Macaristan’da iş kültürü ve sosyal yaşam rehberi

Seneler süren ve birçok farklı ülkede tamamladığım yurt dışı okul hayatımdaki ilk oda arkadaşım Budapeşteli ‘İldiko’ olmuştu. Bana önceleri inanılmaz mesafeli, soğuk ve sert görünen bu oda arkadaşım zaman içerisinde eriyen bir buz gibi oldu. İşte bana Macar kültürü ile ilgili ilk dersim; onlara seni tanımaları ve güvenmeleri için biraz zaman ver oldu!

Macarlarla sık ziyaretler ve telefon görüşmeleri yoluyla ilişkileri sürdürmeye devam etmek çok önemli. Güçlü arkadaş ve aile ağları, Macar iş dünyasında başarıya ulaşmanın önemli bir parçası olmaya devam etmekte. Ben İldiko ile 36 sene önce başlayan arkadaşlığımı halen sürdürüyorum. Artık çok sık görüşemiyoruz ama mutlaka arada bir de olsa telefonlaşıp haberleşiyoruz ve eminim ki bir şeye ihtiyacım olsa hiç düşünmeden yardım eder, çünkü artık biz eski bir dostuz.

Macar muhataplarınıza karşı mütevazı, ciddi, düşünceli ve kibar bir şekilde davranmaya özen gösterin. Aşırı samimi olmak ve/veya çok fazla gülümsemek onları rahatsız edebilir. Çünkü ilk başta anlattığım gibi, ilk görüşmelerde ve sizi tanımadan size mesafeli davranmak onların kültüründe var.

Sizi tanıdıktan sonra göreceksiniz ki Macarlar, yakın arkadaş çevreleriyle kahvehanelerde veya restoranlarda uzun saatler sohbet etmekten hoşlanan, harika sohbetçilerdir.

Macarlar iş hayatında genellikle resmi bir tavır sergilerler ve Macar meslektaşlarınız daha rahat bir giyim tarzının uygun olduğunu belirtmedikçe, resmi giyinmek ve davranmak daha iyidir.

Size tavsiyem; Macar kültürünü öğrenmeniz, kültüre saygılı olmanız ve Macarca birkaç kelime öğrenmeniz.

Macaristan ile ilgili şunu unutmayalım ki, 1989'da komünist yönetimin sona ermesi, komünist dönemde büyüyenler ile sonrasında doğanlar arasında bir kuşak farkı yarattı. Genç kuşak serbest piyasa ekonomisinde büyüdü ve Batı'dan daha güçlü bir şekilde etkilendi.

Macarlar, liderler ve takipçiler arasında saygılı bir mesafenin bulunduğu, kurallara ve düzenlemelere dayalı, resmi ve düzenli bir topluma sahiptir. Giyim, dil ve selamlaşma biçimlerindeki resmiyetleriyle Macarlar sıklıkla Almanlar ve İsviçrelilerle karşılaştırılır. Macarların hassas oldukları konulardan bir tanesi şudur; Macarlar genel olarak kendilerini hiçbir zaman Doğu Avrupa'nın bir parçası olarak görmediler. Macaristan şimdi yeniden Orta Avrupa'nın bir parçası olarak anılıyor, ancak ‘Doğu-Orta Avrupa’ terimi de kullanılıyor.

Hiyerarşinin olduğu Macar toplumunda yöneticilerin çalışanlarına örnek olmaları beklenir. Yöneticiler açık sözlü, dürüst ve güvenilir olduklarında çalışanlar onların yolunu izleyecektir. Sözlerini tutmak, bir yöneticinin iş arkadaşlarının güvenini ve sadakatini kazanmasının bir yoludur. Herkesi memnun etme isteğiyle davranmamak ve bu süreçte tutulması zor olabilecek sözler vermemek önemlidir.

Macarlar, kişilerin iş dışında ne yaptıklarını bilmek ister. Aile, hobiler ve spor hakkında konuşmak, yöneticilerin herkes gibi olduklarını göstermelerinin iyi bir yoludur. Bazı insanların, özellikle çocuklu olanların, aileleri hakkında konuşmaktan mutlu olabileceğini, ancak bazı insanların özel hayatlarını tartışmaktan rahatsızlık duyabileceğini unutmayın; bu nedenle Macar meslektaşlarınızın yolunu izlemek en iyisi olabilir.

Bir yöneticinin bilgili ve nitelikli olması gerekir, ancak her zaman alçakgönüllülük erdeminin farkında olmalıdır. Macarlar, birçok Avrupalı gibi, becerileri ve başarıları konusunda genellikle ketumdurlar. Kendi başarılarıyla övünmek gereksizdir ve Macar iş dünyasında hoş karşılanmaz. Macarlar, sizin başarı hikayelerinizi dinlemektense başarınızı göstermenizi tercih ederler. Bu nedenle, çoğu Macar, bir kişinin bir şeyi telafi etmesi gerekmedikçe, kendini ‘pazarlamaya’ kesinlikle gerek olmadığını düşünür.

Macarca dili de benim hep ilgimi çeken ayrı bir konu olmuştur. Macarca dilinde 44 harf olduğunu ilk öğrendiğimde çok şaşırmıştım.

Osmanlı yönetiminden dolayı Macarca da bazı Türkçe kelimelere rastlamak halen mümkündür. En çok kullanılan erkek isimlerinden biri Attila’dır. Buda ve Peşt olmak üzere ikiye ayrılmış harika şehir Budapeşte ülkenin başkentidir. Balaton Gölü ise ülkenin iç denizi olarak kabul edilir.

Bu muhteşem ülkeyi mümkün olduğu kadar yakından tanımaya çalışmanız dileğimle…