6 aylık acil iklim planı... Uzmandan belediyelere kuraklık uyarısı: İklim değişikliği artık geleceğin değil bugünün meselesi!

İklim değişikliği, Türkiye'de yerel yönetimlerin öncelikli gündemleri arasında yer alırken, Ondokuz Mayıs Üniversitesi (OMÜ) Ziraat Fakültesi Tarımsal Yapılar ve Sulama Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Yusuf Demir, belediyelerin su kaynaklarının korunması, enerji verimliliği ve çevre politikalarına daha fazla odaklanması gerektiğini söyledi. Demir, özellikle yaz aylarında artan sıcaklıklar ve değişen yağış rejiminin su yönetimini daha kritik hale getirdiğini belirtti.

Su verimliliği ön plana çıkıyor

Su kaynaklarının sınırsız olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Yusuf Demir, belediyelerin park ve yeşil alanlarda su tasarrufu sağlayan uygulamaları yaygınlaştırması gerektiğini ifade ederek, "İklim değişikliği artık geleceğin değil, bugünün belediyecilik meselesidir. Özellikle yaz aylarında artan sıcaklıklar ve değişen yağış düzeni, su kaynaklarımızın daha dikkatli kullanılmasını zorunlu kılmaktadır. Su, sınırsız bir kaynak değildir. Bu nedenle belediyeler, park ve yeşil alanlarda su verimliliğini artıran uygulamaları yaygınlaştırmayı, sulama sistemlerinde tasarruf sağlayan yöntemleri değerlendirmeyi ve vatandaşlarımızda su tasarrufu bilincini güçlendirecek farkındalık çalışmalarını önümüzdeki dönemde öncelikli hedefleri arasına almalıdır" dedi.

İklim değişikliğinin yalnızca çevresel değil, aynı zamanda ekonomik ve sosyal sonuçlar doğurduğunu belirten Demir, yerel yönetimlerin daha dirençli ve sürdürülebilir şehirler oluşturmasının su güvenliği ve yaşam kalitesi açısından büyük önem taşıdığını söyledi. Bu kapsamda belediyelerin çevreye duyarlı uygulamaları artırmasının gerekli olduğunu ifade etti.

Karbon ve su ayak izi çalışmaları artırılmalı

Belediyelerin karbon ayak izi ve su ayak izi konusunda hazırlık çalışmalarına ağırlık vermesi gerektiğini dile getiren Prof. Dr. Demir, "İklim değişikliği artık geleceğin değil, bugünün belediyecilik meselesidir. İklim değişikliğiyle mücadelede yalnızca su yönetimi değil, enerji verimliliği ve sera gazı emisyonlarının azaltılması da büyük önem taşımaktadır. Bu kapsamda belediyelerimiz, hizmet süreçlerinde enerji verimliliğini artırmaya yönelik uygulamaları geliştirmeyi, kaynak tüketimini daha etkin yönetmeyi ve kurumsal karbon ayak izinin belirlenmesine yönelik hazırlık çalışmalarını başlatmayı hedeflemelidir. Bilimsel veriler ışığında ölçülebilir hedefler oluşturmak, sürdürülebilir çevre politikalarının temelini oluşturmaktadır. Aynı zamanda belediye hizmetlerinde su tüketiminin analiz edilmesine ve su ayak izinin belirlenmesine yönelik teknik çalışmaların değerlendirilmesi de öncelikler arasında yer almalıdır. Bu yaklaşım, doğal kaynaklarımızın daha bilinçli kullanılmasına katkı sağlayacak ve çevre politikalarına güçlü bir veri altyapısı oluşturacaktır. Sıfır Atık anlayışının yaygınlaştırılması, geri dönüşüm oranlarının artırılması, çevre temizliği, yeşil alanların korunması ve çevre eğitimleri sürdürülebilir şehircilik vizyonunun ayrılmaz parçalarıdır. Çevreyi korumak yalnızca kamu kurumlarının değil; vatandaşların, sivil toplum kuruluşlarının, eğitim kurumlarının ve tüm paydaşların ortak sorumluluğudur" dedi.

