Mimar Sinan'ın bilinmeyen aşure geleneği

Mimar Sinan'ın vakfiyesinde yer alan ve Süleymaniye Camii'nin restorasyonu sırasında yeniden ortaya çıkan vasiyet, Osmanlı vakıf kültürünün yüzyıllar sonra da sürdüğünü gösteriyor. Büyük mimarın Muharrem ayının 10. gününde aşure dağıtılması, Kur'an-ı Kerim okunması ve ihtiyaç sahiplerine yemek verilmesi yönündeki hayır şartı bugün de yerine getiriliyor.

Mimar Sinan'ın vasiyeti

Herkes Mimar Sinan'ı Süleymaniye, Selimiye ve yüzlerce esere imza atan büyük bir mimar olarak tanıyor. Ancak Sinan, ardında yalnızca mimari eserler değil, toplumda dayanışmayı yaşatmayı amaçlayan bir vakıf geleneği de bıraktı. Süleymaniye Camii'nin restorasyonu sırasında yürütülen arşiv çalışmalarında uzun yıllar kayıp olduğu düşünülen vakfiye metinlerinden biri yeniden bulundu. Vakfiyede Mimar Sinan, vefatının ardından her yıl Muharrem ayının onuncu günü olan Aşure Günü'nde önce Kur'an-ı Kerim hatimleri okunmasını, ardından kabri başında dua edilmesini istedi. Vasiyetinde ayrıca vakfının gelirlerinden ayrılan payla aşure hazırlanmasını ve ihtiyaç sahiplerine yemek dağıtılmasını şart koştu.

Osmanlı vakıf anlayışının bir örneği

Bu vasiyet, Osmanlı'daki vakıf sisteminin yalnızca cami ve medrese inşasıyla sınırlı olmadığını da ortaya koyuyor. Vakıflar aracılığıyla ihtiyaç sahiplerine yemek ulaştırılması, sosyal yardımlaşmanın sürdürülmesi ve toplumdaki dayanışmanın güçlendirilmesi amaçlanıyordu. Mimar Sinan da vakfının gelirlerini her yıl düzenli olarak aşure ikramı yapılması için ayırdı. Muharrem ayının 10. günü, İslam tarihinde Hz. Hüseyin ve Kerbelâ şehitlerinin anıldığı önemli günlerden biri olarak kabul ediliyor. Aynı zamanda paylaşma ve dayanışmanın simgesi hâline gelen aşure geleneği de bu tarihle özdeşleşiyor. Süleymaniye Camii restorasyonu sırasında vakfiyenin yeniden bulunmasının ardından Mimar Sinan'ın vasiyeti tekrar uygulanmaya başladı. Her Muharrem ayında türbesinde dualar okunuyor, ardından Süleymaniye çevresinde aşure ve yemek ikram edilerek yüzyıllar önce bırakılan hayır geleneği yaşatılıyor. Bugün ise bu vasiyet Gürsoy Vakfı tarafından yerine getiriliyor; Muharrem ayının 10. gününde aşure ve yemek dağıtılarak ihtiyaç sahiplerine ikramda bulunuluyor.