Türkiye'nin kiraz deposunda kötü haber: Rekolte yüzde 70 düştü

Gaziantep'te yetiştirilen ve aromasıyla bilinen Ziraat 0900 Napolyon kirazı için hasat dönemi başladı. Ancak bu yıl üreticilerin yüzü gülmüyor. Kent genelinde yaklaşık 10 bin hektar alanda bulunan kiraz bahçeleri, son iki yılda yaşanan olumsuz hava olaylarından ciddi şekilde etkilendi.

Üreticiler bir yandan iklim değişikliğinin etkileriyle mücadele ederken diğer yandan yükselen maliyetler nedeniyle üretimin sürdürülebilirliği konusunda endişe yaşıyor.

İklim değişikliği kiraz üretimini vurdu

Gaziantep Ziraat Odaları İl Koordinasyon Başkanı Cuma Yiğit, geçen yıl kuraklığın, bu yıl ise don ve fırtınanın kiraz bahçelerinde büyük hasara yol açtığını söyledi. Yiğit, "İklim değişikliğinden dolayı geçen yıl kirazlar kuraklığa dayanamadı. Birçok bahçelerimiz kurudu. Bu sene de etkili olan fırtına ağaçlarımıza çok zarar verdi" ifadelerini kullandı.

Uzmanlar da son yıllarda tarımsal üretimde yaşanan kayıpların önemli bölümünün aşırı hava olaylarından kaynaklandığına dikkat çekiyor.

Rekolte yüzde 70 düştü

Kiraz üreticilerinin karşı karşıya olduğu en büyük sorunlardan biri de rekoltedeki sert gerileme oldu. Bölgedeki üreticiler, bu yıl elde edilen ürün miktarının geçen yıllara göre çok daha düşük seviyede kaldığını belirtiyor. Yetkililere göre bazı bahçelerde verim kaybı yüzde 70'e ulaştı.

Cuma Yiğit, "Bu yıl geçen yılki rekoltemizin üçte biri kadar ancak ürün çıkacak" diyerek yaşanan kaybın boyutunu gözler önüne serdi.

Kiraz fiyatları neden yükseldi?

Vatandaşların en çok araştırdığı konular arasında yer alan kiraz fiyatları neden arttı sorusunun yanıtı da üretim kayıplarında saklı. Üreticiden kilogramı 75-80 liraya çıkan kirazın market ve pazarlarda 150 liraya kadar yükseldiği belirtiliyor. Ürün azlığı nedeniyle fiyatlar yükselse de üreticinin kazancında aynı artış yaşanmıyor.

Bu durum hem tüketiciyi hem de üreticiyi zorlayan bir tabloyu beraberinde getiriyor.

Üretici: İşçi maliyetini bile karşılamıyor

Kiraz üreticileri, satış fiyatlarının yükselmesine rağmen elde ettikleri gelirin maliyetleri karşılamadığını söylüyor. Cuma Yiğit, "Çiftçinin topladığı işçi maliyetini dahi kurtarmıyor. Kirazı olan çiftçilerimiz sabahtan hale getiriyorlar, düşük ücretlerle vermek zorunda kalıyorlar" diyerek yaşanan sıkıntıyı anlattı.

Üreticilere göre gübre, ilaç, bakım ve işçilik giderleri son yıllarda ciddi şekilde arttı. Buna rağmen üreticinin eline geçen rakam yeterli bulunmuyor.

Pazarda 150 lira, tarlada 80 lira

Kirazdaki fiyat farkı da dikkat çekiyor. Üretici Ali Erat, "Pazara bakıyoruz 150 lira. Bu ortadaki parayı kim kazanıyor? Bize de yazık. Akşama kadar topladığımı satıyorum, benim masraflarımı bile çıkartmıyor" sözleriyle yaşadığı sıkıntıyı dile getirdi.

Üreticiler, tüketicinin yüksek fiyat ödediğini ancak bu rakamların çiftçinin cebine yansımadığını belirtiyor.

Hasat dönemi de kısaldı

Gaziantep'te kiraz toplama sezonu da eski yıllara göre belirgin şekilde kısaldı. Çiftçi Nermin Erat, geçmiş yıllarda haftalar süren hasadın artık birkaç gün içerisinde tamamlandığını belirterek, "Eski kirazlar yok. Haftalarca kiraz toplardık. Bu sene 2 günde bitirdik" dedi.

Bu durum, bölgedeki üretim kaybının boyutunu ortaya koyan önemli göstergelerden biri olarak değerlendiriliyor.

İhracatçılar bölgeye gelmedi

Kiraz üreticilerinin en büyük endişesi ise rekolte düşüşünden sonra yaşanan ikinci gelişme oldu. Gaziantep kirazı yıllardır ihracata gönderilen ürünler arasında yer alırken, bu yıl ürün miktarının düşük olması nedeniyle ihracatçı firmaların bölgeye gelmediği belirtiliyor.

Gaziantep kirazında alarm

Cuma Yiğit'in ifadelerine göre, "İhracatçı firmalar gelmediği sürece kiraz yine para etmeyecektir." Üreticiler, hem kuraklık hem fırtına nedeniyle zarar gören kiraz bahçelerinde yaşanan kayıpların ardından ihracat pazarının da devre dışı kalmasının sektörü daha da zor durumda bıraktığını belirtiyor. Bu nedenle Gaziantep'te bu yıl hasadı yapılan kirazın büyük bölümünün iç piyasada değerlendirilmesi bekleniyor.