Ortadoğu’dan kaçış
15:00, 20/01/2026, Salı
MecraMecra
1919 yılında New York'ta bir Suriyeliye ait dükkân.
Hem batılı hem yerel kaynaklara hem de çeşitli araştırmalara konu olan Arap Amerikan topluluklarının tarihi 19. yüzyıla kadar uzanır. Osmanlı İmparatorluğu döneminde de yüzlerce kişi, iş bulmak ve siyasî çatışmalardan kaçmak için Amerika Birleşik Devletleri'ne göç etti. Arap göçü, 1924'te ABD hükümetinin Kuzey ve Batı Avrupa'dan gelen insanlara öncelik veren göç kotaları getirmesiyle yavaşladı. Fakat, 1965'ten sonra ABD'nin bu kota sisteminden kurtulmasıyla yeniden arttı ve günümüzde de Ortadoğu'dan Amerika'ya göçler hâlâ devam etmektedir.
Amerikan Başkanı Joe Biden
olarak kutlanan“Arap Amerikan Mirası”
2022'nin Nisan
ayında bir dizi açıklamalarda bulunmuş, ABD'de yaşamakta olan ve sayıları bir hayli kalabalık olan Arap toplumu
na "en içten selamlarını"
göndermiş, ifadeleri arasında Amerika’daki Arap varlığı
nın oldukça eski bir tarihe uzandığını söyleyerek 18. yüzyılın ikinci yarısı
nda vuku bulan Amerikan Devrimi
sırasında savaşan ve hayatını kaybeden Suriyeli bir göçmen olan Nathan Badeen
isimli bir erden bahsetmişti. Üstelik Badeen Amerikan ordusundaki tek kişi de değildi. Tarihçilerin tespit ettikleri kadarıyla aynı orduda dört Arap
yer alıyordu. Biden’ın da işaret ettiği gibi Arapların Amerika’ya göçleri bir hayli eskiye gidiyordu.
Çeşitli sebeplerle yaşanmış ve hâlâ da yaşanmakta olan
göç dalgaları ilk olarak 19. yüzyıl
ın sonunda kendisini göstermişti. 1870’li yıllarda başlayarak 1924 yılında çıkartılan göç yasasına kadar
devam eden göç dalgasında o dönem Osmanlı hakimiyetinde bulunan Suriye, Lübnan, Ürdün ve Filistin
sınırları içerisindeki bölgelerden 100 binden fazla
kişi Amerika’ya göç etmişti. Yapılan bu ilk göçlerde gayrimüslim
unsurlar ağır basıyordu.Bu göçler, şüphesiz Osmanlı idarisinin de dikkatinden kaçmamıştı.
Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı Osmanlı Arşivi'da (BOA) Muhaberât-ı Umumiye İdaresi Belgeleri (DH.MUİ)
içerisinde 8 – 12 numarasıyla kayıtlı olan bir belge Amerika'ya vuku bulan Ermeni göçü
nün siyasi olmayıp iktisadî sebepler
den kaynaklandığını söylüyordu. Yapılan göçler içerisinde Müslümanlar da yok değildi. Yine arşiv içerisinde bulunan ve Louis Sabuncu
tarafından hazırlandığı anlaşılan bir jurnal (Y.PRK.AZJ, 13 – 68) göç etmekte olan Müslümanların durumlarından haberdar olunduğunu gösteriyordu.Amerika’ya yapılan
ikinci büyük göç dalgası
bu sefer 1940’lı yıllarda gerçekleşmişti. 1948 yılında yapılan Arap-İsrail Savaşı
kısa süre içerisinde bitmiş olsa da arkasında bir milyona yakın yerinden edilmiş Filistinli bırakmıştı.
1948 yılı ilâ 1966 yılları arasında resmî olarak Amerika’ya göç eden 80 bin Arap
’ın büyük çoğunluğunu Filistinliler
oluşturmuştu. İkinci sırada ise Mısırlılar
geliyordu.II. Dünya Savaşı’ndan sonraki süreç Amerika’nın altın çağı
olarak biliniyor, dışarıda yaşayan kişiler için bir cazibe merkezi olma özelliği taşıyordu. Zaten hazır olan ve buraya yapılacak olan göç potansiyeli yeni düzenlemelerle mümkün hale geliyordu.
1965 tarihli “Göçmenlik ve Vatandaşlık Yasası” bu imkânı fazlasıyla veriyordu. Ülkelerinde bulunan problemlerden kaçmak isteyen Ortadoğu insanları soluğu Amerika’da alıyordu.
Mecra
Yıllardır bitmeyen "Altı Gün"
1967 yılı ilâ 2003 yılları arasında Amerika’ya göç eden Arap sayısı 750 binden fazla olmuştu.
1967 yılı
nda patlak veren Altı Gün Savaşı
ile 1987-1993 ile 2000-2005 yıllarında gerçekleşen İntifada hareketleri
sebebiyle göç eden insanlar arasında Filistinlilerin varlığı
aynı şekilde önemli bir yekûn tutuyordu.1975 yılından 1990’a kadar devam eden
Lübnan İç Savaşı
da çok sayıda Lübnanlının Amerika’ya göç etmesine sebep olmuştu.
Mecra
Tanklara karşı taşlı mücadele: Birinci İntifada
İran – Irak Savaşı
da çok sayıda Iraklının Amerika’ya göç etmesine sebebiyet vermişti. 2003 Amerikan işgalinde bile Amerika’ya göçler durmamıştı.
Yemen ve Suriye başta olmak üzere 2003 sonrası karışıklıkların yaşandığı ülkelerden Amerika’ya yapılan göçler ciddi bir yoğunluk kazandı. Bu durum, Amerikan yönetimi tarafından önlem alınmasına yol açtı.
Sitemizde paylaştığınız yorumlar, diğer kullanıcılar için değerli bir kaynaktır. Lütfen farklı görüşlere ve diğer kullanıcılara saygılı olun. Kaba, saldırgan, aşağılayıcı veya ayrımcı ifadeler kullanmaktan kaçının.