Prof. Dr. Ebû’l-Hasen en-Nedvî

İsmail Çağılcı

15:10, 23/07/2024, Salı

Mecra

Diğer

Dijital haberciliğin güvenilir adresi: Tıkla ve GZT'yi Google'da favorilerine ekle!

Ebu’l-Hasen en-Nedvî, Hindistan'ın yetiştirdiği en önemli İslâm âlimlerinden biri.

Günümüzde 150 milyon civarında Müslümanın yaşadığı dünyanın en kalabalık ikinci ülkesi Hindistan, sayısız âlim ve mütefekkire ev sahipliği yapıyor. Hindistan'ın önde gelen âlimlerinden biri olan Ebu’l-Hasen en-Nedvî de fikirleri, teşkilatçı yapısı ve cesaretiyle kısa süre içinde Hindistan Müslümanları arasında dikkat çeken isimlerden biri haline gelmiştir. Nedvî, tebliğ vazifesini yerine getirmek için Avrupa ve Amerika kıtaları da dahil olmak üzere pek çok seyahate çıkmış; bu seyahatlerde önemli İslâm âlim ve düşünürleriyle tanışmış ve İslâm dünyasının genelinde muteber bir isim haline gelmiştir.

Dünyanın en kalabalık ikinci ülkesi Hindistan
, birçok dinî inanca da ev sahipliği yapıyor. Günümüzde 150 milyon civarında Müslümanın yaşadığı
ülkenin İslâmiyet ile tanışması hicretten sonraki ilk yüzyılda
gerçekleşiyor ve Hindistan, o günden bu yana sayısız âlim ve mütefekkir
yetiştiriyor.

Ebu’l-Hasen en-Nedvî
, 1914 yılında Hindistan’ın Uttar Paradeş eyaletinde, seyit soyundan bir ailenin çocuğu
olarak dünyaya geldi. Daha çok küçük yaşlarda babası Abdülhay el-Hasani
ile birlikte dini eğitimine başladı. Henüz 9 yaşında babasını kaybedince maddi güçlüklerle karşı karşıya kalan
küçük Nedvi’ye Sıddık Hasan Han’ın
torunları sahip çıktı ve okul masraflarını üstlendiler.

1927’de Leknev Üniversitesi’ne
girerek Arap Dili ve Edebiyatı
üzerine tahsil görmeye başladı ve buradan sonra Dârülulûm-i Nedvetü’l-ulemâ’ya
kaydoldu. Arapça eğitimini tamamladıktan sonra Lahor’un yolunu tutan Nedvî, burada şiirlerini Arapçaya çevirdiği Muhammed İkbal’le
tanıştı. Bu tanışıklık h
ayatının dönüm noktalarından
biri oldu; zira İkbal’in şahsına ve fikirlerine
olan alakası ve hürmeti arttı.

Nedvetü’l Ulema’da, Haydar Hasan Han Tonki ve Mubarekpuri’den hadis, tefsir ve mantık dersleri
gördü ve zorlu eğitim sonunda her ikisinden de
icazet almayı başardı. Aynı dönemlerde Ahmed Ali Lahuri’nin
derslerine katılan Nedvi, bir yandan da Dârülulûm-i Nedvetü’l-ulemâ’da
dersler vermeye başladı.

Fikirleri, teşkilatçı yapısı ve cesaretiyle
kısa süre içinde Hindistan Müslümanları arasında dikkat çeker
hale geldi. 1941 yılında Mevdudi
’nin davetiyle Cemâati- İslâmî’nin kurucuları arasında
yer alsa da bir süre sonra aralarında yaşanan sorunlar
nedeniyle buradan ayrıldı.

Kısa bir süre sonra İdâre-i Ta‘lîmât-ı İslâm
adını verdiği bir okul kurarak
burada dersler vermeye başladı. Dört yıl kadar devam eden bu Kur’ân- Kerîm ve tefsir dersleri
sonrası ilk haccını gerçekleştirmek üzere Hicaz’a sefere çıktı
. Hac vazifesini tamamlayıp döndükten sonra ç
eşitli okullarda
dersler vermeye devam eden Nedvî, 1961’de Nedvetü’l-ulemâ’nın başkanı ve Dârülulûm rektörü oldu
.

Bu seyahatlerde önemli
İslâm âlim ve düşünürleriyle
tanıştı ve İslâm dünyasının genelinde muteber bir isim
haline geldi. Başta Râbıtatü’l-âlemi’l-İslâmî ve Centre Islamique de Geneve
olmak üzere pek çok kuruluşta başkanlık ve yöneticilik yaptı.

Tebliğle birlikte Arap milliyetçiliği, Batıcılık, ahlâkî gerileme ve israf konuları üzerine özellikle durdu ve Müslümanların bunlara karşı çok dikkatli olması gerektiğini her fırsatta dile getirdi.

80’li yaşlarına geldiğinde s
ağlığı iyiden iyiye bozulan
ama felçli haliyle dahi İslam’a hizmet etme gayretinden geri durmayarak yazmaya devam eden Ebû’l-Hasen en-Nedvî, 31 Aralık 1999’da vefat etti
.