ABD ve İsrail'in saldırılarında UNESCO Dünya Mirası listesindeki Gülistan Sarayı da hasar gördü

ABD ve İsrail’in İran’a yönelik son saldırıları sırasında başkent Tahran’da bulunan ve UNESCO Dünya Mirası Listesi’nde yer alan tarihi Gülistan Sarayı’nın bazı bölümlerinin zarar gördüğü bildirildi.

Uzman ekipler sarayda oluşan tahribatın boyutunu belirlemek için inceleme başlatırken, kültürel mirasın korunması amacıyla uluslararası kurumlara da bilgi verildiği bildirildi.

Tahran’ın tarihi merkezinde bulunan Gülistan Sarayı, İran mimarisinin en önemli saray komplekslerinden biri olarak kabul ediliyor.

Sarayın temelleri 16. yüzyılda Safevîler döneminde atılmış olsa da bugün görülen yapıların büyük bölümü 18. ve 19. yüzyıllarda hüküm süren Kaçar hanedanı döneminde inşa edildi.

Özellikle Kaçar hükümdarı Nasreddin Şah döneminde saray genişletildi, yeni köşkler eklendi ve Avrupa mimarisinden esinlenen unsurlar komplekse dahil edildi. Bu yönüyle Gülistan Sarayı, geleneksel İran mimarisi ile Batı etkilerinin birleştiği önemli yapılardan biri olarak görülüyor.

Birbirine bağlı avlular, bahçeler ve köşklerden oluşan saray kompleksinde Mermer Taht Salonu, Aynalı Salon ve çeşitli müze binaları bulunuyor. Kompleksin en dikkat çekici yapılarından biri olan Şemsü’l-İmare Köşkü, inşa edildiği dönemde Tahran’ın en yüksek binası olarak biliniyordu.

Sarayın iç mekânları ise zengin aynalı süslemeleri, renkli çinileri, duvar resimleri ve Avrupa tarzı tablolarıyla Kaçar saray kültürünün estetik anlayışını yansıtan önemli örnekler arasında yer alıyor.

Tarih boyunca Kaçar hükümdarlarının tahta çıkış törenlerine, yabancı elçilerin kabulüne ve devlet merasimlerine ev sahipliği yapan saray, İran’ın modernleşme sürecinde de önemli bir rol oynadı.

19. yüzyılda İran’ın Avrupa ile kurduğu diplomatik ve kültürel ilişkilerin önemli bir kısmı bu saray çevresinde şekillendi.

Gülistan Sarayı, bu yönüyle İran’ın siyasi ve kültürel tarihinin en önemli tanıklarından biri olarak kabul ediliyor.

Saray kompleksi, mimari ve tarihi değeri nedeniyle 2013 yılında UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne dahil edildi.

UNESCO değerlendirmelerinde Gülistan Sarayı’nın, İran’da geleneksel saray mimarisi ile Batı’dan gelen yeni sanat ve mimari etkilerin birleşimini temsil eden özgün bir yapı topluluğu olduğu vurgulanmıştı.

Uzmanlar, saldırılar sırasında meydana gelen hasarın yalnızca İran için değil, dünya kültürel mirası açısından da önemli bir kayıp riski oluşturabileceğini belirtiyor.

İranlı yetkililer sarayda hasar tespit çalışmalarının sürdüğünü ve gerekli restorasyon çalışmalarının başlatılacağını açıklarken, uluslararası kültürel miras kuruluşlarının da süreci yakından takip ettiği ifade ediliyor.