SGK'dan milyonları ilgilendiren karar! Erken emeklilik şartları netleşti... Kimlerin işlemi iptal ediliyor?

Milyonlarca vatandaşı yakından ilgilendiren erken emeklilik koşulları ve sigorta başlangıcına dair detaylar açıklığa kavuştu. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı çalışma hayatına yönelik yeni projelerini hayata geçirmeye hazırlanırken, vatandaşlar eksik primlerin tamamlanması ve 18 yaş altı sigortalılık gibi konuları yakından takip ediyor.

Son üç yıl içinde büyük bir kısmı EYT kapsamında olmak üzere milyonlarca kişiye maaş bağlayan Sosyal Güvenlik Kurumu, bir yandan da geriye dönük denetimlerini sıklaştırarak usulsüzlüklerin ve sahte kayıtların önüne geçmeyi hedefliyor.

Sigorta başlangıcı ve süresi arasındaki fark

Sabah Gazetesi'nden Önder Yılmaz'ın haberine göre, sigortalılık başlangıcı, kişinin malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına tabi olarak ilk defa çalışmaya başladığı tarihi ifade ediyor. Sigortalılık süresi ise işe başlanan tarih ile emekli maaşının bağlandığı veya vefat durumunda ölüm tarihi arasında geçen zaman dilimi olarak tanımlanıyor. Emeklilikte prim günü hesabı için sigorta başlangıç tarihi esas alınırken, yirmi beş yıllık sigortalılık süresinin hesaplanmasında kişinin on sekiz yaşını doldurduğu tarih dikkate alınıyor.

18 yaş öncesi çalışmaların emekliliğe etkisi

On sekiz yaşından önce sigortalı olmak emeklilik sürecinde prim gün sayısı bakımından avantaj sağlıyor ve bu dönemde ödenen primler Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından geçerli kabul edilerek toplam prime dahil ediliyor. Ancak kıdem hesabında da yirmi beş yıllık sürede olduğu gibi on sekiz yaşını doldurma tarihi esas alınıyor. On sekiz yaş altındaki çalışma süreleri ne kadar uzun olursa olsun kıdem tazminatı hesabına eklenmiyor.

Aile yanında çalışma ve staj dönemleri

Kurum, ebeveyne ait iş yerlerinde on sekiz yaşından önce geçen sigortalılık sürelerini belirli yasal şartlar karşılanmadığında iptal ediyor. Çocuğun sigortalı sayılabilmesi için vasi katılımıyla yapılmış ve hakim tarafından onaylanmış bir hizmet sözleşmesinin bulunması gerekiyor; aksi takdirde başlangıç ve prim günleri geçersiz sayılıyor. Öte yandan staj döneminde sadece iş kazası ve meslek hastalığı primleri yatırıldığı için bu süreler emeklilikte hesaba katılmıyor ve yalnızca sicil başlangıcı olarak sistemde kayıtlı kalıyor.

Geriye dönük denetimlerle binlerce iptal

Sosyal Güvenlik Kurumu, emeklilik işlemleri sırasında ve sonrasında hizmet dökümleri, işe giriş çıkış kayıtları, askerlik ve doğum borçlanmaları ile sahte sigortalılık iddialarını geriye dönük olarak inceliyor. Hatalı veya gerçeğe aykırı durumların tespiti halinde emeklilik kararları yeniden değerlendirilerek haksız ödemeler geri talep ediliyor. Son beş yılda gerçekleştirilen denetimlerde 560 bin 540 kişinin sahte sigortalı olduğu saptanırken, incelemeler sonucunda 9 bin 304'ü SSK, 2 bin 905'i Bağ-Kur kapsamında olmak üzere toplam 12 bin 209 kişinin emekliliği iptal edildi.

Milyonlarca kişi emeklilik hakkı kazandı

Emeklilikte yaşa takılanlara yönelik yasal düzenlemenin yürürlüğe girdiği 2023 yılının mart ayından 2026'nın ocak ayına kadar olan süreçte 2,6 milyon kişi EYT kapsamında başvuruda bulunarak emekli aylığı almaya başladı.

Aynı dönemde normal kriterleri karşılayan yaklaşık 660 bin sigortalının da eklenmesiyle toplamda 3,3 milyon kişi emeklilik hakkı elde etti. Yalnızca 2025 yılı içerisinde tüm statüler kapsamında yaklaşık 440 bin kişinin emeklilik işlemi tamamlanırken, bu işlemlerin 204 binlik kısmını EYT düzenlemesinden yararlananlar oluşturdu.

