Bilim dünyası açıkladı: Sivrisinekler neden bazı insanları daha çok ısırıyor?

Bilim adamları, sivrisineklerin yaklaşık 10 metre uzaklıktan itibaren nefesle dışarı verilen karbondioksiti, vücut sıcaklığını ve cildin yaydığı kimyasal bileşenleri algılayarak konaklarını belirlediğini ifade ediyor. İnsan kanıyla beslenenlerin ise yalnızca dişi sivrisinekler olduğu, bunun da yumurtalarının gelişimi için gerekli proteini sağlamalarından kaynaklandığı belirtiliyor.

Karbondioksit sivrisineklerin ilk ipucu

Uzmanlara göre sivrisineklerin insanları bulmasını sağlayan en önemli etkenlerden biri nefes alıp verirken açığa çıkan karbondioksit. Yetişkinler çocuklara göre daha fazla karbondioksit ürettiği için sivrisinekler tarafından daha kolay fark ediliyor. İskoçya'daki Glasgow Üniversitesi'nden tıbbi entomoloji profesörü Heather Ferguson, aynı ortamda bulunan dört kişiden birinin sivrisineklerin yaklaşık yüzde 90'ını üzerine çekebildiğini belirtiyor.

Vücut ısısı ve terleme etkili oluyor

Araştırmalar, sivrisineklerin sıcaklık ve nem değişimlerine karşı da oldukça hassas olduğunu ortaya koyuyor. Bu nedenle hamile kadınlar, artan metabolizma ve yükselen vücut sıcaklığı nedeniyle daha sık sivrisineklerin hedefi olabiliyor.

Benzer şekilde egzersiz yapan kişilerde de metabolizmanın hızlanması, terleme ve vücut ısısının yükselmesi sivrisineklerin ilgisini artırabiliyor. Daha iri yapılı bireylerin de daha fazla karbondioksit ve ısı yaymaları nedeniyle daha fazla ısırılabildiği ifade ediliyor.

Cilt kokusu belirleyici rol oynuyor

Uzmanlara göre sivrisineklerin son tercihinde en önemli unsur cildin kendine özgü kokusu. İnsan cildinde yaşayan bakteriler tarafından üretilen uçucu organik bileşikler, sivrisinekler için önemli bir yol gösterici görevi görüyor.

ABD'deki Rockefeller Üniversitesi tarafından 64 kişi üzerinde yapılan araştırmada, karboksilik asit seviyesi yüksek olan kişilerin sivrisinekler tarafından çok daha fazla tercih edildiği belirlendi. Araştırmada en fazla tercih edilen kişinin, en az tercih edilen kişiye kıyasla yaklaşık 100 kat daha fazla sivrisinek çektiği tespit edildi.

Genetik özellikler de etkili

Bilim adamları, sivrisineklerin kimi insanları daha fazla tercih etmesinde genetik faktörlerin de rol oynadığını belirtiyor. Tek yumurta ikizlerinin sivrisinekler tarafından benzer düzeyde tercih edilmesi, bu eğilimin kalıtsal özelliklerle bağlantılı olabileceğini gösteriyor.

Ayrıca bağışıklık sistemindeki farklılıklar nedeniyle herkes sivrisinek ısırıklarına aynı tepkiyi vermiyor. Bazı kişilerde oluşan şişlik ve kaşıntının daha belirgin olması, daha fazla ısırıldıkları izlenimini oluşturabiliyor.

Sivrisinekten nasıl korunulur?

Uzmanlar, sarımsak tüketimi ya da B vitamini takviyesinin sivrisinekleri uzaklaştırdığına dair güçlü bilimsel kanıt bulunmadığını vurguluyor. Buna karşılık DEET, pikaridin veya PMD içeren sivrisinek kovucuların etkili olduğu belirtiliyor. Uzun kollu kıyafet tercih edilmesi ve koruyucu ürünlerin belirli aralıklarla yeniden uygulanması da önerilen yöntemler arasında yer alıyor.

Bilim adamları, bazı kişilerin biyolojik özellikleri nedeniyle sivrisinekler için daha cazip hedefler olabileceğini ancak hiçbir kişinin tamamen riskten uzak olmadığını belirterek yaz aylarında koruyucu önlemlerin ihmal edilmemesi gerektiğine dikkat çekiyor.

Jurnal.ist

Sıradan bir halsizlik sanmayın, sonu koma olabilir! Uzman isimden çok kritik 'sıcak' uyarısı