Pakistan'ı nükleer güce kavuşturan ünlü fizikçi Abdul Kadir Han hayatını kaybetti
20:34, 10/10/2021, PazarG: Güncelleme: 21:04, 10/10/2021, Pazar
Pakistan'ın nükleer silah programının kurucularından: Dr. Abdul Kadir Han.
Pakistan'ın nükleer silah programının kurucularından Dr. Abdul Kadir Han, ülkesinin nükleer güce kavuşmasında kilit rol üstlendi.Bugün 85 yaşında hayatını kaybeden Han, "Pakistan'ın nükleer silah teknolojisinin babası" olarak anılıyordu. 85 yaşında yaşamını yitiren Han, aralarında 2 Pakistan devlet madalyası olmak üzere çok sayıda ödüle layık görüldü. Han'ın yayımlanan 2 kitabı ve çok sayıda makalesi bulunuyor.
Pakistan'ın
nükleer silah programının kurucularından Dr. Abdul Kadir Han
, ülkesinin nükleer güce kavuşmasında kilit rol üstlendi.
- Han, 1 Nisan 1936'da İngiliz Hindistanı'nın Bhopal şehrinde doğdu. Hindistan ile Pakistan'ın 1947'de bağımsızlıklarını kazanmasının ardından ailesi ile 1952’de Pakistan'a göç etti.
Karaçi
Üniversitesi Metalürji Bölümü'nden
1960’ta mezun olan Han, bu tarihten sonra yüksek eğitimine Batı Almanya ve Hollanda’da
devam etti.Han
, 1972’de
Belçika’daki
Katolik Üniversitesi'nden
Metalürji Mühendisliği dalında doktora derecesini elde etti.URENCO'da işe girmesi dönüm noktası oldu
Uranyum
zenginleştirmeyi araştırmak ve geliştirmek üzere İngiltere, Almanya ve Hollanda
ortaklığında oluşturulan URENCO
nükleer konsorsiyumunda 1972
’de çalışmaya başlayan Han
, burada elde ettiği başarılı çalışmalarla tesisin en önemli alanlarına ve gizli belgelerine erişim iznine sahip oldu.Han
, 1974
'te Hindistan'ın
nükleer denemesini gerçekleştirmesinin ardından dönemin Pakistan Başbakanı Zülfikar Ali Butto’ya
Pakistan’ın nükleer silah programı çalışmalarına katılmayı teklif etti.Bir süre sonra bu teklifin kabul edilmesinin ardından ülkesine dönen Han,
1976’da
Pakistan Atom Enerjisi Komisyonu'nun
(PAEC)
üyesi oldu. Aynı yıl Han, "Han Araştırma Laboratuvarı"
nı kurdu.
Pakistan
1998
'de nükleer denemesini gerçekleştirdiBu tarihten sonra
Han
, çalışmalarını Pakistan'da
yürüttü. Hindistan'ın
1998’de ikinci nükleer denemesinin ardından Pakistan da ilk nükleer testini yaptı.Han
, Yeni Delhi
ile İslamabad
arasındaki nükleer silah rekabetinde Pakistan'ın
bu konudaki kilit isimlerinden oldu.Nükleer teknolojiyi "çalmakla" suçlandı
Han
, Hollanda'dan ülkesine dönmesinin ardından 1979'da
"uranyum zenginleştirme teknolojisini çalmakla"
suçlandı.- Pakistan’ın URENCO'ya ait nükleer teknoloji bilgilerine Han aracılığıyla erişim sağladığı iddiasıyla Hollanda hükümeti, Han hakkında soruşturma başlattı. 1985’te yerel bir Hollanda mahkemesi Han’ı gıyabında 4 yıl hapis cezasına çarptırdı. Bu kararı temyize götüren Han, bir süre sonra bu suçlamadan aklandı.
İran, Kuzey Kore ve Libya'ya nükleer bilgi sızdırma iddiaları
Han
, 1990’larda ABD tarafından nükleer savaş başlığı taşıyabilen füzeler karşılığında Kuzey Kore'ye
son derece hassas nükleer teknoloji satmakla suçlandı. Han'ın
daha sonra benzer şekilde İran ve Libya'ya da
nükleer sır sattığı iddia edildi.Eski Pakistan Cumhurbaşkanı ve Başbakanı Pervez Müşerref
yönetiminde 2001'de Bilim ve Teknoloji Danışmanı
olarak hizmet vermeye başladı.
ABD tarafından
2003’te Pakistan’a
nükleer teknolojinin yayılımında Han'ın
rolüne yönelik kanıtlar gönderildi.Bunun üzerine
Müşerref'in
görevine Ocak 2004’te son verdiği Han
gözaltına alındı.Han, 2004 ile 2009 arasında ev hapsinde kaldı
Han
4 Şubat 2004’te
, İran'a 1989-1991’de, Kuzey Kore ve Libya’ya da 1991-1997’de
nükleer teknoloji transfer ettiği itirafında bulundu. Bu itiraftan 1 gün sonra Müşerref
, Han’ı affettiğini duyurdu. Bununla birlikte Han, 2009
'a kadar ev hapsinde kaldı. Bu tarihte ise Han
, mahkeme tarafından serbest bırakıldı.- Han, daha sonra yaptığı açıklamalarda, 4 Şubat'ta yaptığı açıklamaları geri çekerek, Müşerref tarafından bu açıklamaları yapmaya zorlandığını öne sürdü.
Ev hapsi kararının kaldırılmasının ardından gözlerden uzak bir hayat süren
Han
, 10 Ekim 2021'de
kötüleşen sağlık durumu nedeniyle kaldırıldığı hastanede hayatını kaybetti. 85 yaşında
yaşamını yitiren Han, aralarında 2 Pakistan devlet madalyası
olmak üzere çok sayıda ödüle layık görüldü. Han'ın
yayımlanan 2 kitabı
ve çok sayıda makalesi
bulunuyor.
Sitemizde paylaştığınız yorumlar, diğer kullanıcılar için değerli bir kaynaktır. Lütfen farklı görüşlere ve diğer kullanıcılara saygılı olun. Kaba, saldırgan, aşağılayıcı veya ayrımcı ifadeler kullanmaktan kaçının.