Türk bilim insanlarından çığır açan teknoloji! MS ve Alzheimer'da hastaların dijital ikizi oluşturuluyor

12:14, 15/07/2026, Çarşamba

Anadolu Ajansı

Dijital haberciliğin güvenilir adresi: Tıkla ve GZT'yi Google'da favorilerine ekle!

Türk bilim insanlarından çığır açan teknoloji! MS ve Alzheimer'da hastaların dijital ikizi oluşturuluyor

OMÜ Tıp Fakültesi'nde yürütülen çalışmada, hastaların MR, EEG ve ses kayıtları yapay zeka ile analiz edilerek "sanal hasta" modelleri oluşturuluyor. Prof. Dr. Murat Terzi, MS, Alzheimer ve Parkinson gibi hastalıkların seyrini önceden tahmin ederek yanlış tedaviyi engellemeyi hedeflediklerini söyledi.

Ondokuz Mayıs Üniversitesi (OMÜ) Tıp Fakültesi'nde nörolojik hastalıkların teşhis ve tedavisinde devrim niteliğinde bir çalışma yürütülüyor. Multidisipliner bir ekibin geliştirdiği "dijital ikiz" teknolojisi, MS, Alzheimer ve Parkinson gibi hastalıklarda kişiye özel tedavi planlamasına olanak tanıyacak.

Sanal ortamda 'hasta' modelleri oluşturuluyor

Proje kapsamında hastaların beyin Manyetik Rezonans (MR) görüntüleri, elektroensefalografi (EEG) kayıtları, ses örnekleri ve yürüme analizleri yapay zeka algoritmalarına işleniyor. Böylece her hasta için özel bir "sanal ikiz" yaratılarak, hastalığın gelecekteki seyri simülasyon ortamında öngörülebiliyor. Türk Nöroloji Derneği Başkanı ve OMÜ Nöroloji Ana Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Murat Terzi, çalışmanın detaylarını anlattı.

Prof. Dr. Terzi, "Bununla ilgili projeler yapıyoruz. Özellikle 'Dijital ikiz' dediğimiz, hastaların var olan verilerini, örneğin MR, EEG görüntülerini makineye öğretiyoruz. Sanal ortamda hastanın yaşı, cinsiyeti, hangi şikayetleri ve bulguları var ise beyin MR'ında, EEG'sinde, kan veya başka örneklerde neler var, bunları sanal ortamda bir hasta gibi değerlendiriyor. Bunlar üzerinde erken dönemde tanı koyup hastalığın seyrine yönelik tedavileri planlıyoruz." dedi.

MS, Alzheimer ve Parkinson'da erken teşhis hedefi

Geliştirilen sistem özellikle Multipl Skleroz (MS), Alzheimer, Parkinson, epilepsi ve beyin damar hastalıklarında kullanılacak. Ekipler, hastaların ses tonlamalarındaki değişiklikleri kaydediyor, yürüme videolarını inceleyerek hareket bozukluklarını belgeliyor. Tüm bu veriler beyin tomografisi, MR, EEG ve elektromiyografi (EMG) bulgularıyla bir araya getiriliyor.

Prof. Dr. Terzi, "OMÜ'de özellikle epilepsi, Alzheimer, MS, Parkinson ve beyin damar hastalığıyla ilgili pek çok çalışma yürütüyoruz. Hastaların ses verilerini kaydediyoruz. Aynı zamanda hastaların yürüme videolarını analiz ediyoruz. Bu bulgularla hastaların görüntülemeleri, beyin tomografileri, beyin MR'ını, EEG ve elektromiyografik (EMG) incelemelerini bir veri tabanında topluyoruz. Hastaların verilerini bir araya getirerek hastalığın nasıl seyredeceği, bu hastalıkta hangi seyirde neler olabileceğini erkenden tahmin ederek hem doğru tanı hem doğru tedaviyi en iyi şekilde planlamaya çalışıyoruz." ifadelerini kullandı.

Robotik cihazlara veri öğretilecek

Çalışmalarına üç yıl önce başlayan ekip, ulusal ve uluslararası platformlardan destek alıyor. Araştırma, gelecekte sağlıkta robotik uygulamalar ve uzaktan müdahale sistemleri için de zemin hazırlıyor.

Prof. Dr. Terzi, konuya ilişkin şöyle konuştu:

"Yüzlerce hastanın klinik MR, EEG, EMG verilerini makineye öğretiyoruz. Makine öğretimi niye önemli? Çünkü daha çok robotların dolaştığı, özellikle sağlık teknolojisinde daha çok uzaktan müdahalelerin olacağı döneme doğru gidiyor dünya. Biz de bu süreç içerisinde istiyoruz ki gelişmekte olan robotik cihazlara en doğru bilgiyi öğretelim, sağlık profesyonellerine, başta doktorlar olmak üzere yardımcısı olsun. Yani günlük hayatımızda tıpkı MR, ultrason veya EEG, EMG cihazı gibi bulgularımızla beraber tanıyı daha güzel koyabilelim. Yapay zekanın gelişmesiyle beraber üreteceğimiz ürünler bize yardımcı olsun."

Ekip, veri tabanını genişleterek yapay zeka modellerinin tanı doğruluğunu artırmaya devam ediyor.