Avrupa'nın kabusu olan Türk: Attila

5.yüzyılda Avrupa siyasetini derinden sarsan Attila, Avrupa Hun Devleti’nin en güçlü hükümdarı olarak tarihe geçti. Yaklaşık 406 yılında doğduğu kabul edilen Attila, amcası Rua’nın (Ruga) ölümünden sonra 434 yılında kardeşi Bleda ile birlikte Hun tahtına çıktı. Kısa süre sonra yönetimi tek başına devralarak devletin gerçek hâkimi oldu (Priskos, Historia fragmanları).

Attila’nın yükselişi, Doğu Roma İmparatorluğu ile yapılan Margus Antlaşması (435) ile başladı. Bu antlaşma, Bizans’ın Hunlara vergi ödemesini kabul etmesi bakımından dikkat çekicidir. Ancak Attila, Bizans’ın şartlara uymadığını öne sürerek Balkanlar’a seferler düzenledi ve 447 yılında ordusuyla İstanbul surlarına kadar ilerledi. Doğu Roma, ağır bir tazminat ödemek zorunda kaldı (Jordanes, Getica).

451 yılında Attila bu kez yönünü Batı Roma topraklarına çevirdi. Galya Seferi sırasında Roma ordusu ile Vizigotların birleşik kuvvetleriyle Katalaunum (Châlons) Savaşı’nda karşı karşıya geldi. Savaş kesin bir Hun zaferiyle sonuçlanmasa da Attila’nın Avrupa’daki askerî gücünü ortaya koydu (Edward Gibbon, The History of the Decline and Fall of the Roman Empire).

Bir yıl sonra İtalya’ya giren Attila, kuzey şehirlerini ele geçirdi. Roma üzerine yürümeye hazırlanırken Papa I. Leo ile görüştüğü ve ardından geri çekildiği rivayet edilir. Bu geri çekilmenin nedeni olarak salgın hastalık, kıtlık ve Doğu Roma tehdidi gösterilir (Priskos).

Batı kaynaklarında “Tanrı’nın Kırbacı” olarak anılan Attila, yalnızca bir savaşçı değil, aynı zamanda diplomasi ustası ve güçlü bir siyasi liderdi. Kısa sürede Avrupa’nın en korkulan hükümdarı hâline gelmiş; Roma İmparatorluğu’nun çözülme sürecini hızlandıran en önemli figürlerden biri olmuştur.