İsrail Gazze'den çekildi (mi?)

Bölgeyi idare etmenin artan maliyetleriyle karşı karşıya kalan İsrail’in, silahlı kuvvetlerini ve yerleşimcilerini kıyı şeridinden çekerken tüm dünyanın şahit olduğu bu anlarda, “evlerinden” ve sinagoglarından gönüllü olarak ayrılmak istemeyen yerleşimciler karara direndi, yerlerinden sürüklenerek de olsa zorla çıkarıldı. Çekilme sırasında, Gazze'deki 21 yerleşim biriminin tahliyesi tamamlandı, bölgedeki yerleşimlerde yaşayan 8 bine yakın Yahudi ise, İsrail ordusu tarafından zor kullanılarak tahliye edildi.

Şaron'un büyük planı

İsrail’in Gazze’de çekilmesi resmî olarak 2005 yılında başlasa da, bu politikanın oluşturulması uzun zamandır devam eden bir süreçti. 1990’larda Filistin-İsrail barış sürecinin filizleri sayılabilecek tohumlar dikilmeye başlandı.

• Ariel Şaron büyük planını tam da bu politik hezeyanın ortasında dillendirmiş; 18 Aralık 2003’te, herhangi bir anlaşma temelinde hareket etmeden İsrail’in tek taraflı olarak Gazze’den çekilme planını açıklamıştı.

38 yılın ardından ne değişti?

Şaron ne oldu da böylesine radikal bir değişikliğe gitmişti?

• "Biz bu sözü beğenmiyoruz ama bu işgaldir. 3.5 milyon Filistinliyi işgal altında tutmak İsrail ve Filistinliler için kötüdür... Bundan güvenliğimize zarar vermeyecek şekilde uzaklaşmamız gerekiyor. Bu sonsuza kadar devam edemez."

Çekilmeye giden yol

• Planı en şiddetli bir şekilde eleştirenlerden biri, Şaron planı halk oylamasına sunmadığı takdirde hükümetten istifa etmekle tehdit eden Dışişleri Bakanı Benjamin Netanyahu'ydu.

Şubat 2005'te ayrılma planı Knesset tarafından resmî olarak onaylanırken, mart ayında hâlihazırda Gazze Şeridi'nde yaşamayan İsrail vatandaşlarının bölgeye yerleşmeleri yasaklanmıştı.

Işıklar, kamera, motor!

Yerleşimcilerin karara direnmesi nedeniyle bölgeye binlerce polis ve asker sevk edildi ve binlerce Yahudi yerleşimci, İsrail ordusu tarafından zor kullanılarak yerleşim yerlerinden tahliye edildi.

• Yerleşimcilerin evlerinden tekmeleyerek ve çığlıklar atarak götürüldükleri görüntüler, dünya çapında anbean yayınlandı. İsrail askerleri emirleri gönülsüzce yerine getirirken ağlıyor, bazı yerleşimci çocuklar, Holokost sırasında Yahudileri işaretleyenlere benzer sarı Davud Yıldızları takarak elleri havada evlerinden çıkartılıyordu.

Adeta teatral bir tonda gerçekleşen geri çekilme, Gazze’deki 21 yerleşim biriminin tahliyesi ve yaklaşık 8 bin Yahudi yerleşimcinin Gazze’den çıkarılmasıyla 12 Eylül’de son buldu.

İsrail güçleri binlerce evi, kamu binasını ve ibadet yerini yerle bir etti; İsrail'de Yahudi mezarlıklarındaki cesetler bile mezardan çıkarılıp yeniden gömüldü. İsrail'in askerî teçhizatının çoğu kaldırıldı ve 21 Eylül'de hükümet, Gazze Şeridi'nin yargısız bölge olduğunu ilân etti ve bölgeye yapılan geçişleri seyahat belgesi gerektiren uluslararası sınırlar olarak belirledi.

Takip eden günlerde Filistinliler, onlarca yıldır yasak olan ve artık terk edilmiş yerleşim yerlerinin sokaklarında özgürce yürüdüler. Halk işgalin sona ermesine sevinirken, bazıları da daha önce ulaşamadıkları denize koştu. Ancak kutlamalar uzun sürmeyecekti...

İsrail gerçekten geri çekilmiş miydi?

İsrail'in önkoşulsuz olarak Gazze’den çekilmesi ve Gazze'yi yargısız bölge ilân etmesinden bir haftadan kısa bir süre sonra, İsrail jetleri Şeridi bombaladı ve aralarında İslami Cihat komutanı Muhammed Halil'in de bulunduğu çok sayıda Filistinliyi öldürdü. İsrail saldırılarında roket yapımında kullanıldığını iddia ettiği bir okul ve diğer binalar da vuruldu.

• İsrail Gazze’den çekilmesinin ardından Gazze’ye yönelik dördü büyük çaplı operasyon (2008 Dökme Kurşun Operasyonu, 2012 Bulut Sütunu Operasyonu, 2014 Koruyucu Hat Operasyonu ve 2021 Duvarların Muhafızı Operasyonu) olmak üzere sayısız küçük ve orta çaplı operasyon düzenledi.

Bu operasyonların yanı sıra tüm Filistin topraklarında olduğu gibi Gazze’de de Filistinlilerin mülkiyet hakları gasp ediliyor, Filistinlilere konut alım satımlarında zorluklar çıkarılıyor, miras hakları gasp ediliyor, evleri yıkılıyor, idarî tutuklu kisvesi altında süresiz gözaltına alınıyor, güvenlik nedenleriyle, bölgeye giren kişilerin ve malların serbest dolaşımına kısıtlamalar getiriliyor…

2007'nin sonunda İsrail, Gazze'nin sınırlarını tamamen kapatarak bölgeyi bugüne kadar devam eden sıkı bir kuşatmaya maruz bıraktı.

Gazze Şeridi’nden geri çekilmenin İsrail'in güvenliğini ve ülkenin Batılı devletler tarafından algılanma şeklini temelden değiştireceğine ve işgal altındaki Batı Şeria'da da benzer bir sürecin yaşanma potansiyeliyle toprağın barışla takas edilebileceği bir çağ başlatacağına inanan Şaron’un büyük planları ise çoktan gerçekleşmişti.