Diyojen Sendromu'na adını veren adam

Atina sokaklarında bir adam, gündüz vakti elinde fenerle dolaşıyordu. Ona ne yaptığını sorduklarında şu cevabı verdi: "İnsan arıyorum, insan!"

Diyojen, Karadeniz kıyısında ilk Antik Yunan kolonisi olan Sinop'ta, M.Ö. 412'de dünyaya geldi. İlerleyen yıllarda Atina'da yaşamaya başladı. Burada Kinik felsefe ile tanıştı. Bu düşünceye göre bilgeliğe erişmek için dünyevi maddiyatlara ve beşeri unvanlara ihtiyaç duyulmamalıydı. Diyojen, kinik okulunun öğretilerini benimsemekle kalmamış, en uç noktaya taşımıştı. Önce bir fıçıda yaşamaya başladı, ardından tüm giysilerini ve diğer eşyalarını bırakıp yalnızca bir örtüyü kendine pelerin yaptı.

Sivri diliyle tanınıyor, kimseden lafını esirgemiyordu. Mesela bir gün: "Hey insanlar! İnsanlar buraya gelin!" diye bağırmaya başladı. Halk etrafına toplanınca da: "Ben gerçekten insan olanları çağırıyorum!" diyerek sopasıyla onları uzaklaştırdı.

Başka bir günde ise, yolda karşılaştığı zengin bir adam Diyojen'e: "Ben sefillere yol vermem." diyerek onu küçümsedi. Diyojen ise sakince "Ben veririm" diyerek kenara çekildi. Tüm tuhaflıklarına rağmen Atina'da sevilen ve saygı duyulan biriydi.

Ancak Ege Denizi'nde yolculuk ettiği bir gün, korsanlar tarafından tutsak edilip köle pazarına götürüldü. Pazarda ilginç konuşmalarını duyan bir soylu, çocuklarını eğitmesi için Diyojen'i satın alıp Korinthos'a getirdi.

Bazı kaynaklara göre burada yaşadığı sırada Büyük İskender ile tanıştı. İskender ona: "Senin için yapabileceğimiz bir şey var mı?" diye sordu. Diyojen ise o meşhur cevabını verdi: "Gölge etme başka ihsan istemem!"

Diyojen, bundan sonra hayatının sonuna dek Korhintos'da yaşadı ve doksanlı yaşlarında öldü. Zamanla, yaşam tarzı psikolojide 'Diyojen Sendromu' olarak adlandırıldı ve kendine bakmayan insanlar için kullanılan bir benzetme haline geldi.