"Tek Filistin, işlem tamam"

Ümmühan Kevser Kıpramaz
08:00, 30/06/2026, Salı
CategoryMecra
Diğer
Mecra
"Tek Filistin, işlem tamam"
30 Haziran 1920'de, Filistin topraklarındaki İngiliz askerî yönetimi, sivil erkana devredildi. İşlem, Filistin'in ilk genel valisi Herbert Samuel'e ulaştırılan küçük bir makbuzla tamamlandı.

30 Haziran 1920'de, İngiliz manda yönetimi altındaki Filistin’e vali ve yüksek komiser olarak atanan Herbert Samuel, görevini “Tek Filistin, işlem tamam” imzasını attığı makbuzla devraldı. Filistin'in teslim edilmesiyle başlayan olaylar silsilesi, tartışmasız her zamankinden daha fazla, bu güne kadar etkisini devam ettiriyor.

Herbert Samuel

Filistin’in resmen İngiliz manda yönetimi altına alınmasından sonra, 1920’de valilik ve yüksek komiserlik görevine kendisi de bir Yahudi olan Herbert Samuel atandı.
Filistin’in resmen İngiliz manda yönetimi altına alınmasından sonra, 1920’de valilik ve yüksek komiserlik görevine kendisi de bir Yahudi olan Herbert Samuel atandı.

1902’de Liberal Parti kadrolarından siyasete atılan Herbert Samuel, İngiliz kabinesinin ilk Yahudi üyelerinden biriydi.

O, 1915 yılında Filistin’de bir İngiliz mandası kurulması fikrini ortaya atarak
Balfour Deklarasyonu
’na varan sürecin tetikleyicilerinden biri olmuştu.

Birinci Dünya Savaşı'nın patlak vermesiyle, Dünya Siyonist Örgütü'nün bir üyesi olmasa da Samuel'in Siyonizm ile ilişkisi katlanarak arttı.

Filistin'e İngiliz hançeri: Balfour Deklarasyonu
Mecra
Filistin'e İngiliz hançeri: Balfour Deklarasyonu
  • 1915'te, savaştan sonra Filistin üzerinde bir İngiliz himayesi kurma fikrini önerdi ve "Filistin'in Kaderi" başlıklı memorandumda, dünyanın dört bir yanındaki Yahudilerin Filistin'e dönmek için "1800 yılı aşkın bir süredir" nasıl beklediklerini, toprakla olan bağlantılarının ise "neredeyse tarihin kendisi kadar eski" olduğunu savundu.
Samuel'in fikirleri İngiliz hükümetinin Siyonist yanlısı yönelimini artırdı ve İngiliz Dışişleri Bakanı'nın hükümetin Filistin'de
"Yahudi halkı için ulusal bir yurt"
kurulmasına desteğini ilân ettiği 1917
Balfour Deklarasyonu
'nun yolunu açtı.
O zamanlar Filistin, çoğunluğu Müslüman olan yerli nüfusa sahip Osmanlı İmparatorluğu'nun bir parçasıydı ve yüzyıllardır Müslüman yönetimi altındaydı.
O zamanlar Filistin, çoğunluğu Müslüman olan yerli nüfusa sahip Osmanlı İmparatorluğu'nun bir parçasıydı ve yüzyıllardır Müslüman yönetimi altındaydı.

Filistin'in hâkimiyeti

Bölgenin meşru hâkimi Osmanlı İmparatorluğu, 1914'te İttifak Devletleri'nin yanında I. Dünya Savaşı'na girip savaştan yenilgiyle ayrılmasının ardından Milletler Cemiyeti, İngiltere'ye Filistin topraklarının yönetimi için
manda
verdi.
Savaş sırasında değiş tokuş edilen bir dizi mektupla, İngiliz hükümeti, Araplar Osmanlı İmparatorluğu'na karşı ayaklanırsa savaştan sonra Arap bağımsızlığını tanımayı kabul etse de savaştan sonra İngiltere ve Fransa, 1916
Sykes-Picot Anlaşması
uyarınca kararlaştırıldığı gibi eski Osmanlı topraklarını bölüp işgal etti ve Filistin'i yönetmek için manda sistemini kabul etti.
Kaosun mimarı: Mark Skyes
Mecra
Kaosun mimarı: Mark Skyes

Filistin'in akıbeti

Siyasetteki başarısının ardından İngiltere Başbakanı David
Lloyd George
tarafından 1920’de İngiliz Manda Yönetimi altındaki Filistin’e yüksek komiser olarak atanan
Samuel, 2000 yıl aradan sonra bölgeyi yöneten ilk Yahudi olmuştu.
Samuel, 30 Haziran 1920'de, Filistin'deki İngiliz askerî yönetiminin başı olan Tümgeneral Sir Louis Bols tarafından kendisine gönderilen "Tek Filistin, işlem tamam" yazılı bir makbuzu imzaladı. Makbuz, Filistin topraklarının askerî yönetimden sivil yönetime devredildiğini gösteriyordu.
Filistin Mandası adına ilk Filistin yüksek komiseri olarak atanan Herbert'in ''Tek Filistin, işlem tamam'' imzalı makbuzu.
Filistin Mandası adına ilk Filistin yüksek komiseri olarak atanan Herbert'in ''Tek Filistin, işlem tamam'' imzalı makbuzu.

