İslâm medeniyetinin gözbebeği: Şâm-ı Şerîf

Yaklaşık 1400 yıldır Müslümanların önemli kalelerinden olan Şam, tarihî camileri, külliyeleri, çarşıları, kale ve hanlarıyla İslâm dünyasının önemli merkezlerinden biri olarak öne çıkıyor.
Dünyanın en eski sürekli yerleşimlerinden biri olarak kabul edilen Suriye'nin başkenti Şam, İslâm dünyasının büyük önem verdiği tarihî eserleri ve zengin mirasıyla dikkati çekiyor.
İslâmiyet'in ilk yıllarında 634'te Halife Ömer bin Hattâb'ın döneminde Müslümanlar, Şam'ı fethederek şehri İslâm dünyasının önemli bir merkezi haline getirdi.

Yaklaşık 1400 yıldır Müslümanların en önemli kalelerinden biri olan Şam, İslâm dünyasından birçok mirasa ev sahipliği yapıyor.
Eski şehre açılan 7 kapı
Şam'daki eski şehir bölgesi, Roma'dan Bizans'a, İslâm medeniyetinden Osmanlı İmparatorluğu'na kadar pek çok uygarlığa ev sahipliği yapmış, yüzyıllardır kesintisiz yerleşimin sürdüğü nadir tarihî merkezlerden biri. Labirenti andıran dar sokakları, canlı çarşıları ve zamana direnen dini yapıları, kentin hafızasını yaşatan eşsiz bir kültür mirası olarak öne çıkıyor.

- Bâbü Tûmâ, Bâbü'ş-Şarkî, Bâbü'l-Câbiye, Bâbü's-Sağîr, Bâbü'l-Ferâdis, Bâbü'l-Kisan ve Bâbü's-Selâm olarak bilinen bu kapıların her biri, Şam'ın farklı semtlerine açılıyor ve bugün hâlâ kentin tarihî kimliğini yansıtan önemli simgeler olarak ayakta duruyor.

Emeviyye / Emevî Camii
Emevî Camii yalnızca bir cami olarak değil, aynı zamanda Şam'ın ve İslâm dünyasının tarihsel ve kültürel merkezlerinden biri olarak tanınıyor.


4 eski kapısı bulunan ve 3 minareye sahip Emevî Camii'nin avlusunda birbirine uyumlu 3 güzel kubbe hayranlık uyandırıyor.


Hacıların konaklaması için inşa ettirilen yapı: Süleymaniye Külliyesi

- Hacıların konaklaması için yaptırılan ve Osmanlı mimarisi kullanılan külliye kubbelerle, revaklar ve mukarnaslarla süslenerek inşa edilmiş.

Türk havacılık tarihinin ilk şehitlerine ait mezarlık Şam'da
Emevî Camii haziresinde ayrıca Türk havacılık tarihinin ilk şehitlerine ait kabristan da yer alıyor.

Bu 2 kazada şehit düşen 3 Türk subay, Şam'a getirilerek Sâlahaddîn Eyyûbî Türbesi yanındaki Türk Havacılık Şehitliği'ne defnedildi. Şehitlik, camiye gelenlerin ziyaret ettiği önemli noktalardan biri olarak biliniyor.
Şam'daki hanlar
- Şam'da tüccarlar ve mallarını barındırmak için birçok han inşa edildi. Bazı kaynaklara göre, Sultan 2. Abdülhamid döneminde başkentteki han sayısı 139'a ulaştı.

Şam'daki kapalı çarşılar
Şam'ın geleneksel pazar alanları olan kapalı çarşılar, şehri ziyaret edenlerin mutlaka uğradığı mekânların başında geliyor.
Birçok medeniyete ev sahipliği yapan Şam'daki kapalı çarşılar, farklı kültürlerin izlerini taşıyor.

Hicaz Garı
Sultan 2. Abdülhamid'in emriyle 1900'de temeli atılan ve Şam'dan Medine'ye kadar uzanan Hicaz Demir Yolu, 1908'de hizmete açıldı.
Demir yolu hattı, Şam ve Ürdün'den geçerek, Medine'ye ulaşıyordu.

1908 yılında İstanbul'dan Şam'a, oradan Medine'ye ilk sefer yapıldı. Başlangıçta uzunluğu 1464 kilometre olan hat 1917 yılına gelindiğinde 1750 kilometreye ulaştı.
Şam'daki tarihî Hicaz Garı, bu hattın başlangıç durağı olarak hacı adaylarının buluşma noktasıydı.

Devrik Baas rejimi döneminde maruz kaldığı ihmal ve bakımsızlığa rağmen Hicaz Garı, hâlen başkenti ziyaret edenlerin görmek istediği yerlerin başında geliyor.
Salahaddîn Eyyûbî Türbesi
1137'de Irak'ın Tikrit kentinde doğan Eyyûbî Devleti'nin kurucusu Salahaddîn, Haçlı Seferleri tarihindeki önemli zaferlerle tanınıyor.


Salahaddîn, özellikle 1187'deki Hittîn Meydan Muharebesi'nde Haçlılar'ı büyük bir bozguna uğratmasıyla, Haçlılara karşı verdiği büyük mücadelelerle ve Kudüs'ü kurtarmasıyla İslâm dünyasının en önemli kahramanlarından biri haline geldi.

