıran en büyük özellik, üretim aşamasındaki doğal yöntemler ve ustanın yoğun el işçiliği olarak öne çıkıyor.

Üretim sürecinin inceliklerini paylaşan Uyar, "Bu beşiği yapmak için ağaçları evimin yanındaki atölyeye getiriyorum. Beşikte kullanılacak şekilde yuvarlak yapıyorum. Ondan sonra elde yapılan tornası ile daha iyi şekil veriyorum. Bu beşikte sadece iki çivi var. Diğer yerlerinde tahtaları birbirine çakıyorum. Yani çivi olan hiçbir şey yok neredeyse. Bir beşiği yapmak, ağaçları ormandan toplamak ve işleme süreci ile birlikte hesap edersen 5 gün falan sürüyor" ifadelerini kullandı.

Süslemelerde kimyasal ürünlerden tamamen uzak durduğunu vurgulayan usta, "Mesela bu beşiklerin üstünde kullandığım boyalar tamamen doğal ve kendi üretim boyalarım. Bu boyaları çam ağaçlarından, çam sakızını toplayıp un şekline getirip hamur mayalar gibi pul boyayla mayalıyorum. Ondan sonra böyle taş gibi bir görünüme geliyor. Devamında da köz ateş ile beraber taşı oduna sürerek ısınmasını sağlıyorum ve beşiklere bu şekilde desen desen boyayı sürüyorum. Başka türlü bu desenler yapılamaz" sözlerini sarf etti.

"Gençlerin ilgisi yok, son nefesime kadar yapacağım"

Büyük bir sabır ve emek harcayarak ürettiği beşiklerin tanesini 4 bin TL'den satışa sunan Sefer Uyar, "Allah'a şükür işimizin başındayız" diyerek şükrünü dile getirirken, ürünlerine ağırlıklı olarak memurların ve hobi amaçlı alanların ilgi gösterdiğini belirtti.

Eskiden neredeyse her evde bulunan bu beşiklere olan ilginin azalmasından ve yeni neslin mesleğe uzak durmasından derin bir endişe duyan Uyar, "Bu meslek de bizim dededen, babadan kalan bir mesleğimiz. Bunu devam ettirmeye çalışıyoruz Allah'ın izniyle. Tabii eskisi kadar bu beşiklere bir ilgi yok. Devletimizin de bunlara bir ilgi göstermesini istiyoruz. Yeni gelen hiçbir nesil bunu yapmak istemiyor. Emeği zor, işçiliği zor. Bu beşiği eskiden çok yapıyorlardı ancak şu an neredeyse kimse yapmıyor. Gençlerden de buna bir ilgi gösteren yok, uğraşan yok" diyerek sitemini dile getirdi.

Tüm bu zorluklara ve değişen zamana rağmen mesleğine olan aşkını vurgulayan usta, "Son nefese kadar bu geleneği bırakma şansımız yok. Bırakmayı asla düşünmüyorum. Gelen dostlarımın da isteklerini karşılıyorum. En az 50 senedir çocuk yaşımdan beri yapıyorum. Ben ömrümün son nefesine kadar bu beşiği tasarlamaya devam edeceğim" dedi.