İstanbul konseriyle şekillenen müzik yolculuğu

Wishbone Ash - Persephone

“Hayatına bir fon seç, o olsun, deseler...” dediğim.

Tek bir parçanın bu kadar çok kimliği bünyesinde barındırması alışılmadık bir durum: baharın tanrıçası ve yeraltı dünyasının kraliçesi.

Hayranı olduğum, en göz ardı edilen gruplardan biri, progresif rock’ın üstadı Wishbone Ash’in en derin, en lirik ve mitolojik temelli eserlerinden biri. Sadece bir aşk şarkısı değil, dönüşümün alegorisi.

Yalnızca dinlenen değil benim için, bir hüviyet gibi hayatıma eşlik ediyor içerlerimde. Bir yankı. Bir sığınak. Bir temenni.

12 Eylül 2025 Cuma günü ise yerde miyim gökte miyim, bilmedim.

Bir şey oldu, her şey oldu.

Yerimde duramayarak beklediğim Wishbone Ash konseri. “The Wish List Tour”un hiçbir ayağında çalmadıkları, İstanbul’da çınladı. Wishbone Ash; Persephone’yi Tartaros’tan çıkardı, bahar, gitmeden geldi; Demeter zamansız sevindi.

Böylece ben ağladım, her şeyden ve her şeye. Olağanın fevkaladeye yaklaşma iştiyakıdır ya da fevkaladenin olağanı cezbidir. Hep kalpte ama hiç hesapta olmayan anlara, Persephone gelsin.

Golden Earring - Twilight Zone

Yine dünyanın en göz ardı edilmiş gruplarından Golden Earring ve yine müzisyenlerinden George Kooymans. 2025’in 22 Temmuz’unda bu dünyayı terk ettiğinden çok az kişinin haberi oldu, parçalarını keşfeden kâşif sayısı gibi. “Twilight Zone”, “alacakaranlık kuşağı”, Iron Maiden’ın ilham aldığını öğrendiğimde sevgimin katlandığı Golden Earring’in en bilinen parçalarından aslında. Bir açıp dinlemeye başladığınızda gününüze enerjik başlamama imkânınız yok gibi hissettirir. Binlerce şarkınız arasından bir türlü birine gidemeyip neticede başvurduğunuz o mercidir zira “gecenin 2’sinde, bütün korkularınız sizi azat etmiştir” ve alacakaranlık kuşağına gireceksinizdir; işaret ateşiniz, deniz feneriniz Ay’dan Güneş’e dönecektir.

Nur Yoldaş - Mihrimah

Elimde bir 35 milimetreli kamera, zihnimde İstanbul Gelişim Orkestrası icraları eşliğinde akıp giden bir zaman tüneli. Hem kent hem taşra var bu denklemde. Şarkının uvertüründe Türkiye’nin manevî spektrumu arz-ı endam ediyor, Yuşa Tepesi’nden Somuncu Baba’ya. Ay, Mihrimah’ın ardından Kaleiçi’nin esnaf lokantalarına, Yivli Minare’ye, Hıdırlık Kulesi’ne, devşirme taşlara doğuyor. İstidadımızca seyr ü sülûka cüret edip kişisel tarihlerimizi yazıyoruz.

Iron Maiden - Flight of Icarus

Cânım babalar Iron Maiden’ın efsanevi frontman’i cânım Bruce Dickinson, hezarfenliği uyarınca -ki burada Hezarfen’i de analım- Kevin Dutton ile hazırladığı podcast’i “Psycho Schizo Espresso”nun “Decoding the Bible’s Deepest, Darkest Secret: 666 - The Number of the Beast” bölümünde, “The Number of the Beast” parçasının ardındaki motivasyonu anlatırken “Flight of Icarus” parçasının kulisindeki yapısöküm felsefesini de açıklıyor (kendi iştiyakımca özetliyorum):

“Evet; İkaros, Girit Kralı Minos’un kendisini babası Daidalos’la birlikte hapsettiği Labyrinthos’ta, zanaatkâr babasının bal mumuyla uladığı kuş tüyü kanatlarla uçmayı ve hapsedildiği yerden kurtulmayı arzulamıştı fakat bu rüyayı yalnızca görebilmişti; netice, zâhiren ‘başarısızlık’tı. Bu, coşkulu bir genç olarak tamamen kendi hatası gibi aktarıldı hep; ‘Toyluk işte…’, ‘Akılsızlık…’ nidalarıyla. Ancak burada Daidalos’u da sorgulamalıyız, bunu hiç yapmadık. Neden önce kendisi uçmadı bu meşhur usta?”

Bunlar, tarih ve mitoloji okurken göz önünde bulundurulması gereken bakışlar ve dikbaşlı açılar. Mitos-efsane çözümlemelerindeki (“çözülmeler” diyelim hatta) zalim-kurban sarkacının âdeta bir ters mühendisliğe tâbi tutulmasına bayılıyorum ben. Yani şöyle burada da: İkaros da heveskâr bir gençten ziyade bir kurban olabilir mi?