Erken emekli olmak için şartlar nelerdir?

Çalışma hayatına erken veda etmek isteyen milyonlarca vatandaş için Sosyal Güvenlik Kurumu mevzuatında öne çıkan çeşitli erken emeklilik yolları bulunuyor.

Kadın çalışanlar sigorta başlangıcından sonra dünyaya gelen çocukları için doğum borçlanması yaparak tam altı yıla kadar avantaj kazanırken, erkekler ise askerlikte geçen sürelerini borçlanarak işe giriş tarihlerini geriye çekebiliyor.

Ağır ve yıpratıcı işlerde görev alan meslek grupları için uygulanan fiili hizmet süresi zammı, mevcut prim günlerine ekstra süre ekleyerek yaş şartını aşağı çekmeye imkan tanıyor.

En kısa yoldan nasıl emekli olabilirim?

Çalışma gücünü en az yüzde altmış oranında kaybeden sigortalılar, on yıllık sigortalılık süresi ve bin sekiz yüz prim gününü doldurmaları halinde malulen emeklilik hakkına kavuşuyor.

Ayrıca belirli bir yaşa gelmiş ancak prim gününü tamamlayamayan çalışanlar için sunulan kısmi emeklilik hakkı da daha az prim günüyle maaşa bağlanma fırsatı sunarak emeklilik sürecini hızlandırıyor.

10 yıl çalışan biri emekli olabilir mi?

10 yıl, yani 3600 gün prim ödemesi bulunan vatandaşların belirli şartları sağlamaları halinde erken emekli olma hakkı bulunuyor. Sosyal Güvenlik Kurumu mevzuatına göre, on yıllık çalışma süresi ile maaşa bağlanmanın iki temel yolu kısmi emeklilik ve malulen emeklilik sistemlerinden geçiyor.

3600 günden kısmi emeklilik şartları nelerdir?

Kısmi emeklilik hakkından yararlanabilmek için sigorta başlangıç tarihinin 8 Eylül 1999 öncesine ait olması büyük önem taşıyor. Belirtilen tarihten önce ilk kez sigortalı olan çalışanlar, 15 yıllık sigortalılık süresini ve 3600 prim gününü (10 yıl) tamamladıklarında kademeli yaş şartına bağlı olarak emekli maaşına hak kazanabiliyor.

Kısmi emeklilikte yaş şartı kimleri kapsıyor?

Sistemde kadınlar için 58, erkekler için ise 60 yaşına kadar uzayan bir yaş kademesi uygulanıyor. Sigorta başlangıç tarihi 1999 sonrası olan vatandaşlar için ise on yıllık çalışma süresi tek başına emeklilik hakkı sağlamıyor; bu kişilerin kısmi emeklilik için prim gün sayısını 4500 güne çıkarması ve 25 yıllık sigortalılık süresini doldurması bekleniyor.

Sağlık sorunlarıyla 10 yılda nasıl emekli olunur?

On yıl çalışarak emekli olmanın bir diğer yolu ise malulen emeklilik hakkını kullanmaktan geçiyor. Çalışma hayatı içinde iş gücünü en az yüzde 60 oranında kaybeden sigortalılar, 10 yıllık sigortalılık süresi ve 1800 prim gününü doldurdukları takdirde hiçbir yaş şartı aranmaksızın hızla emekli maaşına kavuşabiliyor. Başkasının bakımına muhtaç derecede malul olanlar için ise sigortalılık süresi şartı aranmıyor ve doğrudan maaş bağlanıyor.

Hangi hastalıklar erken emekli olabilir?

Sağlık sorunları, erken emekliliğe yol açabilir. Ancak, her hastalık bu süreç için geçerli bir sebep olarak kabul edilmeyebilir. Hastalık nedeniyle erken emeklilik şartları belirlenmesi, sigortalının sağlık durumunun ayrıntılı bir şekilde incelenmesini gerektirir.

Bu inceleme, Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından yetkilendirilmiş sağlık kurulları tarafından çeşitli testlerle gerçekleştirilir.

Sağlık nedeniyle erken emeklilik şartları kapsamına girebilecek bazı hastalıklar; serebral palsi, organ nakli, siroz, parkinson sendromu, AIDS, multipl skleroz (MS), şizofreni, zekâ gerilikleri, epilepsi, behçet hastalığı, tüberküloz, kanser, beyin tümörü, retina kanaması, uzuv kaybı, anemi, demans ve bipolar bozukluktur.