Masallardan günümüze uzanan bir kültür mirası: Kerevet nedir?

Dilimize yerleşmiş pek çok kelime ve deyim, arkasında yüzyılların birikimini ve kaybolmaya yüz tutmuş bir yaşam tarzını barındırır. Özellikle geleneksel Türk masallarının sonunda duyduğumuz ve kulak aşinalığımız olan "kerevet" kelimesi de bunlardan biridir. Günlük modern yaşamda yerini koltuklara, kanepelere ve bazalara bırakan kerevet, aslında geçmişin ev dekorasyonunda ve sosyal yaşamında çok önemli bir yere sahipti.

Yunanca kökenli bir kelime: Kerevetin anlamı

Etimolojik olarak incelendiğinde Yunanca kökenli olan kerevet; özellikle eski evlerde, konaklarda veya köy odalarında duvara bitişik olarak inşa edilen ahşap sedirleri ifade eder. Genellikle yerden biraz yüksekçe yapılan bu ahşap platformların üzerine şilteler, minderler yerleştirilir ve arkalarına kalın halı yastıklar dayanırdı. Hem gündüzleri misafir ağırlamak, sohbet etmek ve oturmak hem de geceleri üzerine yatak serilerek uyumak amacıyla işlevsel bir şekilde kullanılırdı.

Kültürel bir simge olarak evin kalbi

Eski Türk ev yapısında odalar çok amaçlı tasarlanırdı. Kerevetler de bu çok amaçlılığın en büyük tamamlayıcısıydı. Modern mobilyalar gibi odanın ortasını işgal etmeyen, duvara yaslanmış bu sedirler, odada geniş bir hareket alanı bırakırdı. Aile bireylerinin bir araya geldiği, hikayelerin anlatıldığı ve kuşaklar arası bağların güçlendiği kerevetler, sadece bir mobilya değil, aynı zamanda sıcak bir yuva simgesiydi.

Masallardan kalan o meşhur cümle

Kerevet kelimesini günümüzde diri tutan en büyük unsur şüphesiz ki masallardır. "Onlar ermiş muradına, biz çıkalım kerevetine" dileği, masal kahramanlarının mutluluğa ulaştığını belirtirken, dinleyicileri veya masalı anlatanı da bu mutluluktan pay almaya, rahat ve huzurlu bir yere (kerevete) davet eder. Bugün evlerimizde ahşap kerevetler bulunmasa da kelime, taşıdığı o huzurlu ve mutlu nostaljiyle varlığını sürdürmeye devam ediyor.