Tarımköy projesi kırsal kalkınmada yeni model sunuyor

Tarımköy: Doğru soruya verilmiş doğru cevap

Bu zeminde Toplu Konut İdaresi Başkanlığı tarafından hayata geçirilen Tarımköy Projesi, yerinde yaşamı esas alan önemli bir girişimdir. Konut ile tarımsal faaliyeti aynı zeminde buluşturma fikri, Türkiye’nin uzun süredir ihtiyaç duyduğu bütüncül kırsal kalkınma yaklaşımını yansıtmaktadır. Tarımköy bu yönüyle yalnızca bir sosyal konut projesi değil; potansiyel olarak yeni bir kırsal yaşam ve üretim modeli olma iddiası taşımaktadır.

Göçün nedeni sadece konut değil

Ancak kırsaldan kente göçün temel nedeni barınma sorunu değildir. Gelir güvencesi, üretimin sürdürülebilirliği, pazara erişim ve sosyal imkânlar birlikte belirleyicidir. Bugün bir hanenin köyünde kalıp kalmamasını belirleyen temel unsur, tarımsal faaliyetin istikrarlı ve öngörülebilir bir geçim sağlayıp sağlayamadığıdır. Bu nedenle Tarımköy’ün başarısı konut sayısıyla değil; yerinde kalan nüfus ve üretilen katma değerle ölçülmelidir.

Üretim ayağındaki yapısal eksikler

Mevcut uygulamalarda ürün bazlı alım garantileri net değildir. Üreticinin ürününü hangi fiyatla ve hangi süreklilikle satacağı belirsiz kalabilmektedir. Pazarlama, depolama ve lojistik zinciri projeye entegre bir ekonomik sistem olarak tasarlanmamış; kooperatifleşme çoğu yerde güçlü bir ticari yapıdan ziyade teşvik düzeyinde kalmıştır. Bu durum, Tarımköy’ün üretim merkezli bir modelden ziyade zamanla pasif bir yerleşim alanına dönüşme riskini beraberinde getirmektedir.

Oysa Tarımköy yerleşimleri belirli ürün desenleriyle eşleştirilmeli; kamu veya sözleşmeli özel sektör aracılığıyla önceden ilan edilmiş alım garantileri sağlanmalıdır. Üretici daha ekim aşamasında gelir projeksiyonunu yapabilmelidir. Güçlü ve zorunlu kooperatif modeli; soğuk zincir, işleme ve pazarlama süreçleriyle entegre edilmelidir.

Genç nüfus ve gelir güvencesi

Genç nüfus olmadan kırsal kalkınma mümkün değildir. İlk üç ila beş yılı kapsayan gelir güvenceli üretim modeli, sosyal güvenlik ve teknik danışmanlık birlikte tasarlanmalıdır. Demografik yenilenme ancak ekonomik güvenlikle sağlanabilir.

Stratejik tamamlayıcı: Küçükbaş destekleri

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından açıklanan küçükbaş hayvancılık destekleri, hedef odaklı ve kıymetli bir tamamlayıcı adımdır. Küçükbaş hayvancılık; mera avantajı, düşük başlangıç maliyeti ve hızlı nakit döngüsü sayesinde kırsal gelir modeline en uygun alanlardan biridir. Bu destekler Tarımköy modeliyle entegre edildiğinde, üretim ayağı güçlenebilir ve kırsalda kalıcılık artabilir.

Sonuç olarak Tarımköy doğru bir başlangıçtır. Ancak konutla başlayan bu model, üretim, gelir ve pazar mekanizmalarıyla tamamlandığında gerçek anlamda ekonomik dönüşüm modeline dönüşebilir.

*Bu yazının başlığı yazardan bağımsız editoryal olarak hazırlanmıştır.