Sovyetlerin Afgan işgali 31 sene önce sona erdi: Peki o günden bugüne neler yaşandı?

Haber Merkezi
11:34, 15/02/2020, CumartesiG: Güncelleme: 13:35, 15/02/2020, Cumartesi
CategoryJurnal.ist
Anadolu Ajansı
GZT
Sovyetlerin Afgan işgali 31 sene önce sona erdi: Peki o günden bugüne neler yaşandı?
ABD yapımı Stinger uçaksavar füzesi ile poz veren bir "mücahit"

Afganistan tarihi, soğuk savaşın en kanlı cephelerinden birine şahit oldu. Afganistan'da Marksist ideolojinin hüküm sürmesini isteyen Sovyetler Birliği 1979'da ülkeyi işgal etti. Kısa bir sürede kontrolü eline almayı planlayan Sovyetler Afgan cihatçıların bozgununa uğradı ve savaş 9 sene sürdü. Ağır kayıplar veren Sovyetler, 15 Şubat 1989'da, bundan 31 sene önce Afganistan'dan çekilmek zorunda kaldı.

Afganistan'ın kaderini değiştiren Sovyet işgaline giden süreç, 1978 ve 1979'daki darbelerle başladı.

Nur Muhammed Taraki
öncülüğündeki
Marksist subaylar
Nisan 1978
'de düzenledikleri darbe ile
Muhammed Davut Han
hükümetini devirdi.
Ülkede sol siyasi varlığı temsil eden
Halk ve Perçem ittifakı
, Sovyetler Birliği yanlısı bir politika izlemeye başladı.
Fakat Müslüman halk bu politikalar ile uyuşamadı ve tepkiler büyümeye başladı.
Halk ve Perçem'in sahadaki milisleri ve Müslüman halk arasında çatışmalar başladı.
Süreç, ülkedeki Marksist ideolojinin devamını isteyen Sovyetlerin işgali ile devam etti.
Soğuk savaş
döneminde Sovyetlerin nüfuz kazanmasını istemeyen
ABD
ise
"
pragmatik sebeplerle"
Müslüman halka destek vermeye karar verdi.

Sovyetler Birliği'nin, Afganistan'ı kısa sürede derdest ederek işgali nihai hedefine ulaştırma hayalleri Afgan cihadıyla yerle bir oldu.

Zira bu kanlı savaşta Sovyetler, gerilla savaşı yürüten Afgan cihatçılar tarafından çok büyük kayıp verdi.

Sovyetler Birliği, 15 Şubat 1989'da resmen çekilmek zorunda kaldı.

Savaşın izleri hala sürüyor

İşgalin üzerinden seneler geçmesine rağmen acılar hala taze ve işgalin izlerini her yerde görmek mümkün.

İşgal süresince Afganistan halkında hayatı boyu unutamayacağı kötü hatıralar bırakan Sovyetler Birliği, tarihe geçecek
zulümlere ve katliamlara
da imza attı.

Siviller katledildi, zorunlu göçler yaşandı

Ülkede, bugün bile çözüme kavuşturulamamış birçok sorunun kaynağını oluşturan işgal, milyonlarca sivilin hayatını etkiledi.

Sivil kayıpların yanı sıra yakın tarihin en büyük insani dramlarından birine neden olan işgal,
5 milyondan fazla
Afgan'ın evlerini terk ederek komşu ülkeler
Pakistan
ve
İran
'a
göç
etmesine neden oldu.
  • Çoğunluğu kadın ve çocuklardan oluşan mültecilerin 3 milyona yakını Pakistan'da, 2 milyondan fazlası İran'daki kamplarda zor şartlar altında yaşam mücadelesi veriyor.

Çekilme sonrası neler yaşandı?

İşgalinin sona ermesinin ardından özgürlüğüne kavuşan Afganistan'ı daha çetin günler bekliyordu.

Sovyet işgalinin sona ermesinin ardından Moskova tarafından 1987'de göreve getirilmiş olan Muhammed Necibullah hükümeti ile muhalif gruplar arasında çatışmalar başladı.

Resmi rakamlara göre, bu çatışmalarda, 400 binden fazla insan hayatını kaybetti.
Başkent Kabil'de yoğunlaşan çatışmaların ardından Necibullah, 1992'de görevi bıraktı.

Afgan halkı istediği, arzuladığı, hayalini kurduğu özgür ve refah ortamına kavuşamadan büyük zafer ve direniş, yerini iç savaşa bıraktı.

