MalumatDoğu Afrika’nın en eski mescitleri

Doğu Afrika’nın en eski mescitleri

SELİM TEKE MECRA 1 DAKİKADA OKUNUR
Doğu Afrika’nın en eski mescitleri
Afrika'nın en eski camilerinden Başeyh Camii.
BEĞEN

İslam’ın Afrika’ya girişi Hz. Ömer’in halifelik dönemine kadar uzanmaktadır. Hicri birinci yüzyılda Afrika coğrafyasına ulaşan İslamiyet, geç dönemlerde tasavvuf erbabı ve tüccarlarla birlikte iyice yerleşmiş, Afrika bölgesinin tüm topraklarına dağılmıştı. İslam dini ile bu derece erken karşılaşan bölge üzerinde bu buluşmanın eserleri de zuhur etmişti. Afrika’da Müslüman halkın ibadetlerini gerçekleştirmeleri adına birçok camii inşa edilmişti. Bu eski camiilerin bir kısmı hala mevcudiyetini korurken, bazı yapılar ise sadece kalıntılar şeklinde günümüze kadar gelebildi.

İşte Doğu Afrika’da hala ayakta olan en eski beş cami:

Kilva Ulu Camii:

Kilva Cami bölge halkı tarafından çok kez yenilenmiş ve ek yapılarla desteklenmiş olsa da, çağımıza sağlam ulaşamamıştır.
Kilva Cami bölge halkı tarafından çok kez yenilenmiş ve ek yapılarla desteklenmiş olsa da, çağımıza sağlam ulaşamamıştır.

Tanzanya’nın Kilva Kisivani adasında bulunan ve 10. yüzyılda inşa edildiği düşünülen caminin, yerel halk tarafından yapıldığı tahmin edilmektedir. 11-13. yüzyıllarda ana yapıyı teşkil eden unsurların eklendiği cami, tamamı çatı ile örülmüş, avlusuz bir yapıdır.

Kemer ve kirişler ile bezenmiş Kilva Camii'nin üstü tamamen kapalıdır ve bir bahçesi yoktur.
Kemer ve kirişler ile bezenmiş Kilva Camii'nin üstü tamamen kapalıdır ve bir bahçesi yoktur.

Bir ticaret merkezi olan Kilva, sadece Müslüman tüccarların değil, Avrupa’dan gelen tüccarların da uğrak noktasıydı. Şehrin bu kozmopolit yapısı Kilva Camii’nin mimarisine de yansımış, ilk dönem konuklarının yaşayış tarzı eserin çatı ve kirişlerindeki döşemelerde kendini göstermiştir. 11 kemer ve kemerleri tutan kirişlerden oluşan yapının çatısı çok sayıda ufak kubbe ile süslenmiştir. Kilva Camii günümüze dek ayakta kalmış olmasına rağmen, ibadethane olarak kullanamayacak kadar yıpranmıştır.

Başeyh Camii:

Başeyh Camii'nin tam olarak ne zaman yaptırıldığı bilinmemektedir.
Başeyh Camii'nin tam olarak ne zaman yaptırıldığı bilinmemektedir.

Kenya’nın kıyı şeridinde kalan Mombasa şehrinde bulunanBaşeyh Camii eski yapısını korumaktadır. Hala ibadethane olarak kullanılan bu yapının tam olarak ne zaman ve kimin tarafından inşa edildiği bilinmemektedir. Ancak araştırmacılar yapının tarihinin 13. yahut 14. yüzyıla dayandığını tahmin etmektedir. Yapısından ve mimari özelliklerinden epey eski olduğu anlaşılan cami tahmin edilen tarihler doğru ise Kenya’nın en eski camisidir.

Eski yapısına rağmen Başeyh Camii günümüze kadar sağlamlığını korumuştur.
Eski yapısına rağmen Başeyh Camii günümüze kadar sağlamlığını korumuştur.

Mandhry Camii:

Mandhry Camii, konum olarak yakın olduğu Başeyh ile aynı mimari özellikler sahiptir.
Mandhry Camii, konum olarak yakın olduğu Başeyh ile aynı mimari özellikler sahiptir.

Başeyh Camii gibi Mombasa kentinde bulunan eser, Kenya’nın en eski camilerindendir. Konumu Başeyh Camii’ne yakın olan Mandhry Camii’si mimari açıdan da Başeyh ile benzerlik göstermektedir. Sahildekiler anlamına gelen Sevahili halkının Arap süslemeleri ve Afrika geometrik desenlerin harmanladığı mimari algısının kusursuzca yansıtıldığı bir eserdir.

Mandhry Camii'nin dışında bulunan çeşmesi.
Mandhry Camii'nin dışında bulunan çeşmesi.

Okyanus havasının içeriyi doldurabilmesi için özellikle düzenlenmiş avlusunun yanında, caminin dışında bir çeşme de yer almaktadır. 1570’de inşa edilen Mandhry Camii, ibadete kapalıdır.

Bagamoyo Camii’si kalıntıları

Bagamoyo Camii'nin kalıntıları birçok araştırmacı ve arkeoloğun uğrak noktası.
Bagamoyo Camii'nin kalıntıları birçok araştırmacı ve arkeoloğun uğrak noktası.

13. yüzyılda inşa edildiği tahmin edilen Bagamoyo Camii’nin günümüze sadece kalıntıları ulaşabilmiştir. Afrika’nın en eski yapılarından olan caminin çevresinde geniş bir mezarlık alanı bulunuyordu. Süslemesinde birçok malzeme kullanılmış olan eserin porselen dekorasyonları Tanzanya’nın Darusselam şehrindeki ulusal müzede muhafaza edilmektedir.

Bagamoyo Camii'nin bahçesinde bulunan mezarların yazıtları da araştırmacıların ilgisini çekiyor.
Bagamoyo Camii'nin bahçesinde bulunan mezarların yazıtları da araştırmacıların ilgisini çekiyor.

Necaşi Camii

Sade bir mimari ile inşa edilmiş Necaşi Camii.
Sade bir mimari ile inşa edilmiş Necaşi Camii.

Afrika’nın en eski camisi olan yapı Etiyopya’nın kuzeyindeki Tigray bölgesinde bulunmaktadır. Henüz İslam’ın ilk yıllarında Etiyopya’ya, eski adıyla Habeşistan’a hicret eden sahabeler tarafından yaptırılan cami hala ibadete açık bir şekilde varlığını sürdürmektedir. Müslümanlara karşı hoşgörülüğü ve yumuşaklığıyla tanınan, dönemin Habeşistan Kralının ismi ile adlandırılmış Necaşi Camii sade ve basit bir mimari kullanılarak inşa edilmiştir.

Caminin avlusunda bulunan Habeşistan Kralı Necaşi'nin türbesi TİKA tarafından restore edildi.
Caminin avlusunda bulunan Habeşistan Kralı Necaşi'nin türbesi TİKA tarafından restore edildi.

YORUMUNUZU YAZIN, SORUNUZU SORUN
{{ entity.comments.quantity }} KİŞİ YORUM YAZDI
İLK YORUM YAZAN SİZ OLUN

Yeni yüzyıl Üniversitesi Siyaset Bilimi ve Uluslararası ilişkiler bölümünden mezun oldu. Çağdaş İslam düşüncesi, tasavvuf tarihi ilgi alanları içerisinde. Yayın hayatının başlangıcından bu yana, Mecra'da editörlük yapmakta.

BEĞEN
YUKARI DÖNÜN

Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için veri politikamızı inceleyebilirsiniz