Dünya bu tehdidi konuşuyor: 'Bir medeniyet yok olacak!' Taş devrine dönüş planı mı?
Jurnal.istGZT
İRAM araştırmacısı Oral Toğa'nın kaleme aldığı yazıya göre; ABD Başkanı Donald Trump’ın sosyal medya üzerinden peş peşe paylaştığı "Kıyamet" uyarıları, küresel siyasetin gündemine bomba gibi düştü. Trump’ın "Yeni ve makul bir rejimle görüşüyoruz" açıklamasıyla başlayan, ancak "Anlaşma olmazsa her yeri havaya uçuracağız" tehdidiyle vites yükselten mesajları, askeri terminolojideki en korkutucu senaryoyu işaret ediyor: Sistemik Felç.
Trump’ın hedef listesinde yer alan elektrik üretim tesisleri, petrol kuyuları, Hark Adası ve tuzdan arındırma tesisleri rastgele seçilmiş hedefler değil. Askeri stratejist John Warden’ın "Beş Halka" teorisine dayanan bu plan, bir orduyu cephede yenmekten ziyade, bir devleti "fonksiyon fonksiyon sökerek" işlemez hale getirmeyi amaçlıyor. Hedeflenen; İran’ın savaşma iradesini kırmak değil, savaşsa da savaşmasa da bir toplum olarak hayatta kalma kapasitesini elinden almak.
"Dokunmadık" dediği yerler yaşam destek ünitesi
ABD Başkanı’nın "Şimdiye kadar özellikle dokunmadık" dediği altyapı tesisleri, aslında 88 milyonluk İran halkının yaşam destek ünitesi konumunda. Enerji altyapısının vurulması sadece karanlık anlamına gelmiyor; hastanelerdeki diyaliz makinelerinin durması, gıda soğuk zincirinin kopması ve şehirlerin sinir sisteminin çökmesi demek. Özellikle çöl ikliminin hakim olduğu Güney İran’da tuzdan arındırma tesislerinin hedef alınması, milyonlarca insanın en temel ihtiyacı olan suya erişiminin biyolojik olarak kesilmesi riskini taşıyor.
Savaş öncesi zaten çatırdıyordu
Trump’ın "Taş devrine dönüş" olarak nitelendirdiği bu süreç, aslında zaten ağır hasarlı bir bünyeye uygulanıyor. İran, savaşın başlamasından önce de on yıllardır süren yaptırımlar, kronik yatırım eksikliği ve 57 yılın en ağır kuraklığıyla boğuşuyordu. 14 bin megavatlık elektrik açığı ve 1,5 milyon seviyesine dayanan riyal/dolar kuruyla can çekişen İran altyapısı, Trump’ın işaret ettiği bu son darbelerle "geri döndürülemez bir çöküşe" sürüklenebilir.
Reklam
Psikolojik çöküş ve toplumsal sözleşme
Sistemik felcin nihai hedefi sadece binaları yıkmak değil, halkın devletine olan güvenini yerle bir etmek. Elektriği, suyu ve gıdası kesilen, ulaşım hatları vurulduğu için şehirlerde mahsur kalan bir halkın, kendisini koruyamayan bir otoriteye karşı hissedeceği terk edilmişlik duygusu, toplumsal sözleşmenin tamamen kopmasına yol açabilir. Trump, bu tehdidi bir pazarlık kozu olarak kullansa da, sahadaki operasyonel gerçeklik İran'ın bir devlet olarak "fonksiyonel ölümüne" doğru hızla ilerlediğini gösteriyor.
Gözler bu gecede
Trump’ın "Bütün bir medeniyet bu gece yok olacak" diyerek işaret ettiği o kritik eşik, İran için sadece bir rejim değişikliği değil, bir coğrafyanın organize bir yapı olmaktan çıkıp parçalanmış, istikrarsız bir kaosa evrilmesi anlamına gelebilir. Şimdi tüm dünya şu soruyu soruyor: Anlaşma masası çökerse, yarın gece İran için "tarihin sonu" mu olacak?
Sitemizde paylaştığınız yorumlar, diğer kullanıcılar için değerli bir kaynaktır. Lütfen farklı görüşlere ve diğer kullanıcılara saygılı olun. Kaba, saldırgan, aşağılayıcı veya ayrımcı ifadeler kullanmaktan kaçının.