Haziran 1921'de Kudüs'te yaptığı bir konuşmada, "Dünyanın her tarafına dağılmış, ancak kalpleri her zaman Filistin'e yönelmiş bir halk olan Yahudilerin, burada evlerini buldular ve aralarından bazılarının, mevcut nüfusun sayısı ve çıkarları tarafından belirlenen sınırlar içinde, kaynakları ve çabalarıyla ülkeyi tüm avantajlarına göre geliştirmeye yardımcı olmak için Filistin'e gelmeleri gerekiyor." dedi.

Britanya'nın, bir Yahudi ulusal yurdu kurma hedefiyle Filistin'e Yahudi göçünü kolaylaştırma politikası, Filistinliler tarafından İngiliz yönetimine karşı 1936 Büyük İsyanı ile sonuçlandı.

İngiltere'nin, 15 Mayıs 1948'de Filistin'deki mandasını sona erdirmeye karar vermesiyle birlikte dönemin Dünya Siyonist Örgütü Başkanı David Ben Gurion, manda yönetiminin bitmesine bir gün kala İsrail Devletini kuran "Bağımsızlık Bildirgesi"ni okudu.

Artık Filistin-İsrail ilişkileri geri dönülmez bir noktaya gelmişti. 15 Mayıs’ta yüz binlerce Filistinli için sürgün, etnik temizlik ve tehcirden ibaret bir süreç başladı. Kısa zaman içinde 900 binden fazla Filistinli yaşadıkları bölgelerden uzaklaştırılırken, 670 dolayında köy de Siyonist örgütler tarafından yok edildi.

  • Binlerce kişinin yaşamını yitirdiği olayların ardından, canlarını kurtarabilen Filistinliler, komşu ülkelere ve Filistin’in henüz işgal edilmemiş kentlerine sığındı. Bugün bile travmatik etkileri devam eden bu etnik temizlik, Filistinlilerin dilinde “Nekbe” (Büyük felâket) olarak anılmaya başlandı.

İsrail'in Birleşmiş Milletler üyeliği, Filistinli mültecilerin evlerine dönmelerine ve mülklerini talep etmelerine izin vermesi şartına bağlı olmasına rağmen, Tel Aviv'deki ilk hükümet, İsrail'in bunu yapmalarını yasaklayan bir dizi yasa çıkardı. Mayıs 1948'den 1951'in sonuna kadar geçen üç yıl içinde, yeni devlete yaklaşık 700 bin Yahudi yerleşti.

Nekbe'den evvel Filistin köyleri
Mecra
Nekbe'den evvel Filistin köyleri

İsrail, 1948'de BM'nin 194 sayılı kararı ile belirlenen ve o zamandan beri her yıl yeniden teyit edilen meşru dönüş hakkını görmezden gelmeye devam ediyor. (Bu karar, 1974'te BM'nin 3236 sayılı kararı tarafından "devredilemez bir hak" olarak belirtilmiştir.)

Bugün İsrail, işgal altındaki topraklarda Filistinliler üzerinde askerî kontrol uygulamaya devam ediyor. Ve 106 yıl önce imza atılan küçük bir devir teslim makbuzunun geri dönülemez etkilileri tüm çarpıcılığıyla devam ediyor.

Yorumlar
Avatar

Sitemizde paylaştığınız yorumlar, diğer kullanıcılar için değerli bir kaynaktır. Lütfen farklı görüşlere ve diğer kullanıcılara saygılı olun. Kaba, saldırgan, aşağılayıcı veya ayrımcı ifadeler kullanmaktan kaçının.

Sayfa Sonu
GZT
GZT Haberin Sosyal Hali.

Gündemi en anlaşılır, en hızlı ve en görsel haliyle takip etmeye hazır mısınız? GZT özel video içerikleri, nitelikli infografikleri ve fark yaratan yayıncılık anlayışıyla size sıradan haber sitelerinin ötesinde bir deneyim sunuyor. Politikadan kültüre, teknolojiden spora kadar hayatın her alanına dokunan içeriklerle, doğru bilgiye keyifli bir arayüzle ulaşın. Dijital yayıncılığın yeni yüzü GZT ile dünyaya farklı bir pencereden bakın.

Sosyal medyada bizi takip edin
Mobil Uygulamaları indirin

GZT dünyası her an yanınızda! GZT mobil uygulaması ile son dakika gelişmelerine ve özel içeriklere anında erişin. Sadece haber okumayın; izleyin, keşfedin ve paylaşın. iOS, Android ve Huawei cihazlarınıza kolayca indirebileceğiniz uygulamamızla gündemi cebinize sığdırın. Şimdi indirin, haberdar olmanın en keyifli halini kaçırmayın!

Kategoriler
Albayrak Medya

Maltepe Mahallesi Fetih Caddesi No:6 Dk:1 Topkapı, Zeytinburnu / İstanbul[email protected](0 212) 612 29 30

Albayrak Medya Siteleri
YASAL UYARI

YASAL UYARI BIST isim ve logosu "Koruma Marka Belgesi" altında korunmakta olup izinsiz kullanılamaz, iktibas edilemez, değiştirilemez. BIST ismi altında açıklanan tüm bilgilerin telif hakları tamamen BIST'e ait olup, tekrar yayınlanamaz. Piyasa verileri iDealdata Finansal Teknolojiler A.Ş. tarafından sağlanmaktadır. BIST hisse verileri 15 dakika gecikmelidir.

Tüm hakları saklıdır © Net Medya 2026