Azerbaycan Millî Marşı’nın söz yazarı: Ahmed Cevad

16:00, 07/05/2026, PerşembeG: Güncelleme: 09:30, 08/05/2026, Cuma
CategoryMecra
Anadolu Ajansı
Azerbaycan Millî Marşı’nın söz yazarı: Ahmed Cevad
Vatan ve millet sevgisini coşkuyla dile getirdiği şiirlerinde millî duyguları ön plana çıkaran Ahmed Cevad, Doğu Türkistan'dan Balkanlar'a, Türk soylu halkların yaşadığı tüm bölgelerde saygı ve minnetle hatırlanıyor.

Azerbaycan Millî Marşı’nın söz yazarı Azerbaycanlı şair, yazar ve fikir insanı Ahmed Cevad’ın dizeleri, yalnızca bir marş değil; bir milletin bağımsızlık ruhunun ifadesidir. Bıraktığı miras ve fikirler, nesilden nesile yaşamaya devam ediyor.

Azerbaycan Millî Marşı’nın söz yazarı Azerbaycanlı şair, yazar ve fikir insanı Ahmed Cevad’ın dizeleri, yalnızca bir marş değil; bir milletin bağımsızlık ruhunun ifadesidir. Bıraktığı miras ve fikirler, nesilden nesile yaşamaya devam ediyor.

Ahmed Cevad, yalnız kendi ülkesinde değil, başta Türkiye olmak üzere tüm Türk dünyasında saygı ve minnetle anılıyor. Vatan ve millet sevgisini coşkuyla dile getirdiği şiirlerinde millî duyguları ön plana çıkaran Cevad, Orta Asya'dan Balkanlar'a kadar Türk toplulukları arasında tanınan ve sevilen bir isim olarak hafızalarda yer alıyor.

Ahmed Cevad, 5 Mayıs 1892'de, Azerbaycan'ın Gence kenti yakınlarındaki Şemkir bölgesinin Seyfeli köyünde dünyaya geldi. Doğduğu köyde dinî eğitim aldı. 1906'da ailesiyle Gence'ye taşınarak eğitimine burada devam etti. Gence’de Şah Abbas Mescidi bünyesindeki medresede Arapça, Farsça ve Rusça öğrendi.

Bu dönemde kaleme aldığı ilk şiirleri çeşitli gazete ve dergilerde yayımlandı. 1912'de mezun olan Cevad, Gence Kız Okulu'nda Türkçe ve Farsça öğretmeni olarak görev yaptı.

Osmanlı Ordusuna katıldı

1912'de, arkadaşıyla gönüllü olarak Osmanlı ordusuna katıldı ve Balkan Savaşları'nda Bulgar kuvvetlerine karşı savaştı. Birinci Dünya Savaşı yıllarında da Anadolu'da yaşanan gelişmeleri yakından takip ederek gazetelerde haber ve makaleler kaleme aldı.
Bakü'de faaliyet gösteren "Müslüman Cemiyet-i Hayriyesi" yardım derneğinin üyesi olan
Cevad, 1915'te Batum, Kars, Ardahan, Sarıkamış, Trabzon ve Erzurum'daki Türklere ve Rus ordusuna esir düşen Osmanlı askerlerine yardım ulaştıran heyette yer aldı.
Balkanlar’da Panslavizm ve 93 Harbi’nde Rusya’daki Osmanlı imajı
Mecra
Balkanlar’da Panslavizm ve 93 Harbi’nde Rusya’daki Osmanlı imajı


“Bütün şiirleri, ana vatana, orduya ithaf edilmiştir"

Cevad'ın ilk şiir kitabı "Koşma" 1916'da Bakü'de basıldı. Ziya Gökalp, 1918'de Yeni Mecmua dergisinde kitap hakkında şu değerlendirmeyi yaptı:

  • "Ruslarla savaştığımız sırada Kafkasya'da intişar eden bir şiir mecmuası elimize geçti. Koşma isimli bu kitabın nazımı Ahmed Cevad isminde bir Türk'tür. Bu milliyetperver şairin bütün şiirleri, Osmanlı Türklerine, ana vatana, orduya ithaf edilmiştir."

Cevad, "Koşma" kitabının bir nüshasını 15 Eylül 1918'de, Bakü'yü Ermeni ve Bolşevik çetelerinden kurtaran Kafkas İslâm Ordusu Komutanı Nuri Paşa'ya hediye etti.

