Eski Mısır’dan Londra sokaklarına: Şemsiyenin tarih içindeki yolculuğu

Atakan Mukan
08:00, 05/09/2024, PerşembeG: Güncelleme: 22:27, 31/10/2025, Cuma
CategorySkyRoad
Skyroad
Eski Mısır’dan Londra sokaklarına: Şemsiyenin tarih içindeki yolculuğu
Şemsiyenin tarihi.

Şemsiye sözlükte şöyle tanımlanmış: “Bir sapın üzerinde esnek tellere gerilmiş, açılıp kapanabilen, yağmur ve güneşten korunmak için kullanılan, su geçirmez kumaştan yapılmış taşınabilir eşya; güncek.”

Dilimize Arapçadan geçen şemsiye kelimesi “güneş” manasına denk gelen “şems”ten türetilmiş. Dolayısıyla şemsiye kelimesi “güneşlik” anlamına geliyor. Fransızcada “paraşol” olarak isimlendirilen eski şemsiyelerdeki “sol” sözcüğü “güneş” anlamına gelirken “para” sözcüğü de “kesen” anlamında kullanılmış.

Tarihi binlerce yıl öncesine dayanan şemsiyenin nerede, ne zaman ve kim tarafından icat edildiği bilinemiyor. Arkeologlar ve tarihçiler en basit türdeki şemsiyelerin Eski Mısır’da icat edildiğini düşünüyor. Bugün herkesin çok büyük bir kolaylıkla satın alabildiği ve genellikle yağmurdan korunmak için kullanılan şemsiyeler uzun yıllar evvel seçkin devlet ve din adamları tarafından güneşten korunmak amacıyla kullanılıyordu.

Söz konusu bu şemsiyelerin imalatı çok da zorlu süreçlerden geçmiyordu. Sağlam bir çubuğa papirüs veya palmiye yaprağı bağlamak yeterliydi. Hizmetliler tarafından tutulan bu şemsiyeler, yöneticiler için saygınlık ve otorite simgesiydi.

Çin, Eski Mısır ve Asur gibi çok eski medeniyetlerden bugüne kalabilen sanat eserlerinde şemsiyelere dair bilgilere rastlanılıyor. Günümüze ulaşan tarihi ahşap oymalarda, MÖ. 705-681 yıllarında hükümdarlık yapan Asur Kralı Sennacherib’in ordusuna liderlik ederken bir tür şemsiye kullandığı görülüyor.
Asırlar boyunca yalnızca bir grup insan tarafından kullanılabilmiş olan şemsiyelerin Avrupa pazarlarında boy göstermesi 1500’lü yılları bulmuş. Kısa bir zaman dilimde Avrupalı kadınlar arasında moda olan şemsiyeler 200 yılı aşkın bir süre demode olamamış.
Şemsiyeyi bir aksesuar olarak gören Avrupalı kadınlar, yüzlerini güneşten korumak için küçük, zarif ve renkli şemsiyeler kullanmış. Hatta Paris’te şemsiyelerin tanıtıldığı moda festivalleri bile düzenlenmiş.

İngiliz seyyah ve yazar Jonas Hanway, o dönem kadınlara ait bir aksesuar olarak kabul gören şemsiyeyle Londra sokaklarında dolaşmaya başlamış. Başta Hanway ile dalga geçen halk sonrasında bu fikre ısınmış ve şemsiye erkekler arasında da popüler olmuş. Hatta bir dönem şemsiyelere “Hanway” bile denilmiş.

Şemsiyeyi güneşten çok yağmurdan korunmak için kullanan ilk millet Çinliler olmuş. Yağlı kâğıttan şemsiyelerine çatı yapan Çinliler, bu kâğıtları su geçirmeyen bir bal mumu tabakasıyla sağlamlaştırmış. Sonraki süreçte şemsiye çatıları deriden imal edilirken çubukları ise hayvan kemiği ve ahşaptan yapılmış. Giderek sağlamlaşan şemsiyelerin ağırlığı da eş süratte artmış.
Bu problemi ortadan kaldırmak için İngiliz Samuel Fox 1852’de çelik iskeletten ürettiği, diğerlerine nazaran çok daha hafif ve kullanışlı bir şemsiye üretmiş. 1928’de de Alman Hans Haupt, Fox’un tasarımını geliştirmiş. Haupt, katlanabilen ilk portatif şemsiyeyi imal etmiş.

Bugün kullanılan farklı tasarım ve renklere sahip şemsiyelerin çoğunun çatı kısmı su geçirmez naylondan üretiliyor. Teflon kaplamalı alüminyum ya da cam elyafından üretilen iskelet, sap ve tutma kısımları ise şemsiyeyi çok daha hafif hâle getiriyor.

*Bu yazının başlığı yazardan bağımsız editoryal olarak hazırlanmıştır.

Yorumlar
Avatar

Sitemizde paylaştığınız yorumlar, diğer kullanıcılar için değerli bir kaynaktır. Lütfen farklı görüşlere ve diğer kullanıcılara saygılı olun. Kaba, saldırgan, aşağılayıcı veya ayrımcı ifadeler kullanmaktan kaçının.

Sayfa Sonu
GZT
GZT Haberin Sosyal Hali.

Gündemi en anlaşılır, en hızlı ve en görsel haliyle takip etmeye hazır mısınız? GZT özel video içerikleri, nitelikli infografikleri ve fark yaratan yayıncılık anlayışıyla size sıradan haber sitelerinin ötesinde bir deneyim sunuyor. Politikadan kültüre, teknolojiden spora kadar hayatın her alanına dokunan içeriklerle, doğru bilgiye keyifli bir arayüzle ulaşın. Dijital yayıncılığın yeni yüzü GZT ile dünyaya farklı bir pencereden bakın.

Sosyal medyada bizi takip edin
Mobil Uygulamaları indirin

GZT dünyası her an yanınızda! GZT mobil uygulaması ile son dakika gelişmelerine ve özel içeriklere anında erişin. Sadece haber okumayın; izleyin, keşfedin ve paylaşın. iOS, Android ve Huawei cihazlarınıza kolayca indirebileceğiniz uygulamamızla gündemi cebinize sığdırın. Şimdi indirin, haberdar olmanın en keyifli halini kaçırmayın!

Kategoriler
Albayrak Medya

Maltepe Mahallesi Fetih Caddesi No:6 Dk:1 Topkapı, Zeytinburnu / İstanbul[email protected](0 212) 612 29 30

Albayrak Medya Siteleri
YASAL UYARI

YASAL UYARI BIST isim ve logosu "Koruma Marka Belgesi" altında korunmakta olup izinsiz kullanılamaz, iktibas edilemez, değiştirilemez. BIST ismi altında açıklanan tüm bilgilerin telif hakları tamamen BIST'e ait olup, tekrar yayınlanamaz. Piyasa verileri iDealdata Finansal Teknolojiler A.Ş. tarafından sağlanmaktadır. BIST hisse verileri 15 dakika gecikmelidir.

Tüm hakları saklıdır © Net Medya 2026