Tebriz'in Fethi

6 Eylül 1514'te gerçekleşen seferin temel sebebi, Şah İsmail’in Anadolu’daki Kızılbaş faaliyetleriyle Osmanlı otoritesini sarsmak istemesi ve doğu sınırını tehdit eden ideolojik–siyasî bir güç hâline gelmesiydi.

Yavuz Sultan Selim, hem bu iç güvenlik meselesini ortadan kaldırmak hem de İpek Yolu’nun en önemli ticaret merkezlerinden biri olan Tebriz’i ele geçirerek doğu ticaretini kontrol altına almak amacıyla İran seferine çıktı. Osmanlı'nın 23 Ağustos 1514’teki Çaldıran Zaferi, Safevilerin askeri direncini kırmış, Şah İsmail savaş meydanından çekilmişti.

Bunun ardından Osmanlı ordusu, ağır topların ve disiplinli yeniçeri birliklerinin sağladığı üstünlükle Tebriz’e doğru ilerledi. Şehir ciddi bir direniş göstermeden alındı. Yavuz Sultan Selim tam da Ramazan günlerinde Safevî başkentine girdi. Saray, hazine ve devlet merkezinin ele geçirilmesi Safevîler için büyük bir siyasî prestij kaybı oldu.

Tebriz’in fethiyle Osmanlılar doğuda ilk kez bu kadar derin bir stratejik başarı elde etti. Doğu Anadolu kesin biçimde Osmanlı hâkimiyetine bağlandı. Ayrıca Tebriz’deki sanatkârlar, âlimler ve zanaatkârlar İstanbul’a götürülerek Osmanlı kültür ve sanat hayatına yeni bir güç kazandırıldı. Her ne kadar Osmanlı ordusu ikmal zorlukları ve yaklaşan kış sebebiyle şehirde uzun süre kalmamış olsa da Tebriz’e Ramazan ayında girilmesi, bu seferi Osmanlı kroniklerinde manevî anlamı güçlü bir fetih hâline getirmişti.

Bu zaferle birlikte Safevîlerin Anadolu üzerindeki baskısı kırılmış, Osmanlı Devleti doğuda tartışmasız bir üstünlük kurmuş ve Yavuz Sultan Selim’in cihan siyasetinin ilk büyük halkası tamamlanmıştı.