Birleşmiş Milletler kronometreyi çalıştırdı, tarih verdi: Küresel sıcaklıkta korkulan senaryo kapıda

Birleşmiş Milletler (BM) bünyesinde faaliyet gösteren Dünya Meteoroloji Örgütü (DMÖ), iklim krizi ve küresel ısınmanın geleceğine dair endişe verici yeni bir rapor yayımladı. Kurum tarafından yapılan resmi açıklamada, dünya genelindeki hava sıcaklıklarının önümüzdeki yıllarda da rekor seviyelerde seyretmeye devam edeceği vurgulandı. 2026-2030 dönemini kapsayan kapsamlı değerlendirmede, kayıtların tutulmaya başlandığı tarihten bu yana en sıcak 11 yılın tamamının 2015 yılı sonrasındaki dönemde yaşandığına dikkat çekilirken, bu yükseliş eğiliminin durdurulamaz bir şekilde süreceği belirtildi. Uzmanlar, yeni bir küresel sıcaklık rekorunun 2031 yılından önce kırılmasının neredeyse kesin olduğunu ifade ediyor.

Kritik 1,5 derece eşiği tehlikede

Yayımlanan raporda, iklim değişikliğiyle mücadelede sembolik ve bilimsel bir sınır olarak kabul edilen 1,5 derece eşiğine dair çarpıcı istatistikler paylaşıldı. DMÖ verilerine göre, 2026-2030 yılları arasındaki beş yıllık ortalama sıcaklığın, sanayi öncesi dönem (1850-1900 ortalaması) değerlerinin 1,5 derece üzerine çıkma ihtimali yüzde 75 olarak hesaplandı. Bununla birlikte, önümüzdeki beş yıllık periyotta en az bir yılın, küresel sıcaklık ortalamalarında geçici olarak 1,5 derece sınırını tek başına aşma olasılığı ise yüzde 91 gibi son derece yüksek bir seviyede bulunuyor.

El Nino etkisiyle yeni rekor yılı 2027 olabilir

Küresel Yıllık ve On Yıllık Güncelleme raporunun başyazarı Leon Hermanson, önümüzdeki dönemin hava tahminlerine ilişkin önemli detaylar aktardı. Hermanson, 2026 yılının son aylarına doğru yeni bir El Nino hava olayının oluşmasının beklendiğini, bu durumun da 2027 yılını insanlık tarihinin en sıcak yılı yapma ihtimalini ciddi şekilde artırdığını dile getirdi. Pasifik Okyanusu’nun ekvatoral bölgelerinde yüzey sularının ısınmasıyla tetiklenen ve dünya genelindeki rüzgar, yağış ile basınç dengelerini altüst eden El Nino, yakın geçmişte de etkisini göstermişti. Bu doğal iklim olayının katkısıyla 2023 yılı kayıtlardaki en sıcak ikinci yıl olurken, 2024 yılı ise yaklaşık 1,55 derecelik artışla tarihin en sıcak yılı olarak kayıtlara geçmişti.

Paris İklim Anlaşması hedefleri baskı altında

Uluslararası toplumun 2015 yılında imzaladığı Paris İklim Anlaşması, küresel ısınmayı sanayi öncesi seviyelerin mümkünse 1,5 derece, en fazla ise 2 derece üzerinde sınırlandırmayı taahhüt ediyordu. Ancak DMÖ, 2026-2030 yılları arasında yıllık küresel ortalama sıcaklıkların sanayi öncesi dönemin 1,3 ila 1,9 derece üzerinde gerçekleşeceğini öngörüyor. Kuruluş, yaşanacak muhtemel geçici eşik aşımlarının Paris Anlaşması'ndaki uzun vadeli hedeflerin tamamen kaybedildiği anlamına gelmediğini, söz konusu sınırların yaklaşık 20 yıllık uzun dönem ortalamalarını kapsadığını hatırlatarak devletleri acil önlem almaya çağırdı.

Kutup bölgesinde alarm seviyesi yükseldi

Raporda yer alan bölgesel tahminler, özellikle Kuzey Kutbu (Arktik) için tehlikenin boyutunu ortaya koydu. Önümüzdeki beş kuzey yarımküre kışında (Kasım-Mart dönemi) Arktik bölgesindeki sıcaklıkların, 1991-2020 ortalamasının tam 2,8 derece üzerine çıkabileceği hesaplandı. Bu ürkütücü tahmin, aynı dönem için öngörülen küresel sıcaklık değişimlerinin üç katından daha fazla bir ısınma hızına işaret ediyor. İklim modellerine göre ayrıca, önümüzdeki beş yıllık süreçte Sahel bölgesi, Kuzey Avrupa, Alaska ve Sibirya’da normalden daha yağışlı, Amazon havzasında ise çok daha kurak hava koşullarının hakim olması bekleniyor.