Okyanusun derinliklerinden dev zirvelere... İşte insan ayağı değmeyen son yerler

Kuzey Kutbu'ndan Everest'in zirvesine kadar, cesur kâşiflerin artık yeryüzündeki tüm bilinmeyenleri keşfettiği düşünülebilir. Ancak gerçek çok farklı. Dünyada hâlâ hiçbir insanın ayak basmadığı ya da büyük ölçüde keşfedilmemiş çok sayıda bölge bulunuyor.

Geçilmesi neredeyse imkânsız kadim ormanların derinliklerinden kutsal dağların buzla kaplı zirvelerine, hatta mağaraların gizli galerilerine kadar uzanan bu alanlar, gezegenimizin ayak basılmamış bölgeleri olarak kabul ediliyor. Bilim insanları, mağaraların derinliklerinde yüzlerce kilometrelik keşfedilmemiş geçitlerin hâlâ gün yüzüne çıkmayı beklediğini düşünüyor.

1- Antarktika'daki Marie Byrd Land

Batı Antarktika'da yer alan Marie Byrd Land, dünyadaki gerçek anlamda "Terra Nullius" (hiçbir devlete ait olmayan toprak) statüsüne sahip nadir bölgelerden biri. Yaklaşık 1,61 milyon kilometrekarelik bu dev buz örtüsü hiçbir ülkenin egemenliği altında bulunmuyor. Bilim insanlarına göre bölgenin yüzde 99,6'sı insan eli değmemiş doğal alan olarak kalmayı sürdürüyor. Karşılaştırma yapmak gerekirse Antarktika genelinde bu oran yaklaşık yüzde 32. Alaska büyüklüğündeki bu bölgenin büyük kısmına, sert iklim ve ulaşım zorlukları nedeniyle bugüne kadar hiçbir insan ulaşamadı. Bununla birlikte bölge, küresel iklim araştırmaları açısından büyük önem taşıyor. İngiliz Antarktika Araştırmaları Kurumu'ndan Andrew Fleming'e göre burada bulunan Thwaites Buzulu, deniz seviyesinin geleceğini belirleyecek en kritik araştırma alanlarından biri.

2- Myanmar'ın Kuzey Orman Kompleksi

Myanmar'ın kuzeyinde, Hindistan ve Çin sınırları boyunca uzanan Kuzey Orman Kompleksi, yaklaşık 30 bin kilometrekarelik devasa bir yağmur ormanı. Güneydoğu Asya'nın en büyük bozulmamış ormanlarından biri olan bölgede yaklaşık 6 bin canlı türü bulunuyor. Bunların yaklaşık 1.500'ü dünyanın başka hiçbir yerinde yaşamıyor. 1960'lı yıllardan itibaren yaşanan siyasi çatışmalar nedeniyle bölge araştırmacılara kapatıldı. Yaklaşık 70 yıldır ormanın en derin kesimlerine neredeyse hiç kimse ulaşamadı.

3- Gangkhar Puensum

7.550 metre yüksekliğindeki Gangkhar Puensum, dünyanın zirvesine hiç çıkılmamış en yüksek dağı unvanını taşıyor. Dağa çıkılamamasının nedeni yalnızca zorlu doğa koşulları değil. Bhutan halkı, dağ zirvelerinin tanrıların yaşadığı kutsal yerler olduğuna inanıyor. Bu nedenle 1980'lerde yapılan tırmanış girişimleri gönüllü olarak yarıda bırakıldı. Bhutan hükümeti 1994 yılında 6 bin metrenin üzerindeki tırmanışları, 2003 yılında ise ülkedeki tüm dağcılık faaliyetlerini yasakladı. Bu nedenle Gangkhar Puensum'un zirvesine bugüne kadar hiçbir insan ulaşamadı.

4- Machapuchare

"Balık Kuyruğu Dağı" olarak da bilinen Machapuchare, Nepal'in en kutsal zirvelerinden biri. 6.993 metre yüksekliğindeki dağ, Hindu inancında Tanrı Şiva'nın yaşadığı yer olarak kabul ediliyor. 1957 yılında bir İngiliz ekip zirveye yalnızca 150 metre kala geri döndü. Çünkü Nepal Kralı'na zirveye ayak basmayacaklarına dair söz vermişlerdi. O tarihten bu yana dağa tırmanış izni verilmedi.

5- Pakistan-Çin sınırındaki Summa Ri

7.312 metre yüksekliğindeki Summa Ri, tırmanışın yasal olarak serbest olduğu ancak bugüne kadar kimsenin zirvesine ulaşamadığı en yüksek dağlardan biri. Bölgeye ulaşımı sağlayacak yol, kamp alanı veya rota bulunmuyor. Yoğun buzullar, derin yarıklar ve sürekli çığ tehlikesi nedeniyle zirve hâlâ insanlara kapalı durumda.

6- Tibet'teki Nyainqêntanglha Doğu Sıradağları

Yaklaşık 600 kilometre uzunluğundaki bu dev dağ silsilesinde 6 bin metrenin üzerindeki 164 zirvenin 159'una hiç tırmanılmadı. Son yıllarda bazı yerel dağcılar yeni rotalar açmaya başlasa da bölgenin büyük bölümü hâlâ keşfedilmeyi bekliyor.

7- Arktik Okyanusu'nun Gakkel Sırtı

Okyanus tabanlarının yalnızca yüzde 28,7'si haritalanabildi. İnsanların doğrudan gözlemlediği alan ise yalnızca yüzde 0,001 seviyesinde. Bu bilinmeyen bölgelerin en dikkat çekicilerinden biri Gakkel Sırtı. Yaklaşık 1.800 kilometre uzunluğundaki su altı volkanik dağ sırası, 4.600 ile 5.100 metre derinlikte bulunuyor. Mariana Çukuru kadar derin olmasa da yıl boyunca kalın deniz buzu ile kaplı olduğu için araştırılması çok daha zor. Geçtiğimiz yıl Çin'in düzenlediği bir keşif seferi yalnızca bölgenin çok küçük bir bölümünü inceleyebildi.

8- Meksika'nın Yucatán mağaraları

Meksika'daki Yucatán Cenoteleri, yaklaşık 10 bin yıl önce sular altında kalan doğal mağara sistemlerinden oluşuyor. Bölgede yaklaşık 7 bin cenote bulunmasına rağmen bunların yalnızca 142'si ziyaret edilebiliyor. Uzmanlara göre mağaralarda hâlâ yaklaşık bin kilometrelik keşfedilmemiş geçit bulunuyor.

9- Vietnam'daki Hang Son Doong

Dünyanın en büyük mağarası kabul edilen Hang Son Doong, tek başına 38,5 milyon metreküplük hacme sahip. Haritalandırılmış ana galeriler yaklaşık 9,4 kilometre uzunluğunda olsa da araştırmacılar mağaranın yan kolları ve yer altı nehirlerinin büyük bölümünün hâlâ keşfedilmediğini düşünüyor. Nitekim 2019 yılında yapılan bir keşifte mağaraya 1,6 milyon metreküplük yeni odalar eklendi. Bilim insanları, mağaranın içinde hâlâ insan ayağı değmemiş çok sayıda bölüm bulunduğuna inanıyor.