- 1193'te Şam'da vefat eden Salahaddîn'in naaşı, 1196'da Şam Kalesi'nden Emevî Camii'nin haziresine taşındı.

Emevî Camii'nin kuzeyinde yer alan Salahaddîn'in türbesi, hem Müslüman hem de gayrimüslimler için önemli bir ziyaret noktası.
Salahaddîn Eyyûbî'nin türbesi, Suriye'deki en önemli tarihî simgelerden biri olarak kabul ediliyor.
Sultan Baybars Türbesi
Memlûk Devleti hükümdarı Sultan Baybars'ın kabri Emevî Camii yakınlarında yer alıyor.
Haçlılar'a karşı kazandığı zaferlerle tanınan Sultan Baybars, 1277'de Şam'a yakın bir yerde vefat etti ve mezarı buraya yapıldı.
Baybars'ın kabri, Şam'ın önemli bir tarihî mekânı olarak ziyaret ediliyor.


Nûreddin Zengî Türbesi
1118'de Irak'ın Musul kentinde doğan Nûreddin Zengî, 12. yüzyılda Türk-İslâm tarihinin önde gelen isimlerinden biri olarak öne çıkıyor. Haçlı ordularının Kudüs, Urfa, Antakya ve Trabluşşam'ı ele geçirip buralarda küçük devletler kurduğu bir dönemde, Zengîler hanedanının başına geçti.
Nûreddin Zengî, Suriye ve Mısır ekseninde güçlü bir İslâm birliği kurarak, bu birliği Haçlılara karşı kullandı ve büyük bir direniş gösterdi. Haçlılarla olan mücadelesi, İslâm dünyasında önemli bir dönüm noktası oluştururken, Zengî'yi tarih sahnesinde saygıdeğer bir lider haline getirdi.

Muhyiddin İbnü'l-Arabî Türbesi ve Camisi
Endülüs'ün Mürsiye (Murcia) şehrinde doğan ve 1240 yılında Şam'da vefat eden büyük mutasavvıf Muhyiddin İbnü'l-Arabî'nin türbesi, bugün kendi adını taşıyan mahallede yer alıyor.

Yavuz Sultan Selim'in Şam seferi sırasında yaptırdığı bu türbe ve yanındaki cami, yalnızca bir ziyaret mekânı değil, aynı zamanda İslâm düşünce tarihine yön veren bir ismin hatırasının yaşatıldığı önemli bir merkez niteliğinde.


Hâlid el-Bağdâdî Külliyesi
Hâlid el-Bağdâdî Külliyesi, Şam'ın Kâsiyûn Dağı eteklerinde, Ekrad bölgesindeki Rükneddin Mezarlığı'nda bir manevi sığınak olarak görülüyor.

1827'de vefat eden ünlü sufi Hâlid el-Bağdâdî'nin türbesine ev sahipliği yapan bu Osmanlı eseri, asırlardır dervişlerin ve huzur arayanların uğrak noktası. Zarif kubbesi, avludaki oval su havuzu ve tarih kokan odalarıyla külliye, geçmişin ruhunu bugüne taşıyor. Bir zamanlar ilim zaviyesi ve mürit aşhanesi olan bu odalar, şimdi türbe bakıcısının evi olarak kullanılıyor.



Seyyide Zeynep Türbesi ve Camisi
Cami, barış ve birliğin sembolü olarak farklı mezheplerden Müslümanları bir araya getiren ibadet yeri olarak biliniyor. Cami içerisinde Seyyide Zeynep'in türbesi de yer alıyor.


Murad Paşa Külliyesi
17. yüzyılda inşa edilen Murad Paşa Külliyesi, Şam'daki en önemli Osmanlı yapılarından biri olarak kabul ediliyor.
Hem tarihî hem de mimarî açıdan büyük bir değere sahip külliyenin içerisinde cami, medrese ve Murat Paşa Türbesi yer alıyor.
Şam'daki Osmanlı mirasının önemli bir örneği olan Murad Paşa Külliyesi, hem yerel halk hem de Şam'a gelenler tarafından ziyaret ediliyor.
- Bilâl-i Habeşî (Bâbüssağîr Kabristanı)
- Muâviye bin Ebû Sufyân (Bâbüsağîr Kabristanı)
- Üsâme Bin Zeyd (Mezze Mahallesi)
- Şam Fatihi Sahabe Muâz bin Cebel (Bâbü'ş-Şarkî)
- Hz. Peygamber’in Roma İmparatoru Herakleios'a elçi olarak gönderdiği Dihye bin Halîfe el-Kelbî (Mezze Mahallesi)
- Fedâle bin Ubeyd el-Evsî (Bâbüssağîr Kabristanı)
- Ebü'd-Derdâ, (Bâbüssağîr Kabristanı)
- Havle binti Ezver (Bâbü Tûmâ)
- Dırâr bin Ezver (Bâbü Tûmâ)


Sitemizde paylaştığınız yorumlar, diğer kullanıcılar için değerli bir kaynaktır. Lütfen farklı görüşlere ve diğer kullanıcılara saygılı olun. Kaba, saldırgan, aşağılayıcı veya ayrımcı ifadeler kullanmaktan kaçının.