TF35000, GÜÇHAN, BATU, KTJ... Türkiye'nin geliştirdiği motorlar neler?

NATO Zirvesi, Türkiye ile ABD ilişkilerinde kritik teknoloji transferleri açısından önemli bir dönüm noktası oldu. ABD Başkanı Donald Trump’ın Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile gerçekleştirdiği görüşmede, 2019'dan bu yana uygulanan CAATSA yaptırımlarının esnetilebileceği mesajını vermesi Ankara'da dikkatle karşılandı. Trump'ın "Yaptırımları gözden geçiriyoruz, Türkiye güçlü bir müttefik" şeklindeki açıklamaları, özellikle yerli savaş uçağı KAAN'ın ihtiyaç duyduğu F-110 motorlarının tedariki ve F-35 programının geleceği için stratejik bir adım olarak değerlendiriliyor.

TF35000

Kaan için F-110 motoru tedariki neden önemli?

Türkiye'nin bölgesel bir güç olma hedefinde hava üstünlüğü hayati bir rol oynuyor. 2028-2029 yıllarında envantere girmesi planlanan Blok-10 KAAN savaş uçakları için ABD merkezli General Electric üretimi 80 adet F-110-GE-129 turbofan motorunun satın alınması planlanıyor. Yaklaşık 700 milyon dolarlık bu paket, uçağın seri üretime geçişini ve uçuş testlerini hızlandıracak. Yunanistan'ın F-35 alımı ve bölgedeki jeopolitik dengeler göz önüne alındığında, kendini dünyada kanıtlamış olan F-110 motorları KAAN projesine operasyonel anlamda yaklaşık 10 yıllık bir zaman kazandıracak.

Donald Trump

Kongre ve lobi baskısı CAATSA sürecini zorluyor

Başkan Trump'ın olumlu mesajlarına rağmen Washington'daki yasal ve siyasi süreç pürüzsüz ilerlemiyor. Cumhuriyetçi Senatör Lindsey Graham başta olmak üzere çeşitli senatörler ile Yunan ve İsrail lobileri, Türkiye'de S-400 hava savunma sistemleri bulunduğu sürece CAATSA yaptırımlarının sürmesi yönünde ABD Kongresi'ne baskı yapıyor. İsrail yetkililerinin Amerikan medyasında yürüttüğü ambargonun devam etmesine yönelik kampanyalar, motor ihracatının önündeki siyasi engellerin sürdüğünü gösteriyor. Ancak Ankara, diplomasi masasında süreci yönetirken yerli itki sistemlerindeki ilerleyişini hızlandırıyor.

TF10000

Yerli savaş uçağı motoru TF35000 ve Güçhan sahneye çıkıyor

Tedarik edilecek F-110 motorları 4. ve 4.5 nesil uçaklar için tasarlandığından, KAAN'ın tam anlamıyla 5. nesil özelliklere kavuşabilmesi için TEI ve TRMotor iş birliğiyle TF35000 motoru geliştiriliyor. Tek başına 35.000 libre itki üretecek olan bu sistem, KAAN'a artyakıcı kullanmadan ses üstü hızlarda uçuş (supercruise) yeteneği kazandıracak. Öte yandan, Mayıs 2026'daki SAHA EXPO'da Milli Savunma Bakanlığı (MSB) tarafından tanıtılan ve 42.000 libre itki hedefleyen GÜÇHAN prototipi, Türkiye'nin motor ambargolarına karşı geliştirdiği uzun vadeli stratejinin en net göstergesi olarak öne çıkıyor.

Hava ve kara platformlarında yerli itki sistemleri

Savunma sanayisindeki motor bağımsızlığı sadece muharip uçaklarla sınırlı kalmıyor. KIZILELMA, ANKA-3 ve HÜRJET platformları için TF6000 ile TF10000 turbofan motorları geliştirilirken, SİHA'larda PD170 serisi aktif olarak kullanılıyor. Kara kuvvetlerinde ise ALTAY ana muharebe tankı için 1500 beygirlik BATU, T-155 Fırtına obüsleri için 1000 beygirlik UTKU motorları görev yapıyor. Zırhlı araçlarda kullanılan AZRA, TUNA ve ALP gibi motorlar, elektronik kontrol ünitelerinin (ECU) yerli yazılımla üretilmesi sayesinde sistemleri dışarıdan gelebilecek siber müdahalelere karşı tamamen korunaklı hale getiriyor.

TMSN460 motoru

Mavi vatan için deniz motorları ve hibrit sistemler

Kara ve havadaki mühendislik birikimi, hızla deniz platformlarına da entegre ediliyor. ULAQ silahlı insansız deniz araçlarında görev yapan deniz suyuna dayanıklı TMSN460 motoru ile TCG Anadolu gibi platformlar için ASELSAN tarafından geliştirilen elektrikli tahrik ve hibrit sistemler, donanmanın operasyonel menzilini artırıyor. Sonuç itibarıyla, Ankara ve Washington hattındaki diplomatik pürüzler ve CAATSA kısıtlamaları nihayete erse de ermese de Türkiye; askeri havacılık, kara gücü ve deniz sistemlerinde kendi kalbini üreten bir savunma ekosistemini kalıcı olarak inşa ediyor.

Jurnal.ist

İran ordusu nasıl yeniden kuruluyor? İşte Tahran'ın yeni askeri stratejisi