Babür mimarisinin şaheseri: Vezir Han Camii

Caminin inşasına Hint Alt Kıtası’nın çeşitli bölgelerinde aralarında Tac Mahal, Cuma Camii ve Kızıl Kale'nin de bulunduğu önemli eserler bırakan Babür Sultanı Şah Cihan döneminde 1634'te başlandı. 

Yapımı yaklaşık 7 yıl süren cami, ismini Vezir Han olarak bilinen dönemin Pencap Valisi Hekim İlmüddin Ensari'den aldı.

Yapının öne çıkan özellikleri arasında sekizgen 4 minaresi, geniş avlusu, 5 kubbesi ve oldukça ünlü çini ve hat işlemeleri yer alıyor.

Caminin avlusunda, mabed inşa edildiği dönemde öğrenciler için düşünülen hücre şeklinde 32 küçük oda ile alt kıtadaki Babür camilerinin birçoğunda göze çarpan abdest havuzu bulunuyor. 

Öte yandan, 13. yüzyılda İran'dan bölgeye göç eden ve Miran Badşah olarak da bilinen sufi Seyid Muhammed İshak Gazroni'nin kabri de yine avluda yer alıyor. Caminin bünyesinde ayrıca bir Hattat pazarı ile hamam da mevcut.

Vezir Han Camii, Babürler döneminden günümüze ulaşan eserler arasında oldukça süslü işlemeleriyle de öne çıkıyor.

Şehirdeki bir başka anıt Delhi Kapısı’nın yakınında bulunan camide girift çini işlemeleriyle bilinen "kashi-kari" çalışma stili göze çarpıyor.

Yüzyıllardır ayakta duran caminin kubbelerindeki Kur'ân-ı Kerîm ayetleri ve çeşitli esmalardan oluşan hat yazıları, geometrik formlar, çiçek ve ağaç desenlerinden oluşan renkli çinileri ve motifleri yapıyı yerli ve yabancı turistlerin uğrak noktalarından biri haline getiriyor.

Bununla birlikte cami, hemen yanı başındaki dar sokakların hareketli kalabalığından, yolcu taşımacılığında kullanılan "rikşa" (çekçek) ve "çinçilerin" korna seslerinden bir süreliğine uzaklaşmak isteyenlere sessiz ve huzur dolu ortam sunuyor.

Pakistan'ın kültür başkenti olarak nitelendirilebilecek Lahor'da bulunan caminin işlemelerindeki çeşitlilik, farklı din ve ırktan insanın uyum içinde bir arada yaşadığı şehirde halkın sosyal dokusunu da yansıtıyor.

Vezir Han Camii, UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi’nde de bulunuyor.