Yerel yönetimlere somut uygulama çağrısı

Önümüzdeki süreçte su tasarrufu ve enerji verimliliği çalışmalarının hız kazanması gerektiğini belirten Demir, belediyelerin yağmur suyu hasadı, akıllı sulama sistemleri, kaçak su kayıplarının azaltılması ve karbon envanteri çalışmalarına öncelik vermesi gerektiğini söyledi.

Bu konuda şu değerlendirmeyi yaptı: "Yerel yönetimler ve sivil toplum kuruluşları, önümüzdeki 6 aylık süreçte su tasarrufu, enerji verimliliği, sıfır atık uygulamaları, çevre farkındalığı ve iklim değişikliğine uyum konularında bilgilendirme ve farkındalık çalışmalarını artırmalıdır. Doğal kaynaklarını koruyan, çevreye duyarlı, iklim değişikliğine karşı dirençli ve gelecek nesillere daha yaşanabilir bir gelecek oluşturmak ana hedef olmalıdır. Aksi takdirde su güvenliği ve yerel yaşam kalitesi etkilenecek, ani ve şiddetli yağışlar altyapıyı zorlayacak, kurak dönemler içme suyu kaynakları üzerindeki baskıyı artıracaktır. Yerel yönetimlerin görevi yalnızca bugünü değil, gelecek nesillerin su güvenliğini de korumaktır. Önümüzdeki 6 aylık süreçte en önemli çalışmalar su verimliliği konusunda olmalıdır. Türkiye, yaz aylarında su stresi yaşayan ülkeler arasında yer almaktadır. Bu amaçla belediye binalarında su tasarrufu, park ve bahçelerde akıllı sulama uygulamaları, yağmur suyu hasadı projeleri, kaçak ve kayıp suyun azaltılması ve vatandaşlara su tasarrufu çağrısı yapılması gereken somut uygulamalardır. Günümüzde birçok belediyede henüz karbon envanteri bulunmamaktadır. Tüm belediyeler kurumsal karbon ayak izini hesaplamaya yönelik hazırlık çalışmalarını başlatmalıdır. Belediye araç filosu, elektrik ve yakıt tüketimi ile kamu binalarına yönelik ölçümler yapılmalıdır. Ölçmeden azaltım hedefi açıklamak yerine önce veri üretmeyi esas almak kamuoyu güvenilirliğinin temelini oluşturur."

Su ayak izi konusunda farkındalık artırılmalı

Türkiye'de su ayak izi çalışmalarının yaygınlaşması gerektiğini ifade eden Demir, belediyelerin bu alandaki faaliyetlerini planlayarak vatandaşlara örnek olması gerektiğini belirtti.

Prof. Dr. Demir, açıklamasını şu sözlerle tamamladı: "Ülkemizde henüz çok az belediye, su ayak izi hesaplama çalışmaları yapmaktadır. Önce belediyelerin, içme suyu kullanımından park sulamalarına kadar faaliyetlerinin su ayak izini belirlemeye yönelik çalışmalar planlaması, ardından bunu vatandaşlara yaygınlaştırması esas olmalıdır. Önümüzdeki 6 ay içinde belediyelerin; temmuz ve ağustos aylarında su tasarrufu, kuraklık, orman yangınları ve iklim farkındalığı, eylül ayında dünya temizlik günü ve sıfır atık, ekim ayında enerji verimliliği ve karbon ayak izi, kasım ayında iklim değişikliği ve aşırı hava olayları, aralık ayında ise yıl sonu çevre performansı ve gelecek yıl hedefleri konularına yoğunlaşması önemlidir. İklim değişikliği yalnızca çevrenin değil; suyun, tarımın, ekonominin ve toplum sağlığının ortak meselesidir. Bu nedenle sürdürülebilir şehirler inşa etmek, doğal kaynakları korumak ve gelecek nesillere yaşanabilir bir gelecek bırakmak için kamu kurumları, sivil toplum ve vatandaşlar birlikte hareket etmelidir. Çevreyi koruyan her adım, geleceğimize yapılan bir yatırımdır. Tüm halkımızı suyu bilinçli kullanmaya, atıkları kaynağında ayrıştırmaya, enerji tasarrufuna katkı sağlamaya ve sürdürülebilir bir yaşam kültürünün parçası olmaya davet ediyorum. Doğaya göstereceğimiz özen, çocuklarımıza bırakacağımız en değerli mirastır."