Kilise krizinde son perde: Fener Rum Patrikhanesi ve Rus Ortodoks Kilisesi karşı karşıya
06:00, 11/10/2018, PerşembeG: Güncelleme: 15:13, 27/06/2022, Pazartesi
Ortodoks dünyası 1 Eylül 2018'de İstanbul'da bir araya gelmişti.
Ukrayna'nın bağımsız bir 'kilise' isteğine tümüyle karşı çıkan Rus Ortodoks Kilisesi, bu isteğe olumlu yaklaşan Ortodoks kiliselerinin öncüsü olarak bilinen Fener Rum Patrikanesi'yle ilişkilerini koparma noktasına getirdi. Kilise krizine giden yolun kronolojik sıralamasını birlikte hatırlayalım.
Ukrayna’da bulunan
Kiev Patrikhanesi’nin
bağımsızlık talep etmesi, Rus Ortodoks Kilisesi ile İstanbul Fener Rum Patrikhanesi’nin arasında gerilime
neden oldu. Ukrayna ve Rusya arasındaki siyasi gerilimin bir sonucu olduğu düşünülen olayda, İstanbul Fener Rum Patrikhanesi
Ukrayna’nın bağımsız kilise
istemesini olumlu karşılıyor.
- Rus Ortodoks Kilisesi, Fener Rum Patrikhanesi’nin Ukrayna’daki kiliseye böyle bir bağımsızlık verilmesi durumunda bölünmelerin artacağını ve Ukrayna’da yaşayan Rus nüfusun olumsuz etkileneceğini savunuyor.
Fener Rum Patrikhanesi manevi başkent sayılıyor
Ortodoks dünyasının merkezi konumundaki Fener Rum Patrikhanesi,
Ortodoks Hristiyanlar için
manevi başkent sayılıyor. Tarihi 12. yüzyıla
dayanan patrikhane, 1700’lü yıllarda yıkıldı ve 1720
tarihinde yeniden inşa edildi. Bazilika şeklinde yapılan binanın restorasyonu 1800’lü
yıllara kadar devam etti.
En fazla Ortodoks nüfusu Rusya'da
Yeryüzünde yaklaşık 300 milyon Ortodoks olduğu biliniyor ve yarısından fazlası Rusya Federasyonu vatandaşı.
Rusya
’nın ardından Ukrayna, Beyaz Rusya
ve Balkan
ülkelerinde yaşıyor.Rus Ortodoks Kilisesi’nin önemi ne?
Bizans İmparatorluğu’nun yıkılışıyla
Moskova’nın
kendisini III. Roma ilan etmesi
, dünyadaki Ortodoksların büyük kısmının Rusya’da yaşıyor olması, Rusya’nın uluslararası kuvvet konumunda bulunması ve diğer önemli patrikliklerin Müslüman ülkelerin topraklarında bulunması
nedenler Rus Ortodoks Kilisesi’ni önemli merkezlerden biri
yapıyor.
Satır arası bilgi:
- Rus Ortodoks Kilisesi önemli bir konumda olmasına rağmen kiliselerde gerçekleşen merasim ve dualarda, sırasıyla İstanbul Rum Ortodoks Patrikhanesi, İskenderiye Rum Ortodoks Patrikhanesi, Antakya Rum Ortodoks Patrikhanesi ve Kudüs Rum Ortodoks Patrikhanesi’nden sonra ancak 5. onur sırasında yer alıyor.
Fener Rum Patrikhanesi söz sahibi
Fener Rum Patrikhanesi kiliseler arasında öncelikli konumda yer alıyor. Ortodoks ilahiyatına göre de Kiev’in bağımsızlık kararını verme yetkisi bulunuyor.
Ukrayna’nın isteği ne anlama geliyor?
Ukrayna’dan gelen
‘bağımsızlık’
talebinin değerlendirme karar verme yetkisi İstanbul’da bulunan Fener Rum Patrikhanesi’nde bulunuyor. Bu bilgiler ışığında patrikhane, Kiev’e bir geçtiğimiz Nisan ayında bir temsilci gönderdi. Bu tavır, patrikhanenin Kiev’e bağımsızlık vereceği
yönünde yorumlansa da henüz bir kesinlik kazanmadı.
