Çöl şehri Kaşan'da yükselen bir yapı: Ağa Bozorg Camii

Ağa Bozorg Camii, bizzat Şah tarafından kendisine verilen Ağa Bozorg (büyük efendi) ünvanıyla tanınan II. Molla Mehdi Neraki tarafından düzenlenen dualar, vaazlar ve derslere ev sahipliği yapması için inşa ettirilmiştir. Caminin inşasına 1834 yılında Kaçar Hükümdarı Muhammed Şah döneminde başlanmış, Nasıreddîn Şah döneminde (1848-1895) ise tamamlanmıştır.

İsfahan eyaletinin tarihî Kaşan şehrinde, çölün kalbinde yükselen Ağa Bozorg Camii, İran ve İslâm kültürlerinin kaynaşmasının bir ürünüdür. Simetrik desenleri, geometrik tasarımları ve mukarnaslı girişleri ile dikkat çeken beş katlı caminin içinde Kur’ân’dan ayetler, duvar süslemeleri ve eşsiz çiniler yer almaktadır. Biri mihrap önünde, diğeri girişte olmak üzere iki büyük eyvanlı sundurmadan oluşan caminin üst ve alt katında ikinci bir avlusu vardır. Geniş avlunun tam ortasında, ağaçlar ve fıskiyeli bir bahçeden oluşan küçük bir havuz vardır. Avlunun altındaki medreseler ise hâlâ kullanılmakta olup her yıl birçok yeni talebeler yetiştirmektedir.

Caminin kiremitlerle örülmüş iki minaresi ve sekizgen podyumu taçlandıran 18 metre yüksekliğindeki çift katlı tuğla kubbesi, Kaşan'ın en yüksek yapıları arasındadır ve ince tuğla işçiliği, zarif Kur’ân ayetleri ve kaligrafilerle dekore edilmiştir. Ağa Bozorg Camii, iç ve dış süslemeleriyle bir yandan sade bir yandan da görkemli detaylarıyla iki asrı aşkın bir süredir çöl şehrinin ortasında yükselmeye devam etmektedir.