Tantura Katliamı’nı hatırlamak

Katliam, Filistinlilerin Nekbe olarak adlandırdığı, 750 binden fazla Filistinlinin, Siyonist paramiliter gruplar tarafından evlerinden sürüldüğü, etnik temizliğe maruz kaldığı büyük felâketin sahne arkasında gerçekleşmişti.

Mecra

Ortadoğu tarihinde bir kırılma: Nekbe

1948’de başlayan Nekbe süreci, modern çağın en uzun süredir devam eden mülteci krizidir.

Mecra

Sancıyı başlatan oylama

29 Kasım 1947 günü BMGK’da oylamaya sunulan Filistin’in Araplarla Yahudiler arasında paylaştırılması taksim planına göre; tarihî Filistin topraklarının %56,5’i, nüfusun %33’ünü oluşturan Yahudilere, %43,5’i ise nüfusun %67’sini oluşturan Araplara verildi.

Tartışmalı 1947 BM Filistin Taksim Planı uyarınca uluslararası toplum tarafından İsrail'e bırakılan Tantura'nın maruz kalacağı korkunç şiddetin boyutları, ancak altı ay sonra anlaşılacaktı.

Hayfa'nın 35 kilometre güneyinde bulunan Tantura, 1948'e kadar sakin bir sahil köyüydü.

Sahil kenarındaki bu güzel köyün nüfusu, 1948'den önce 1.700 kişi civarındaydı.

• İsrail askerleri Tantura'yı yerle bir etmeden altı hafta önce,

  "Dalet Planı (Plan D)"

  uygulamaya konduğu sırada, biri de

  Deyr Yâsîn

  'de olmak üzere düzinelerce katliam gerçekleştirildi.

Mecra

Deyr Yâsîn’i yeniden düşünmek...

İsrail devletinin ilk başbakanı David Ben-Gurion'un talep ettiği Dalet Planı; Manda yönetimi altındaki Filistin'in kontrolünü ele geçirmek, "Filistinlilerden temizlenen topraklarda" bir Yahudi devleti kurmak ve Yahudi nüfusu bu bölgeye yerleştirmek üzere hazırlanmış şiddet içerikli bir işgal planıydı.

Mecra

Tel Aviv'in kuruluşu

Haganah'ın 33. Taburu (Alexandroni Tugayı), yıllar sonra verdikleri röportajlarda dahi, öldürdükleri Filistinlilerin tam sayılarını bilmelerinin hiçbir imkânı olmadığını söylemişlerdi.

(Katliamdan 6 gün sonra) 29 Mayıs 1948'de nahiye komutanının astına yazdığı bir not: “1) Arapların cesetlerinin Tantura'da gömülmesini sağlayın ve olası bir salgını önleyin. 2) Size emredilen şeyi yapmamanız kabul edilemez. Bu sefer Tantura planından bahsediyorum. Şimdiye kadar tamamen bitirmiş olmanız gerekirdi.”

Sınır dışı edilmeden önce merkezî bir alanda toplanan Tantura'nın kadınları ve çocukları.

Güzel Tantura köyünün bir zamanlardaki mukimlerinin çoğu, bugün hâlâ, Suriye, Ürdün ve çevre ülkelerdeki mülteci kamplarında yaşıyor.

Katliamdan günler sonra, Tantura'nın kadınları, çocukları ve yaşlıları, komşu Furaydis köyünden Ürdün'e sürülmüştü.

Tantura'dan ayrılmak zorunda bırakılan Filistinli mülteciler Ürdün'e giderken.

Mecra

Nekbe'den evvel Filistin köyleri

Paspas altında saklanan katliam

Kimsenin başka bir Deyr Yâsîn olacağını düşünmediği bir zamanda Tantura'da gerçekleştirilen katliam, on yıllar boyunca paspas altında saklandı.

Ancak yıllar geçtikçe, gizli belgelerin yayınlanması, Filistinlilerin Siyonist paramiliter gruplar ve İsrail askerleri tarafından gerçekleştirilen sayısız katliama ilişkin açıklamalarını gün yüzüne çıkarmıştı. İsrail askerlerinin Tantura'da köylülere uyguladığı şiddetin boyutları akademisyenler ve film yapımcıları tarafından da yeniden anlatıldı.

Katliama tanık olan İsrailli milislerin itiraflarının bir kısmı, ilk olarak, Hayfa Üniversitesi öğrencisi Theodore Katz tarafından, 1998’de yayınlanmıştı.

Katz'ın aktardığına göre sahilde toplanan Tantura halkı ikiye bölünmüş; kadın ve çocuklar, 13-30 yaşlarındaki erkek çocuklardan ve genç erkeklerden ayrılmıştı. Bölük komutan yardımcısı Shimshon Mashvitz’in, askerlere genç erkek gruplarını alıp bir duvara dizmelerini ve başlarından vurmalarını emretmesi üzerine yaklaşık 85 kişi bu şekilde öldürülmüştü. Nihayetinde, İsrail askerleri, katlettikleri 200 Filistinlinin cesetlerini, şu anda tepesinde İsrail'in popüler bir sahil beldesinin bulunduğu toplu mezarlara atmıştı.

Nekbe süreci özelinde katliama maruz kalan Tantura köyünü konu alan Tantura belgeseli, 2022 yılında vizyona girdi.

• Siyonist milislerin 1948 Arap-İsrail Savaşı'na dair kan donduran itirafları, tanık ifadeleri ve belgelere göre köylülere ait toplu mezarlar, bugün İsrail'in en popüler turistik noktalarından biri olan

  Dar Plajı

  ’nın arkasındaki otopark alanında, ayakları altında gömülü.

Katliamdan bir buçuk yıl sonra çekilen hava fotoğraflarında açıkça görülüyor ki, Tantura'da toplu mezara dönüştürülen hendek 35 metreye 4 metre büyüklüğündedir ve yanı başında buradan çıkartılan toprak yığını vardır.

İsrail ordusunun 1948'de 200'den fazla Filistinliyi katlettiği Tantura köyünün üzerine inşa edilen Dar Plajı. Toplu mezar, plajın arkasındaki otoparkın altında yer alıyor.