Osmanlı’da Türk kahvesi nasıl popüler oldu?

Kahve ilk olarak 16. yüzyılın ortalarında, Yemen valisi Özdemir Paşa sayesinde İstanbul’a ulaştı.

Yemen, o dönemde Osmanlı hâkimiyetindeydi ve Kızıldeniz ticaret yolu sayesinde kahve çekirdekleri Mekke ve Kahire üzerinden payitahta taşınıyordu.

1550’li yıllarda Halepli Hakem ile Şamlı Şems adlı iki tüccar Tahtakale’de İstanbul’un ilk kahvehanesini açtı.

Böylece Osmanlı toplumunda yepyeni bir kamusal mekân ortaya çıktı.

Kısa sürede kahvehaneler sadece kahve içilen yerler olmaktan çıktı;

edebiyatın konuşulduğu, şairlerin gazel okuduğu, meddahların hikâye anlattığı, satranç ve tavlanın oynandığı kültür merkezlerine dönüştü.

Tam da bu dönemde Hürrem Sultan, kahvenin haremde bir zarafet ve ikram geleneğine dönüşmesinde etkili olan isimlerden biri haline geldi.

Misafir kabulünde kahve sunulması, fincanların zarflarla servis edilmesi, yanında su ve tatlı ikram edilmesi bu dönemde bir protokol hâline dönüştü.

Kahve hazırlamak bir maharet sayıldı ve padişaha kahve sunan “kahvecibaşı” sarayın en güvenilir görevlilerinden biri oldu.

Saraydaki bu ihtişamlı sunum biçimi kısa sürede konaklara ve halkın evlerine yayıldı.

Böylece kahve, Osmanlı’da sadece bir içecek değil; sohbetin, misafirperverliğin ve estetiğin sembolü hâline geldi.

İncecik öğütülen kahvenin cezvede köpüğüyle pişirilmesi ve telvesiyle fincana alınması ise bugün “Türk kahvesi” dediğimiz eşsiz geleneği ortaya çıkardı.