Tarihi önemine vurgu yapılıyor
Kiev’in bağımsız bir kilise istemesinin altında
Rusya ve Ukrayna
arasındaki siyasi çekişmenin yanı sıra Orta Çağ’da Hristiyanlığın bugünkü Slav coğrafyasının büyük bölümüne Kiev üzerinden yayılmış olması da gösterilerek tarihi boyutuna
da vurgu yapılmak isteniyor.İstanbul’da buluştular
Rus Ortodoks Kilisesi
ile Fener Rum Patrikhanesi
31 Ağustos tarihinde İstanbul’da bir görüşme gerçekleştirdi. Görüşmeyle ilgili bir bilgi paylaşılmazken Kiev’e temsilci gönderilmesi üzerine Moskova Kilisesi
sert bir açıklama yapmış, İstanbul Fener Rum Patrikhanesi’yle
ilişkileri kesebileceği tehdidinde bulunmuştu.
Üç farklı kilise bulunuyor
Kiev'de
şuan üç farklı
Ortodoks kilisesi bulunuyor. Başpiskopos Filaret'in başında bulunduğu ve Ukrayna yönetiminin desteklediği Kiev Patrikhanesi
, diğeri Moskova Patrikhanesine bağlı Ukrayna Ortodoks
Kilisesi ve üçüncüsü ise Ukrayna (Otosefal) Ortodoks
Kilisesi.Otosefal kurduklarını ilan ettiler
Ukrayna'da bazı din adamları, Moskova kiliselerine karşılık,
Kiev Patrikhanesi, Ukrayna Ortodoks Kilisesi ve Ukrayna Bağımsız Ortodoks Kilisesi'ni
(Otosefal) kurduklarını ilan etti. Fakat Ortodoksluk mezhebinde bu yapılanmanın geçerli sayılabilmesi için
bu kiliselerin, Fener Rum Patrikhanesi
ya da diğer patrikhanelerin yarısı tarafından tanınması gerekiyor.
Fener Rum Patrikhanesi: Moskova’ya direneceğiz
Kiev’in ’ diyerek Rus Ortodoks Kilisesi’yle ilişkileri kopma noktasına geldiğini resmen ilan etti.
‘bağımsız bir kilisem’
olsun isteğine olumlu bakan Fener Rum Patrikhanesi, ‘Rusya’dan gelen baskılara direneceğiz
Rus Ortodoks Kilisesi ne yapacak?
Ukrayna Ortodoks Kilisesi'nin Rusya'dan koparak 'bağımsız' olma girişimine Fener Rum Patrikhanesi’nin destek vermesi,
Hristiyan Ortodoks dünyasında yakın tarihin en büyük krizlerinden birine yol açtı.
"Simetrik yanıt verecek"
Rus basınında yer alana habere göre, krizi değerlendiren Moskova Devlet Dil Üniversitesi'nden din bilimci profesör
Roman Silantyev
, Moskova Patrikhanesi'nin Türkiye'de piskoposluk kurarak Fener Rum Patrikhanesi'nin tutumuna simetrik yanıt verebileceğini kaydetti.
Rus Ortodoks, Fener Rum Patrikhanesi’ne ‘Savaş’ açtı
Rus Ortodoks Kilisesi Ruhani Meclisi'nin kararına göre Kilise,
Fener Rum Patrikhanesi'nin başkanlık ettiği yapılardan çıkacağını
açıkladı. Patrikhanenin başpiskoposlarıyla
ortak ayin düzenlemeye son verme kararı da alan Rus Ortodoks Kilisesi, kiliselerdeki ibadetler sırasında Fener Rum Patriği Bartholomeos'un adının anılmayacağını da açıkladı.Ukrayna Devlet Başkanı " demişti.
Pyotr Poroşenko
, Fener Rum Patrikhanesi'nin, Moskova'nın izni olmadan tüm devletlere bağımsız kilise oluşturma hakkı verme yönünde karar aldığını aktararak, "Bu kararı göz önüne alacak olursak ilk sırada Ukrayna'nın ulusal kilise oluşturma hakkı olabilir
Sitemizde paylaştığınız yorumlar, diğer kullanıcılar için değerli bir kaynaktır. Lütfen farklı görüşlere ve diğer kullanıcılara saygılı olun. Kaba, saldırgan, aşağılayıcı veya ayrımcı ifadeler kullanmaktan kaçının.