Artemis’in mucizesine ev sahipliği yapan İyon kenti yeniden keşifte
SkyRoadSkyroad
Homeros’un İlyada’sının II. Kitabına göre anavatanları Teselya olan Magnetler, Apollon kehaneti uyarınca, müttefiklerine yardım etmek için yola çıktıklarında bir gemi kazası geçirirler ve Girit’e inmek zorunda kalırlar. Elçilerini Delphi’deki Apollon Tapınağı’na göndererek bilgelik tanrısından bir işaret almak için Apollon kâhinlerine danışırlar. Apollon, kâhinler aracılığıyla onlara seslenir: “Anavatanınıza dönmeyeceksiniz, burada yeni bir şehir kuracaksınız ve ikinci kehanetimi bekleyeceksiniz.” Bunun üzerine Magnetler, burayı geçici olarak yurt edinirler, bir gün memleketlerine döneceklerini düşünmektedirler zira. Bundan 80 yıl sonra, Magnetler gökte bir yöne ilerleyen beyaz kargalar görürler ve bunu, dönüşleri için kutsal bir alamet addederler. O sırada ikinci kehanet gelir: “Kendi topraklarınıza bir daha dönmemek üzere, üzerinden kuşların geçtiği, Menderes’in kıvrıldığı o yerde Lykialı kahraman Leukippos’un himayesinde yeni bir kent kuracaksınız.”
Yine kuruluş mitosuna göre Magnetlerin yeni bir yurt kurmak için geldikleri bu kentin yöneticisi olan Kral Mandrolytos’un kızı Leukophrye, Magnesia’nın onun öncülüğünde kurulacağı Leukippos’a âşık olur ve babasından gizli, kentin anahtarlarını ona teslim eder.
Magnesia’nın ana tanrıça kültü, Artemis üzerinden ilerler. Hikâyeye göre, Artemis Leukophryene Tapınağı inşa edilirken ustalar ve mimarlar çatı elemanlarını yukarıya nasıl taşıyacaklarını düşünüyorlarmış. Sabah gelip baktıklarında Artemis’in, bu malzemeleri yerine yerleştirdiğini görmüşler ve akabinde çok ender gerçekleşen epifani (tanrıların-tanrıçaların cisimleşip görünmeleri) ile alanın kutsallığı daha da artmış.
Uzun zamandır kavuşmayı beklediğim Magnesia, Büyük Menderes’in bereketli topraklarında; Doç. Dr. Görkem Kökdemir ve ekibinin özverisiyle, keşfine devam edilen şahane bir izlek.
*Referanslar: Orhan Bingöl (Magnesia ad Maeandrum Kazısı Eski Başkanı), Görkem Kökdemir (Magnesia ad Maeandrum Kazı Başkanı), Baki Demirtaş (Magnesia ad Maeandrum Kazı Başkan Yardımcısı).
Metop*:
Haziran 2025 itibarıyla Magnesia ad Maeandrum’da Hristiyanlığın ilk izlerine ulaşıldı. Hristiyanlığa geçiş ile Beylikler-Geç Doğu Roma Dönemi arasındaki zaman dilimine tarihlenen bulgular, bu sezonunun kazılarının en büyük sürprizlerinden oldu biz meraklılar için. Bu sezonun kazıları, kent alanının içindeki Çerkes Musa Camii’nin yanındaki alanda sürdürülüyor. MS 5. yüzyıla tarihlenen iyi korunmuş fresklerin, dinî amaçlarla kullanılmış büyük bir yapı kompleksini işaret ettiğini söylüyor Kazı Başkanı Görkem Kökdemir. Ardışık yüzyıllara tarihlenen kandil ve sikkeler de cabası.
Bu arada, Anadolu’da iki Magnesia bulunduğu için bunların, çevrelerindeki akarsu ve dağlara göre topografik olarak adlandırıldığını da hatırlatmakta fayda var. Magnesia ad Maeandrum (Menderes Nehri Kıyısındaki Magnesia, Aydın) ve Magnesia ad Sipylum (Spil Dağı Eteğindeki Magnesia, Manisa).
- * Klasik mimarinin Dor düzeninde, frizlerin dikey olarak konumlandırılmış tabletlerinin arasındaki boşluğu estetik olarak dolduran dikdörtgen oyuk. Antik Şeyler’in minik dikdörtgen spot kutucukları da onun metopu olsun öyleyse!
*Bu yazının başlığı yazardan bağımsız editoryal olarak hazırlanmıştır.
Sitemizde paylaştığınız yorumlar, diğer kullanıcılar için değerli bir kaynaktır. Lütfen farklı görüşlere ve diğer kullanıcılara saygılı olun. Kaba, saldırgan, aşağılayıcı veya ayrımcı ifadeler kullanmaktan kaçının.