Sovyetler ne planlamıştı, neler oldu?

Kimyasal silah
kullanan, halkın üzerine savaş uçaklarıyla bombalar yağdıran ve 1
50 bin kişilik profesyonel bir orduyla
kara harekatı yapan Sovyet ordusuna karşın
Afgan halkı,
şanlı direnişiyle Sovyetleri mağlup etti.
Sovyet güçleri, işgal öncesi Afgan ordusunu da yanına çekebileceğini düşünürken; Afgan ordusunun yüzde 70'i de Afgan cihadına katılarak bu planı bozdu.
Büyük kayıplar vermesine rağmen, tarihe
"Afgan cihadı"
olarak geçen ve Sovyet ordusuna karşı direnen Afgan mücahitleri, kısıtlı imkanlarla dünyanın en büyük ordularından birine karşı mücadele etti ve zaferi kazandı.

Taliban bu tarihin neresinde?

Afganistan'da iç çatışmalar nedeniyle artan yönetim boşluğu ve istikrarsızlık, yeni örgütlerin ortaya çıkmasına neden oldu.

Onlardan biri, ülkenin güneyindeki
Kandahar
vilayetinde 1994'de ortaya çıkan
Taliban
oldu. Taliban, 1996'da başkent Kabil'i ele geçirmesinin ardından
"Afganistan İslam Emirliğini"
kurduğunu ilan etti.

Taliban'ın yönetime el koymasının ardından ülkedeki iç çatışmalar, güç kavgasından etnik savaşa dönüştü. El-Kaide'nin de desteğini alan Taliban, ülkenin yüzde 90'a yakınını kontrol altına aldı.

ABD'nin 7 Ekim 2001'de başlattığı Afganistan saldırılarına kadar yönetimde kalan Taliban örgütü ile diğer gruplar arasında yaşanan çatışmalarda, binlerce sivil hayatını kaybetti.

ABD işgali de tabii ki Afganistan'a istikrar getirmedi. Ülkede, son yıllarda Taliban ile Afgan güçleri arasındaki çatışmalarda ciddi artış gözleniyor.

Afganistan'da halen şiddet olayları dinmek bilmezken, her gün çatışma, saldırı ve patlamalarla dünya gündeminden düşmüyor.

Yorumlar
Avatar

Sitemizde paylaştığınız yorumlar, diğer kullanıcılar için değerli bir kaynaktır. Lütfen farklı görüşlere ve diğer kullanıcılara saygılı olun. Kaba, saldırgan, aşağılayıcı veya ayrımcı ifadeler kullanmaktan kaçının.

Sayfa Sonu
GZT
GZT Haberin Sosyal Hali.

Gündemi en anlaşılır, en hızlı ve en görsel haliyle takip etmeye hazır mısınız? GZT özel video içerikleri, nitelikli infografikleri ve fark yaratan yayıncılık anlayışıyla size sıradan haber sitelerinin ötesinde bir deneyim sunuyor. Politikadan kültüre, teknolojiden spora kadar hayatın her alanına dokunan içeriklerle, doğru bilgiye keyifli bir arayüzle ulaşın. Dijital yayıncılığın yeni yüzü GZT ile dünyaya farklı bir pencereden bakın.

Sosyal medyada bizi takip edin
Mobil Uygulamaları indirin

GZT dünyası her an yanınızda! GZT mobil uygulaması ile son dakika gelişmelerine ve özel içeriklere anında erişin. Sadece haber okumayın; izleyin, keşfedin ve paylaşın. iOS, Android ve Huawei cihazlarınıza kolayca indirebileceğiniz uygulamamızla gündemi cebinize sığdırın. Şimdi indirin, haberdar olmanın en keyifli halini kaçırmayın!

Kategoriler
Albayrak Medya

Maltepe Mahallesi Fetih Caddesi No:6 Dk:1 Topkapı, Zeytinburnu / İstanbul[email protected](0 212) 612 29 30

Albayrak Medya Siteleri
YASAL UYARI

YASAL UYARI BIST isim ve logosu "Koruma Marka Belgesi" altında korunmakta olup izinsiz kullanılamaz, iktibas edilemez, değiştirilemez. BIST ismi altında açıklanan tüm bilgilerin telif hakları tamamen BIST'e ait olup, tekrar yayınlanamaz. Piyasa verileri iDealdata Finansal Teknolojiler A.Ş. tarafından sağlanmaktadır. BIST hisse verileri 15 dakika gecikmelidir.

Tüm hakları saklıdır © Net Medya 2026