Bilinçli tüketici çelik sefer tasına yöneliyor

Kaç yıldır bu işi yapıyorsunuz ve bu işe nasıl başladınız?

Biz ailecek paslanmaz çelik üreticisiyiz. 1980 yılında Türkiye pazarına paslanmaz çelik girmiş, 1981’de de ailem bu işi yapmaya başlamışlar. Ham maddeler yurt dışından geliyor, biz burada işliyoruz. Sonrasında toptan ve perakende olarak satış yapıyoruz.

Uzun yıllardır termos ve sefer tası satıyorsunuz. İlk satmaya başladığınız yıllardan bugüne teknoloji bu sektörü nasıl etkiledi ve ne gibi değişiklikler oldu?

O yıllarda eski elips şeklinde olan sefer tasları vardı. Bugün de sektör neredeyse aynı seviyede ilerliyor ama ürünler farklılaşıyor. Artık ofis çalışanları da yemek taşıdığı için termoslu modeller de piyasada fazlasıyla mevcut. Ama termoslu ürünlerin hepsi ithal, Türkiye’de üretilmiyor. Öyle bir teknoloji henüz bizde yok, sadece Çin’de var. Sadece 2023 yılında Şanlıurfa’da bir girişim oldu ama o da çay termosları özelindeydi.

Eskiden işlevi öne çıkan bu eşyalar şimdi estetik olarak da farklılaşıyor: bambulu, çift katmanlı, İskandinav renklerinde modeller… En klasik çelik sefer tasını kim alıyor?

Örneğin biz Ordu’ya çok sefer tası veriyoruz. Çünkü fındık toplamaya giderken yemekler sefer taslarına konuyor. Yemek yiyecekleri zaman ısıtıp tüketiyorlar. Ama sefer tasını tarlada, fabrikada çalışan alır, kamu personeli almaz. Kapalı Çarşı’da kuyum atölyesinde çalışan genç çocuk alır ama plazada çalışan ofisine götürmez. Şehirde daha çok termoslu sefer taslarının modern versiyonları kullanılıyor. Hem görüntü itibariyle hem de bir banka personelinin, ofis çalışanının ocakta yemek ısıtma gibi bir imkânı olmadığı için termoslu ürünler tercih ediliyor. Çelik sefer tasını kullanmak için ortamın da elverişli olması lazım. Yani bu tercihlerin tek bir nedeni yok. Sabah termoslu yemek kabına koyduğun yemeği öğlen ısıtma ihtiyacı duymadan yiyebilirsin ama çelik sefer tası kullanıyorsan ısıtmak için ateşe ihtiyacın olur.

Geçmişte sefer tası daha çok işçilere, memurlara, tarlada çalışanlara hitap ederdi. Âdeta mecbur olanın eşyasıydı. Bugünkü müşterilerinizin sosyoekonomik durumuna dair ne söyleyebilirsiniz? Sefer tası/yemek termosu alan kişi artık sadece ekonomik zorunlulukla mı alıyor, yoksa belli bir bilinçle mi?

Eskiden herkes alıyordu sefer tasını. Çünkü şartlar herkes için neredeyse eşitti. Yemek yemek için bu kadar alan yoktu, çeşit yoktu, evden yemek götürülüyordu. Günümüzde daha çok ekonomik sıkıntıya girenler sefer tası kullanıyor. Şirketlerin verdiği yemek bütçesi sınırlı oluyor. İnsanlar da bir matematik kuruyor ve evden yemek götürmeyi tercih ediyorlar. Pazar geçmişe oranla biraz daha daraldı. Ama bu sadece büyükşehirler için geçerli. Anadolu’da hâlâ herkes sefer tası kullanıyor. Bunun önemli nedenlerinden biri de Anadolu’da dışarıda yemek yeme imkânının sınırlı olması, istenilen her an -şehirdeki gibi Yemek Sepeti vb. uygulamalar üzerinden- yemeğe ulaşılamıyor olması. Büyükşehirde özellikle de İstanbul’da canın ne çekerse sipariş edip yiyebilirsin ama tarlada çalışırken yanında yemeğin yoksa aç kalırsın.

Ekonomik sebeplerin yanında sağlık için yemeğini yanında taşımak isteyen müşterilerimiz de var elbette. Örneğin bize bir özel okul müdürü geldi, sefer tası istedi. Termoslu ürünleri çıkardık, istemedi. Tekli ocak almış, “Yemeğimi ısıtacağım.” dedi. Çünkü termoslu ürünlerde plastik aksan var. Eğer sağlık için yemeği yanımızda taşıyorsak sıcak yemekle plastiğin bir arada olması bir tezatlık barındırır. Çelik sefer tasındaysa hiçbir yan madde yoktur. En sağlıklı ürünler zaten paslanmaz çelik ve camdır. 90’lı yıllarda sefer tası kapağının içinde bir conta vardı. Yemek sıcak, conta plastik. Zamanla conta gevşeyerek yemeğin içine düşüyordu. Sonra bazı belgeler alabilmek için onu da kullanmamaya başladık. Bilinçli müşteri yemek termosunu almıyor, sefer tası alıyor. Burada dikkat edilmesi gereken tek şey sefer tasının 304 çelik olması. Kullanıcı 304 çeliği 18/10 ibaresi ile ayırt edebilir. 18/10 mıknatıs tutmayan çeliktir. Çelik sefer tasının başka hiçbir teferruatı yoktur.

*Bu yazının başlığı yazardan bağımsız editoryal olarak hazırlanmıştır.