Bilim tarihinde manipülasyon: Eğitim bizi entelektüel yapmıyor

Esmanur Küçükislamoğlu
18:22, 06/04/2026, Pazartesi
CategoryAlfa
GZT
Bilim tarihinde manipülasyon: Eğitim bizi entelektüel yapmıyor
Akademi ve kamudaki bilgi farkı

GZT Alfa'da "Ne Bilim?" adlı özel serinin 7. bölümünde Altay Cem Meriç, akademide bilinen gerçeklerin halktan nasıl gizlendiği ve popüler kültürün kitleleri nasıl yönlendirdiği masaya yatırıldı. Matbaanın icadından Antik Yunan mitlerine kadar pek çok bilginin siyasi manipülasyonla şekillendiğini vurgularken, günümüz eğitim sisteminin entelektüel bireyler yetiştirmedeki etkisini sorguladı.

Altay Cem Meriç, akademide genel kabul gören pek çok bilimsel ve tarihi gerçeğin halka bilinçli olarak farklı aktarıldığını belirtti. Batılıların Gutenberg'in matbaayı icat etmediğini aslında akademide bildiğini ifade ederek, bu bilginin toplum nezdinde değiştirilmeden kalmasının arkasında siyasi bir manipülasyon ve toplumsal fayda mekanizması yattığını vurguladı.

Popüler kültür ve itibar yönetimi

Bilginin kamuoyuna yansıtılma şeklinin kritik önem taşıdığına dikkat çekilen röportajda, Sigmund Freud ve evrim teorisi tartışmaları üzerinden örnekler verildi. Üretilen bilimsel bilgilerin toplum nezdinde kolayca itibarsızlaştırılabildiğini veya tam tersine sistem tarafından koruma altına alınabildiği aktarıldı. Kamuoyundaki bilgi akışının, gerçeğin kendisinden ziyade bilginin topluma sunuluş biçimindeki bu planlı siyasi mekanizmayla şekillendiği ifade edildi.

Antik Yunan'dan bugüne mitler ve kitleler

Tarih boyunca toplumların popülerleşmiş anlatılara inanma eğiliminde olduğunu belirten Meriç, kitlelerin bu inanışlar sayesinde kendilerini prestijli hissettiklerini söyledi. Antik Yunan döneminden örnekler veren konuk, Platon'un Homeros'a tanrıları ahlaksız gösterdiği için büyük tepki gösterdiğini hatırlattı. Afrodit ve Mars'ın hikayeleri üzerinden ahlaki eleştiriler getiren Platon'a rağmen, İskenderiye kütüphanesi envanterlerine göre halkın Aristoteles veya Platon okumak yerine bu mitolojik masalları yüz kat daha fazla okuduğu ve kitlelerin her dönemde "masallara" benzer bir yönelime sahip olduğu vurgulandı.

Eğitim bireyi entelektüel kılmıyor

Modern eğitimin bireylere kazandırdığı kurumsallaşmış bilgilerin niteliğine dikkat çeken konuk, kamusallaşmış standart bilgileri öğrenmenin kişiyi entelektüel yapmadığının altını çizdi. Sadece Gutenberg'in matbaayı bulduğu gibi popüler ezberlerin öğretilmesinin gerçek bir bilinçlenme sağlamadığını belirten araştırmacı, bu eğitim sürecinin bireyi ileriye taşımak yerine mevcut durumundan daha kötü bir noktaya sürükleyebileceğini ifade etti.

Yorumlar
Avatar

Sitemizde paylaştığınız yorumlar, diğer kullanıcılar için değerli bir kaynaktır. Lütfen farklı görüşlere ve diğer kullanıcılara saygılı olun. Kaba, saldırgan, aşağılayıcı veya ayrımcı ifadeler kullanmaktan kaçının.

Sayfa Sonu
GZT
GZT Haberin Sosyal Hali.

Gündemi en anlaşılır, en hızlı ve en görsel haliyle takip etmeye hazır mısınız? GZT özel video içerikleri, nitelikli infografikleri ve fark yaratan yayıncılık anlayışıyla size sıradan haber sitelerinin ötesinde bir deneyim sunuyor. Politikadan kültüre, teknolojiden spora kadar hayatın her alanına dokunan içeriklerle, doğru bilgiye keyifli bir arayüzle ulaşın. Dijital yayıncılığın yeni yüzü GZT ile dünyaya farklı bir pencereden bakın.

Sosyal medyada bizi takip edin
Mobil Uygulamaları indirin

GZT dünyası her an yanınızda! GZT mobil uygulaması ile son dakika gelişmelerine ve özel içeriklere anında erişin. Sadece haber okumayın; izleyin, keşfedin ve paylaşın. iOS, Android ve Huawei cihazlarınıza kolayca indirebileceğiniz uygulamamızla gündemi cebinize sığdırın. Şimdi indirin, haberdar olmanın en keyifli halini kaçırmayın!

Kategoriler
Albayrak Medya

Maltepe Mahallesi Fetih Caddesi No:6 Dk:1 Topkapı, Zeytinburnu / İstanbul[email protected](0 212) 612 29 30

Albayrak Medya Siteleri
YASAL UYARI

YASAL UYARI BIST isim ve logosu "Koruma Marka Belgesi" altında korunmakta olup izinsiz kullanılamaz, iktibas edilemez, değiştirilemez. BIST ismi altında açıklanan tüm bilgilerin telif hakları tamamen BIST'e ait olup, tekrar yayınlanamaz. Piyasa verileri iDealdata Finansal Teknolojiler A.Ş. tarafından sağlanmaktadır. BIST hisse verileri 15 dakika gecikmelidir.

Tüm hakları saklıdır © Net Medya 2026