Bakü’yü Ermeni ve Bolşevik zulmünden kurtaran komutan: Nuri Paşa
Mecra
Bakü’yü Ermeni ve Bolşevik zulmünden kurtaran komutan: Nuri Paşa


Yazdığı marş 1993'te Millî Marş kabul edildi

Azerbaycan'ın bağımsızlık döneminde hem şair hem öğretmen hem de gazeteci olarak faaliyet gösteren Cevad, hükümetin düzenlediği Millî Marş yarışmasına katıldı. Besteci Üzeyir Hacıbeyli tarafından bestelenen Cevad'ın marşı beğenilse de Bolşevik ordusunun Azerbaycan'ı işgali nedeniyle kabul edilemedi.
Sovyet yönetiminin kurulmasının ardından baskılara maruz kalan Cevad, defalarca tutuklandı. Buna rağmen şiir yazmayı sürdüren, çeviriler yapan ve gazeteciliğe devam eden Cevad,
"devrim karşıtlığı" ve "Türkçülük" suçlamalarıyla yargılanarak idama mahkum edildi. Cevad, 13 Ekim 1937'de kurşuna dizilerek öldürüldü.
Sovyetler Birliği'nin dağılmasının ardından yeniden bağımsızlığını kazanan Azerbaycan'da parlamento 1993'te, Cevad'ın sözlerini yazdığı ve Üzeyir Hacıbeyli'nin bestelediği eseri Azerbaycan Millî Marşı olarak kabul etti.
Azerbaycan, Azerbaycan!
Ey kahraman evladın şanlı vatanı!
Senden ötürü can vermeye cümle hazırız!
Senden ötürü kan dökmeye cümle kadiriz!
Üç renkli bayrağınla mesut yaşa

Çırpınırdı Karadeniz

Ahmed Cevad'ın en bilinen eserlerinden "Çırpınırdı Karadeniz", bazı kaynaklarda "Yol ver Türk'ün bayrağına" adıyla da anılır.

Şair, bu şiiri 1914'te, Balkan Savaşları sırasında efsaneleşen Osmanlı savaş gemisi "Hamidiye"nin kahramanlıklarından ilham alarak yazmıştır. Eser, yalnızca bir savaşın destanını değil, aynı zamanda bütün bir milletin bağımsızlık, birlik ve kardeşlik idealini simgelemektedir.

Çırpınırdı Karadeniz,Bakıp Türk’ün bayrağına.
“Ah” diyerdin, hiç ölmezdin
Düşebilsem ayağına!
*
Dost elinden esen yeller,
Bana şiir, selam söyler
Olsun bizim bütün eller
Kurban Türk’ün bayrağına!
Yorumlar
Avatar

Sitemizde paylaştığınız yorumlar, diğer kullanıcılar için değerli bir kaynaktır. Lütfen farklı görüşlere ve diğer kullanıcılara saygılı olun. Kaba, saldırgan, aşağılayıcı veya ayrımcı ifadeler kullanmaktan kaçının.

Sayfa Sonu
GZT
GZT Haberin Sosyal Hali.

Gündemi en anlaşılır, en hızlı ve en görsel haliyle takip etmeye hazır mısınız? GZT özel video içerikleri, nitelikli infografikleri ve fark yaratan yayıncılık anlayışıyla size sıradan haber sitelerinin ötesinde bir deneyim sunuyor. Politikadan kültüre, teknolojiden spora kadar hayatın her alanına dokunan içeriklerle, doğru bilgiye keyifli bir arayüzle ulaşın. Dijital yayıncılığın yeni yüzü GZT ile dünyaya farklı bir pencereden bakın.

Sosyal medyada bizi takip edin
Mobil Uygulamaları indirin

GZT dünyası her an yanınızda! GZT mobil uygulaması ile son dakika gelişmelerine ve özel içeriklere anında erişin. Sadece haber okumayın; izleyin, keşfedin ve paylaşın. iOS, Android ve Huawei cihazlarınıza kolayca indirebileceğiniz uygulamamızla gündemi cebinize sığdırın. Şimdi indirin, haberdar olmanın en keyifli halini kaçırmayın!

Kategoriler
Albayrak Medya

Maltepe Mahallesi Fetih Caddesi No:6 Dk:1 Topkapı, Zeytinburnu / İstanbul[email protected](0 212) 612 29 30

Albayrak Medya Siteleri
YASAL UYARI

YASAL UYARI BIST isim ve logosu "Koruma Marka Belgesi" altında korunmakta olup izinsiz kullanılamaz, iktibas edilemez, değiştirilemez. BIST ismi altında açıklanan tüm bilgilerin telif hakları tamamen BIST'e ait olup, tekrar yayınlanamaz. Piyasa verileri iDealdata Finansal Teknolojiler A.Ş. tarafından sağlanmaktadır. BIST hisse verileri 15 dakika gecikmelidir.

Tüm hakları saklıdır © Net Medya 2026