“His eyes seem so glazed

As he flies of the wings of a dream

Now he knows his father betrayed

Now his wings turn to ashes, to ashes his grave”

Nevermore - The Sanity Assassin

Bazı lisanlarda favori kelimelerimiz vardır ya, hatta o kelime manasını o dilde daha çok hissettirir bazen. İşte benim İngilizcede hem tınısıyla hem barındırdığı âlemlerle en sevdiğim kelimelerden biri sanity: “aklıselim”, “akıl sağlığı”. Lise sondayım yahut yeni bitirmişim liseyi. Amerikalı progresif metal grubu Nevermore’un “The Sanity Assassin”inini keşfediyorum. “Aklıselimin Katli”. Kendi akıl sağlığımı kâh kendim katlettiğimde kâh dış faktörler vurduğunda onu, etkisi şahikalara çıkar her bir riff’in. (O yüksek his de böylece anlatılmıyor canım; yaşarken komikti, anlatınca tam da öyle olmadı gibi oluyor.)

Nazan Öncel - Boncuk

Türk müzik tarihinde gelmiş geçmiş en özgün isimlerden biridir benim için Nazan Öncel; hem şarkı sözü yazarlığı hem besteleri açısından, ki bu iki deliliği ve dâhiliği bir arada bulmak kolay değildir. Birçok opus magnum’u var bana kalırsa. Janralar arası bu kadar profesyonelce, bu kadar pervasızca, bu kadar cüretkârca dolaşması inanılmazdır. “Boncuk”, doksanların ilk yarısı Nazan’’ından: “Bir sevdalı ay gibi / Yollarıma çık biraz” Azıcık yahu…

Fastball - The Way

Amerikalı alternatif rock grubu Fastball, “The Way”ini “editörlük neşesinin muhtelif tezahürleri”ne (çalma listelerimde en sevdiklerimden birinin adı bu, evet) uyarladığımı bir bilse! Serbestçe çeviriyorum nakaratı:

“Herkes, onların yürüdükleri yolun altınla döşendiğini bilir

Onlara yaz gelir mevsim hep, hiç üşümezler

Asla acıkmaz, hiç yaşlanmazlar; saçlarına ak da düşmez

Orada burada, bir yerlerde gölgelerinin dolaştığını görebilirsin sen de onların

Eve dönmezler hiç fakat önemsemezler de bunu

Hep yola çıkmak isterler ve mutlulardır da bundan”

Her şey, editör masalarında olur. O sebeple, o masaların mıntıkası benim “Laleli’den dünyaya doğru giden tramvay”ımdır. Ve o tramvay, kıymetli bir zâtın hikmet buyurduğu üzere gönüller mimarlığı için hem ulağım hem katarım olsun, dilerim.

Rondò Veneziano - La Serenissima & Cerrone - Supernature

“French disco” diye bir çılgınlık hali var ki 70’lerde zirvesini görmüştür. Günümüzde birçok müzikseverin dinlediği Daft Punk, Röyksopp ve hatta Jamiroquai daha yumuşak acid jazz & funk gruplarına / sanatçılarına ilham veren o boyutsuz, tekrarlı, veciz sözlü, neredeyse onar dakikalık cezbe halleridir bunlar. Aynı dönemlerde İtalyanlar, enstrümantal yahut İtalyanca sözlü versiyonlarla devreye girerler. Bu şahaneleri belki birçok yapımda jingle yahut fon olarak duyarsınız fakat o onar dakikalık dağılışları ve toparlanışları baştan sona yaşamalı! Önce “La Serenissima” (ki müthiş klibi de izlenmeli), sonra “Supernature” gelsin. İç Ses: Claude Debussy, “Préludes”ün ilhamını Delphi Akanthus Sütunu’ndan alırken Cerrone da “Supernature”ın ilhamını, mağduriyetin potansiyel enerjisini gücün kinetik enerjisine çeviren Karialı (Güneybatı Anadolu) kadınlardan mülhem Karyatidlerden mi aldı acaba?

Megadeth - Dread and the Fugitive Mind

E. P. Thompson, The Making of the English Working Class’ı; Gordon Childe, Man Makes Himself’i; Eric Hobsbawm, The Age of Extremes’i; Dave Mustaine, “Dread and the Fugitive Mind”ı yazar.

“Let me introduce myself

I’m a social disease

I’ve come for your wealth

Leave you on your knees

No time for feeling sorry

I got here on my own

I won’t ask for mercy”

22 Eylül 2025 Pazartesi günü de ben, İstanbul’la dinlerim en sevdiğim Megadeth parçalarından birini.

Erkut Taçkın - Beyaz Ev

Türkiye’de müzisyen-hezarfenliğin öncülerindendir Erkut Taçkın, “Türk rock’ının ilk temsilcilerinden” kabul edilir kabaca. Deniz Harp Okulu’nda öğrenciyken dâhil olduğu; Ersin Yüce, Güngör Yücel, Durul Gence ve Erkan Gürsal gibi kıymetli isimleri de barındıran orkestra, Türkiye’de rock ‘n’ roll çalan ilk topluluk olarak kayıtlara geçer. Belki bir er çoğulluğunda belki de bir bölük yalnızlığında içini bize döküverdiği “Beyaz Ev”de Cem Karaca’nın “Tamirci Çırağı”nı, Erol Büyükburç’un “Manolya”sını, Mehmet Taneri’nin “Bir Zamanlar”ını izlersiniz fakat Erkut Bey ve evi, hep daha yalnızdır.

Bu yazının başlığı yazardan bağımsız editoryal olarak hazırlanmıştır.