Keşmir'in kutsal merkezi: Hazratbal
10:00, 29/05/2026, Cuma
MecraMecra
Hazratbal Camii.
Sünnî-Şiî fark etmeksizin pek çok cami ve tekkenin bulunduğu Cammu-Keşmir'in başkenti Srinagar'da yoğun bir dinî atmosfer sizi karşılıyor. Bunlardan en önemlisi, Hazratbal Camii’dir. Srinagar'daki Hazratbal, Keşmirli Müslümanlar tarafından büyük hürmet ve saygı gösterilen ünlü bir cami olarak öne çıkıyor.
Keşmir her ne kadar çatışma ve şiddet olayları ile gündeme gelse de zengin bir denilmektedir.
tasavvufî birikim
i içinde barındırıyor. Sufizm
kültürünün yaygın olduğu Keşmir’de, insanların gündelik hayatlarını şekillendiren tasavvufî tarikatlar
önemli bir rol oynuyor. Öyle ki bölgede köklü bir geçmişe sahip olan Kübreviyye
ve Nakşibendî
ekollerinin etkisi hayatın her alanında kendisini hissettirmektedir. Bu nedenle Keşmir’e ‘‘Güney Asya’nın Tasavvuf Beşiği’’
Bir tasavvuf şeyhinin türbesinde dua eden Müslümanlar. Srinagar, Keşmir.
Hindistan sınırları içerisinde yer alan
Cammu-Keşmir
’in başkenti Srinagar,
içerisinde barındırdığı sayısız tasavvufî ekol ile öne çıkıyor.Sünnî-Şiî fark etmeksizin pek çok cami ve tekkenin bulunduğu kentte, yoğun bir dinî atmosfer sizi karşılıyor. Bunlardan en önemlisi Dal Gölü’nün hemen kıyısında yer alan Hazratbal Camii’dir. Srinagar'daki Hazratbal, Keşmirli Müslümanlar tarafından büyük hürmet ve saygı gösterilen ünlü bir cami olarak biliniyor.
Bunun en büyük sebebi, Hz. Peygamber’in
Saç-ı Şerif’ine ev sahipliği yapması
dır. Assar-ı-Şerîf, Dergah-ı Şerîf
ve Medinetu's-Sani
gibi farklı isimlerle de bilinen bu cami, Keşmirli Müslümanların Hz. Peygamber’e olan sevgi ve bağlılığının bir özetidir.
Ülkenin pek çok yerinden Hz. Peygamber’in saç-ı şerîfini görmek için gelen Müslümanlar, Hazratbal Camii'ne uğramaktadır.
Caminin inşaatı,
1968
yılında Şeyh Muhammed Abdullah
tarafından başlatılmıştır. On bir yılda tamamlanan ve beyaz mermerden inşa edilen cami, Keşmir’in en önemli dinî merkezidir.
Hazratbal’ın tarihi, 17. yüzyıla kadar uzanmaktadır. Caminin bugün bulunduğu konum aslen
İsrat Mahal
bölgesidir ve 1623
yılında Şah Cihan
'ın valilerinden biri olan Sadık Han
tarafından yaptırılmış bir bahçeydi. 1634'te Keşmir’e gelen Şah Cihan, bahçenin bir ibadet alanına dönüştürülmesini emretti ve bunun üzerine bir mescit inşa edildi.
Srinagar şehrindeki Keşmirli Müslümanlar, görünmeyen sahibi Hz. Muhammed'in sakalından bir kıl olduğuna inanılan kutsal emaneti sergilerken miraç kandili kutlamaları sırasında dua ediyorlar.
Saç-ı şerîf, Keşmir’e 1699 yılında getirilmesinin ardından bir süre farklı yerlerde sergilenmiş ardından Hazratbal’da mahfuz edilmeye başlanmıştır. Saç-ı şerîfin Keşmir’e geliş hikâyesi hakkında farklı rivayetler, farklı anlatılar dolaşmaktadır.
Bunlardan öne çıkanı,
Hz. Peygamber’in soyu aracılığıyla Bijapur'a
getirildiği daha sonra Keşmirli Nakşibendî Nureddin Eshai'ye teslim edildiği
üzerinedir. Sultan Evrengzib tarafından varlığı öğrenilen saç-ı şerîf bulunduğu yerden alınarak Ajmer Dergahı'
na gönderilmiş ancak daha sonra saçı muhafaza etmesi için tekrar Nureddin Eshai
’ye geri verilmiştir. Saç-ı şerîf, 1700 yılında Eshai’nin vefatının ardından kızı İnayet Begüm
’ün evine gönderilmek üzere Keşmir’e ulaştığı aktarılmaktadır.
