Hüccetü’l-İslâm: İmam Gazzâlî

Eserleriyle İslâm dünyasında ve Batı'da silinmez bir iz bırakan âlim, bilgin, mutasavvıf ve eğitimci İmam-ı Gazzâlî, 53 senelik ömrü boyunca başta "İhyâü Ulûmi'd-dîn" olmak üzere İslâm dünyasını aydınlatan birçok eser kaleme aldı.
İlk ilim eğitimini Tus'ta alan Gazzâlî, daha sonra Cürcan'a giderek İmam Ebu Nasr İsmaili'den bir müddet ders aldı ve tekrar Tus'a dönerek memleketinde üç yıl kaldı.

Yüksek ilmi, hitabet, izah etme kabiliyeti ve zekâsıyla dikkat çekti
İslâm mütefekkiri Gazzâlî'nin, üstün zekâsı ve çalışkanlığını gören hocası, onunla özel ilgilenerek hadis usulü, fıkıh, kelam, mantık, İslâm hukuku ve münazara alanlarında eğitim verdi.
Nişabur'da tahsilini tamamladıktan sonra büyük bir ilim ve edebiyat hamisi olan Selçuklu Devleti'nin veziri Nizâmülmülk'ün daveti üzerine Bağdat'a giden Gazzâlî, Nizamülmülk'ün topladığı ilim meclisinde bulunan dönemin âlimlerince ilminin derinliği ve meseleleri izah etmekteki üstün kabiliyeti neticesinde iltifata değer bulundu.

Gazzâlî, yaşadığı dönemde çeşitli fırkalarla girdiği ilmi tartışmalarda, en zor ve ince mevzularda nazik ve nezih bir üslup kullanarak, yüksek ilmi, hitabet, izah etme kabiliyeti ve zekâsıyla dikkat çekti.
Birçok eseri İslâm dünyasına kazandırdı
Bu sırada birbirinden önemli kitapları İslâm dünyasına kazandıran Gazzâlî, ilim ehli, devlet adamları ve halk tarafından da büyük bir hürmet gördü.
Avrupalı filozofların tezlerini çürüttü
Avrupalı filozofların, dünyanın tepsi gibi düz olduğunu iddia ettiği dönemde, ilim ve felsefelerinde yanıldıklarını ve dünyanın yuvarlak olduğunu ispat eden Gazzâlî, karaciğerde kanın zehir ve mikroplardan temizlenip tazelendiğini, safra ve lenfle zararlı madde eriyiklerinin kandan ayrıldığını ve böylece dalağın, böbreklerin ve safra kesesinin rollerini, kanın madde miktarlarındaki oranın değişmesi sonucu vücut sıhhatinin bozulacağı gibi tıp alanında pek çok konuyu delilleriyle ortaya koydu.
İslâm âlimi Gazzâlî ayrıca, diğer fen ilimlerinde de fikir ve bilgileri izah ederek kitaplarında yer verdi.

İhyâü Ulûmi'd-dîn
Yoğun geçen ilmî çalışmalarından sonra yerine kardeşi Ahmed Gazzâlî'yi vekil bırakan Gazzâlî, Nizamiye müderrisliği görevine ara vererek Bağdat'tan ayrıldı.
Çeşitli ilmî çalışmalar ve seyahatler yapan unutulmaz âlim, Şam'da kaldığı 2 yıl içinde en kıymetli ve tanınmış eseri olan "İhyâü Ulûmi'd-dîn" isimli kitabını İslâm dünyasına kazandırdı.


Gazzâlî, Kudüs'te bir müddet daha kaldıktan sonra Hac vazifesini ifa ederek Bağdat'a geri döndü. Nizamiye Medresesi'nde eğitim vermeye devam ederek, "İhyâü Ulûmi'd-dîn" isimli kitabını öğrencilerine ders olarak okuttu.

Mısırlı bilim adamı Abdurrahman Bedevî'nin araştırmalarına göre Gazzâlî, 457 kitap yazdı ancak bugüne sadece 75 eseri ulaştı.

İmam Gazzâlî'nin tasavvufta mürşidi, Ebu Ali Fârmedî'dir. Zahir ilimlerinde eşsiz bir âlim olarak bilinen Gazzâlî, tasavvuf ilimlerinde de mürşid olarak tanımlandı.
Gazzâlî, 53 senelik ömrünün son yıllarını Tus'ta geçirmeyi tercih etti ve evinin yakınına bir medrese ile tekke yaptırdı. Büyük İslâm mütefekkiri İmam Gazzâlî, 19 Aralık 1111'de hayata veda etti.

Sitemizde paylaştığınız yorumlar, diğer kullanıcılar için değerli bir kaynaktır. Lütfen farklı görüşlere ve diğer kullanıcılara saygılı olun. Kaba, saldırgan, aşağılayıcı veya ayrımcı ifadeler kullanmaktan kaçının.