Cemâat-i İslâmî (Pakistan)
10:00, 20/11/2025, Perşembe
MecraMecra
Cemâat-i İslâmî, Pakistan'da gündemi belirleyen siyasî hareketlerden biri.
Hindistan’da İslâmî uyanışı başlatmak isteyen cemâatin kurucusu Ebü’l A’la Mevdûdî ve Cemâat-i İslâmî hareketi fertten başlayarak toplumu kuşatan ve toplumdan aldığı güçle devlete ulaşan bir İslâmcılık projesinin savunucusuydu. Sömürgeciliğin üstü örtülü biçimde sürmesi Mevdûdî'nin üzerinde durduğu konuların en önemlilerindendi. Cemâatin militer yapıda olmayan ve şiddeti yöntem olarak kullanmayan bir metoda sahip olması ve örgütlü bir yapıya sahip olması dolayısıyla Pakistan siyasetinde her zaman muhatap alınması gereken bir unsur haline gelmiştir.
Cemâat-i İslâmî
, İngiliz sömürge yönetimi
altındaki Hindistan’
da İslami uyanışı başlatmak isteyen "Ebü’l A’la
Mevdûdî
"
tarafından kurulmuştur. Dilimize çevrilmiş çok sayıda eseriyle birlikte Türkiye’de Seyyid Kutub ile beraber en çok tanınan siyasal İslâmcı şahsiyet olan
Mevdûdî
, 1941 yılında Lahor şehrinde
Cemâat-i İslâmî’nin temellerini atmıştır.
Mevdûdî
çıkardığı dergiler, yazdığı makaleler ve verdiği konferanslarla İ
ngiliz sömürgeciliğine
karşı mücadele yürüttü.Mevdûdî
sömürge sonrası bağımsızlıkta hangi yolun izleneceğine dair olarak tek Hindistan projesini
savunuyordu. Onun bu kanaatinin arkasında milliyetçi duygulardan çok birleşik ümmet ideali
yatmaktaydı. Ancak bu mümkün olmamış, yaşanan hadiseler 1947 yılında Müslümanların çoğunlukta olduğu Pakistan devletini ortaya çıkarmıştı.
Pakistan sınırlarında kalan Lahor’da
Cemâat-i İslâmî’nin
temellerini atan Mevdûdî
ve arkadaşlarının bundan sonraki hedefleri, Pakistan
’da "İslâm dünyasına örnek"
olacak bir İslâm devleti kurmak olacaktı.- Bağımsız Pakistan’ın siyasî lideri olan Muhammed Ali Cinnah’a seküler kimliği nedeniyle
Cemâat-i İslâmî muhalif duruyordu. Bunun üzerine Mevdûdî ve cemaati, Pakistan’ın yönetiminde İslâmî kuralların egemen olması için çalışacaktır.
Pakistan’ın 1956 yılında kabul edilen ilk anayasasında yer alan ‘İslâmî temellere dayanan bir toplum oluşturmayı ve mevcut bütün kanunları Kur’ân ve Sünnet ışığında düzenlemeyi’ esas alan maddelere yer verilmesinde Cemâat-i İslâmî büyük rol oynamıştır.
Ancak
Cemâat-i İslâmî
bu mücadelesinde bedel ödemek zorunda kaldı. Mevdûdî
olmak üzere cemaat mensupları uzun süreli hapis cezasına
çarptırıldı.
Pakistan anayasasına göre
Cemâat-i İslâmî
bir siyasî parti olarak faaliyet gösterebiliyordu.
Bu yeni süreçte, Hz. Peygamber’in son nebi oluşu hususunda aykırı görüşlere sahip Ahmediyye
mezhebine karşı büyük bir kampanya başlatan Mevdûdî
, bölücülük suçlamasıyla yargılanarak ölüm cezasına
çarptırılmış ancak daha sonra beraat etmişti.- Eyüp Han’ın 1958’deki askerî darbesi sonrası Cemâat-i İslâmî’nin faaliyetleri yasaklanmıştı. Öte yandan Cemâat-i İslâmî, Hindistan, Keşmir, Sri Lanka ve o zamanki ismi Doğu Pakistan olan Bangladeş’te de teşkilatlandı.
1971’de Cemâat-i İslâmî Bangladeş’in Pakistan’dan ayrılmasına karşı çıktı
. Bangladeş’teki Cemâat-i İslâmî
teşkilatları özellikle cemâatin öğrenci kolu, Pakistan
ordusu tarafından yönetilen paramiliter el-Bedir
güçleri bünyesinde silahlı mücadele yürüttü. Hindistan
ile hareket eden ayrılıkçı güçlere karşı savaşıldı.
Mevdûdî
1972 yılında sağlık sorunları sebebiyle cemaatin liderliğini bırakmıştır. Mevdûdî’nin belirlemiş olduğu cemâat esaslarına göre Pakistan bir İslâm toprağı sayıldığı için bu ülkede faal olan bir cemâat olarak silahlı bir mücadelenin bizzat içinde yer almak kesinlikle meşru görülmemekteydi.
Mevdûdî İslâm dinini insan hayatının dünyevî ve uhrevî yanlarının tamamını kuşatan külli bir sistem olarak görmüştür.
Mevdûdî ve
Cemâat-i İslâmî
hareketi fertten başlayarak toplumu kuşatan ve toplumdan aldığı güçle devlete ulaşan bir İslâmcılık
projesinin savunucusuydu. Sömürgeciliğin
üstü örtülü biçimde sürmesi Mevdûdî
’nin
üzerinde durduğu konuların en önemlilerindendi.
Cemâatin militer yapıda olmayan ve şiddeti yöntem olarak kullanmayan bir metoda sahip olması ve örgütlü bir yapıya sahip olması dolayısıyla
Pakistan
siyasetinde her zaman muhatap alınması gereken bir unsur haline gelmiştir. Günümüzde
Cemâat-i İslâmî
, Lahor şehrindeki Mansura semtinde genişçe bir kampüs içerisindeki idarî merkezinden siyasî faaliyetlerini sürdürmeye devam etmektedir.
Başlıklar :
Sitemizde paylaştığınız yorumlar, diğer kullanıcılar için değerli bir kaynaktır. Lütfen farklı görüşlere ve diğer kullanıcılara saygılı olun. Kaba, saldırgan, aşağılayıcı veya ayrımcı ifadeler kullanmaktan kaçının.