La Fontaine’in budala dediği kargalar aslında ne kadar zeki olabilir?

Karga, Kabil’in ilk öğretmeni sayılır. Kabil, kardeşini öldürür ama onu nasıl ortadan kaldıracağını akledemez. Kardeşini toprakla buluşturmayı bir kargadan öğrenir. “Nihayet Allah, ona kardeşinin ölmüş cesedini nasıl örtüp gizleyeceğini göstermek için yeri eşeleyen bir karga gönderdi. ‘Yazıklar olsun bana! Şu karga kadar olup da kardeşimin cesedini örtmekten âciz miyim ben?’ dedi. Artık pişmanlık duyanlardan olmuştu.” (Maide, 5/31)

Her gün geçtiğim yol, “Bir karga yolu” denecek kadar onlara emanet. Ağacın dalında, çatının köşesinde, ırmağın kıyısında hep onlar var. Hele de sonbaharda daha bir keyifli oluyorlar. Yolumun üstünde nerdeyse her bahçede bir ceviz ağacı var. Kargalar sipere yatmış, daldan düşecek bir cevizi bekliyor. Ceviz düşünce asıl film o zaman başlıyor. Hemen en hızlı karga kapıyor cevizi yerden, ağacın en yüksek dalına çıkıp cevizi yere bırakıyor. Bakıyor, ceviz kırıldıysa sahne sona eriyor. Ceviz kırılmadıysa aynı sahne defalarca tekrarlanıyor.

Dedemle bağa giderdik. Yolda gördüğümüz hayvanları da bize tanıtırdı. Kaplumbağa, kurbağa, tavşan, serçe, saksağan en sık rastladığımız hayvanlardandı. Şehirden köye gelmek böyle bir şeydi işte. Bizim için buralar açık bir hayvanat bahçesi gibiydi. En çok da kargalar hakkında duyduklarıma şaşırmıştım. Benim için karga, sayışmalardaki ukala bir hayvandı ama dedeme göre tabiattaki en akıllı hayvanlardan biriydi. Kabil’e öğrettiği ölüleri toprağa gömme olayından başlayıp kargalarla ilgili o kadar ilginç bilgiler anlatmıştı ki çocuk aklımda ben artık bu hayvanlara “bilge karga” demeye başlamıştım. Aletleri en kolay kullanan, hafızası en güçlü, yeni şeyleri çok çabuk öğrenen, kendi yiyeceklerini hazırlayabilen kargalara hayran olmamak elde değildi. Dedem okul olarak belki ilkokul mezunuydu ama o tabiat okulunu çoktan bitirmişti bile.

Artık yolda gördüğüm her kargaya büyük bir hayranlıkla bakıyorum. Karmaşık işlerin üstesinden gelen, alet kullanabilen, çabuk öğrenen ve uzun ömürlü olan zeki bir kuştur karga. Bu özellikleriyle insanlara olan benzerlikleriyle beni hâlâ hayrete düşürmekte. Kendilerine yakıştırılan ukala ve saf kuş imajından dolayı herhalde öbür dünyada La Fontaine de bir çift sözü vardır kargaların.

Bu yazının başlığı yazardan bağımsız editoryal olarak hazırlanmıştır.