Şah Veliyullah Dehlevî
10:00, 21/06/2024, Cuma
MecraDiğer
Şah Veliyullah Dehlevî.
Hindistan’da yaşamış en büyük âlimlerden biri olan Şah Veliyullah Dehlevî hadis ilmine ehemmiyet vermiş, hadisi bütün ilimlerin esası ve dinin dayanağı olarak kabul etmiştir. İlmi çalışmalarında esas aldığı ögelerden biri olarak tasavvufi geleneğe yer verdi. Çalışmanın, kazanmanın ve topluma hizmet etmenin önemine vurgu yapmıştır, aktif bir dinî hayatın gerekli olduğunu savunmuştur. Ayrıca Şah Veliyullah, şeyhleri ve ulemayı eleştirmekten sakınmamış, toplumun tüm kesimlerine seslenerek onlara sorumluluklarını hatırlatmıştır. Eğitim noktasında da çalışmaları bulunan Şah Veliyullah Dehlevî’ye göre eğitimcinin işi bozmak ve değiştirmek değil denetleme olmalıdır.
1703 yılında Delhi’de doğan
Şah Veliyullah Dehlevî
, Hindistan’da yaşamış en büyük âlimlerden biri
olarak biliniyor. Memlûklerden sonra durma noktasına gelen Hadis ilminin yeniden canlanmasında
önemli pay sahibidir. Şah Veliyullah Dehlevî’nin yaşadığı dönemde (1703-1762) Sünnî-Şiî gerilimi tırmanmış
, Hindistan’da İngilizlerin faaliyetleri
genişlemiş ve yabancı unsurların Müslümanların günlük yaşantısı
üzerindeki etkisi artmıştı.‘
‘Delhi Dârü'l-Ulûmu’’
adıyla ünlenen medresesinde tefsir ve hadise
ağırlık veren birimini oluşturarak dârülhadis
vazifesi gördü. Bu nedenle Hindistan coğrafyasında ‘‘muhaddis’’
olarak isimlendirildi. Hadis eğitimi için İmam Mâlik’in el-Muvatta’sını
tavsiye etmiştir.- Şah Veliyullah Dehlevî tasavvuf geleneğini benimsemiştir. İlmi çalışmalarında esas aldığı ögelerden biri olarak tasavvufî geleneğe yer verdi.
Sûfîliği
gündelik hayattan tamamen el çekme
şeklinde yorumlayanlara karşı çıkıp
sahte sûfîleri sert bir dille
eleştirdi. Şah Veliyullah Dehlevî kanaatin Allah’ın verdiği nimetlerden
bigâne kalmamak olduğunu söylemiştir. Çalışmanın, kazanmanın ve topluma hizmet etmenin
önemine vurgu yapmıştır. Aktif bir dinî hayatın
gerekli olduğunu savunmuştur.Şah Veliyullah Dehlevî dönemindeki
siyasi ve toplumsal
sorunlarla yakından ilgilenmiştir. Babürlü, yönetici ve ileri gelenlerine
pek çok mektup göndermiştir. Bu mektuplarında ekonomik, idari ve sosyal reform
yapılmasını istedi ve ülkenin muhtemel saldırılara karşı
güçlendirmesi gerektiğini belirtti. Ayrıca Şah Veliyullah, şeyhleri ve ulemayı eleştirmekten sakınmamış
, toplumun tüm kesimlerine seslenerek onlara sorumluluklarını hatırlatmıştır
.Eğitim noktasında da çalışmaları bulunan
Şah Veliyullah Dehlevî’ye göre eğitimcinin işi bozmak ve değiştirmek değil
denetleme olmalıdır. Sadece medreselerde ders okutmakla yetinen âlimleri
örnek almayan Şah Veliyullah, içinde yaşadığı toplumu sorgulayarak
sorunların çözülmesi için çare aradı. Yeni neslin daha sağlam bir ilim anlayışı
kazanabilmesi için çok iyi yetişmesine özen gösterilmesi gerektiğini ifade etmiştir.Şah Veliyullah Dehlevî Hint Müslümanları için
önemli bir alim olmanın yanı sıra
dinî ilimlere yaptığı katkılarla Hadis ilmine yeniden can suyu vermesiyle
dikkat çekiyor. Yaptığı çalışmalarda usulün temel ilkeleriyle pratikteki kültürel ögeleri
birbirinden ayırması, zaman ve mekana göre değişimi yorumlamasıyla İslâm düşünce tarihinde yenilikçi bir tavrın ilk habercis
i oldu. Hindistan’daki Müslümanların sorunlarının çözümünde tüm İslâmî tecrübeleri kullanarak
hareket etmiş, itilafları azaltmaya çalışmıştır. Hindistan’ın ilim ve tasavvuf çevrelerinde
etkin bir konuma sahip olan Şah Veliyullah Dehlevî’nin Arapça ve Farsça olarak kaleme aldığı
yüze yakın eseri bulunuyor.
Sitemizde paylaştığınız yorumlar, diğer kullanıcılar için değerli bir kaynaktır. Lütfen farklı görüşlere ve diğer kullanıcılara saygılı olun. Kaba, saldırgan, aşağılayıcı veya ayrımcı ifadeler kullanmaktan kaçının.