Ajmer Dergahı.
Keşmir diline göre
"Bal"
kelimesi su kıyısı
anlamına gelir ve Hazratbal, Dal Gölü kıyısında yer aldığından Bal adının buradan geldiği varsayılır. Aynı zamanda ‘‘Bal’’
kelimesi Hintçede saç anlamına
gelmektedir. Mevcut cami beyaz mermerlerle kaplıdır; tasarımında Medine'deki Mescid-i Nebevî'den esinlenilmiştir
. Camide Babür
ve Fars
mimarisinin etkisi göze çarpmaktadır. Aynı zamanda Hazratbal Keşmir’deki tek kubbeli cami
olma özelliğine sahiptir. Diğer tüm camiler çatı dizaynıyla yapılmıştır ve kubbesizdir.
Dal Gölü kıyısında yer alan Hazratbal Camii'nin uzaktan görünüşü.
Keşmirli Müslümanlar Hazratbal'ı, Hz. Peygamber ile yakınlaşmanın bir bağlantısı olarak görüyorlar. Keşmirliler arasında Hazratbal’ın önemi ve durumu, günlük hayatlarında, şiirlerinde ve müziklerinde kendisini göstermektedir.
Hazratbal'ı ziyaret etmek, Mescid-i Nebevî'yi ziyaret etmekle aynı düzeyde kabul edilir
; sonuç olarak Hazratbal ‘‘Medinetu's-Sani’’
yani İkinci Medine olarak adlandırılır.
Bir cuma günü Hazratbal Camii'nin bahçesini dolduran Müslümanlar, Kasım 1949.
Keşmirli Müslümanlar için son derece önemli olan ve her gün ziyaretçi akınına uğrayan
Hazratbal’daki Hz. Peygamber’in saçı 6 Aralık 1963'te kaybolmuştur.
Dokuz gün sonra geri getirilen kutsal emanetin kaybolması Keşmir’de büyük bir infiale yol açmıştır. Yaklaşık 50 bin kişi
Hazratbal’da toplanarak siyah bayraklarla yas tutmaya başlamış
, ilk günün akabinde hırsızların yakalanması için toplanan kalabalığın sayısı 75 bine
ulaşmıştır. Bu durum karşısında yerel hükümet sokağa çıkma yasağı ilan etmek zorunda kalmıştır.
Mecra
Leşker-i Tayyibe Örgütü
Olaylar bir anda uluslararası bir nitelik kazanmış,
Pakistan yaşanan hırsızlık olayından Hindistan hükümetini sorumlu tutmuştur
. Hindistan’ın Müslüman İçişleri Bakanı Lal Bahadır Shashtri bölgeye giderek Hazratbal’ı ziyaret etmiş ve faillerin bulunacağına dair söz vermiştir.
Hindistan’ın Müslüman İçişleri Bakanı Lal Bahadır'ın Hazratbal ziyareti.
Olayın hemen akabinde, Keşmir başta olmak üzere, Müslümanların politik ve sosyal yaşamlarındaki önemini temsil eden
Hindistan'ın pek çok şehrinde çatışma çıkmış ve protesto gösterileri düzenlenmiştir.
Yaşanan olaylar Hazratbal’ın Keşmirli Müslümanlar açısından ne kadar hassas, kutsal ve önemli olduğunu gözler önüne sermiştir.
1963'te kaybolan Hz. Peygamber’in Hazratbal’daki saçı, bulunduktan sonra halka gösterilirken, 1964.
Dal Gölü’nün kıyısında beyaz mermerden kubbesiyle parlayan Hazratbal, Ramazan ve dinî gecelerde dolup taşmaktadır. Ülkenin pek çok yerinden Hz. Peygamber’in saç-ı şerîfini görmek için gelen Müslümanlar Hazratbal’a uğramaktadır. Çevresinde büyük bir çarşı ve meydanın bulunduğu Hazratbal, Keşmir’in
dinî ve sosyal merkezi
olma özelliğini sürdürmeye devam ediyor.
Sitemizde paylaştığınız yorumlar, diğer kullanıcılar için değerli bir kaynaktır. Lütfen farklı görüşlere ve diğer kullanıcılara saygılı olun. Kaba, saldırgan, aşağılayıcı veya ayrımcı ifadeler kullanmaktan kaçının.