Tatilciler dikkat: Uzmanlar tatil sonrası en büyük hatanın çözümünü açıkladı!
Jurnal.istGZT
Washington Post'un yayımladığı çarpıcı rapora göre, dünya genelinde milyonlarca yolcu, bilimsel verilere dayalı kişiselleştirilmiş yönlendirmeler sunan uygulamalara akın ediyor. Özellikle yaşlandıkça biyolojik saatin ışığa verdiği tepkinin zayıflaması ve melatonin üretiminin azalması jet lag etkilerini katlarken, Harvard ve Northwestern gibi dev üniversitelerin uyku uzmanları ezber bozan reçeteyi yazdı.
Uluslararası seyahat edenlerin, iş insanlarının ve tatilcilerin korkulu rüyası olan, günlerce süren uykusuzluk, yorgunluk ve bitkinlikle kendini gösteren jet lag problemine karşı teknoloji dünyası ve bilim el ele verdi. Geliştirilen yeni nesil algoritmalar, yolcuların biyolojik saatini saniyeler içinde yeni zaman dilimine adapte eden "kişiselleştirilmiş jet lag planları" hazırlamaya başladı.
Yaş ilerledikçe neden daha ağır hissediliyor?
Pennsylvania Üniversitesi Uyku Tıbbı Bölümü öğretim üyelerinden Prof. Dr. Indira Gurubhagavatula, yaşın biyolojik ritim üzerindeki yıkıcı etkisine dikkat çekti. Bilimsel verilerin, yaş ilerledikçe yeni zaman dilimlerine uyum sağlamanın dramatik şekilde zorlaştığını gösterdiğini belirten Gurubhagavatula, "Biyolojik saatimizin ışığa verdiği tepki yaşla birlikte zayıflıyor. Ayrıca düşük ışık altında beynimizin ürettiği melatonin miktarı da yaşlandıkça azalıyor" diyerek seyahat acısının yaşla doğru orantılı arttığını vurguladı.
Telefonunuza gelen plan biyolojik saati baştan yazıyor
Bu kaotik süreci yönetmek için 2018 yılında kullanıma sunulan ve son dönemde popülaritesi tavan yapan “Timeshifter” isimli uygulama, yolcuların imdadına yetişiyor. Kullanıcının uçuş bilgilerini, yaşını, kronotipini (kronik uyku alışkanlıkları) analiz eden sistem, kişiye özel bir "jet lag planı" hazırlıyor. İlk kullanımı ücretsiz olan bu dijital asistan, sonraki seyahatler için plan başına 9,99 dolar veya yıllık 24,99 dolarlık bir abonelik ücreti talep ediyor. Uygulama, daha uçağa binmeden birkaç gün önce sizi yönlendirmeye başlayarak; ne zaman uyumanız, ne zaman uyanmanız, kafeini hangi saatte tamamen kesmeniz ve ne zaman ışığa çıkmanız gerektiğini dakika dakika bildiriyor.
Reklam
Bilim dünyası tek ses: En güçlü silahınız ışık!
Timeshifter uygulamasının ve arkasındaki uyku uzmanlarının en büyük ortak doğrusu ise "ışık maruziyeti" kontrolü. Northwestern Üniversitesi Feinberg Tıp Fakültesi’nden Prof. Dr. Clara B. Peek, "Biyolojik saati yeniden ayarlamada insanoğlunun elindeki en güçlü araç ışıktır" derken, Harvard Tıp Fakültesi Uyku ve Biliş Merkezi Direktörü Tony Cunningham ise sabah güneşinin mucizesini şu sözlerle özetledi:
"Yeni zaman dilimine ulaştığınızda, yerel saate göre sabah saatlerinde güçlü bir ışık almak uyum sürecinizi iki ila üç gün hızlandırabilir. Yapılan en büyük hata, uçuş sonrası ağır bir bitkinlikle gün boyu perdeleri kapatıp uyumaktır. Bu durum biyolojik saatin ışık almasını engelleyerek jet lag süresini uzatır."
Kafein tuzağına düşmeyin
Uygulamayı Paris ve İtalya seyahatlerinde deneyimleyen gazetecilerin aktardığı verilere göre, plandaki kafein kısıtlaması süreci tamamen değiştiriyor. Uygulama, uçuş sonrası sadece belirli ve çok kısa bir zaman diliminde kahve tüketimine izin veriyor, ardından kafeini tamamen yasaklıyor. Önerilen saatlerde ışık alımı, doğru zamanda uyku ve katı kafein disiplini sayesinde, seyahatlerin ikinci gününde yaşanan o meşhur "gün ortası çöküşü" ve sabaha karşı uyanma krizleri neredeyse tamamen ortadan kalkıyor.
Sitemizde paylaştığınız yorumlar, diğer kullanıcılar için değerli bir kaynaktır. Lütfen farklı görüşlere ve diğer kullanıcılara saygılı olun. Kaba, saldırgan, aşağılayıcı veya ayrımcı ifadeler kullanmaktan kaçının.