Katı zaman rejimi insanı nasıl kuşatıyor?

“Bisiklet hızının üstündeki bütün hızlar insanlık dışıdır.”

Zamanın süratinden yakınmak, kundakçılar daha kurnaz ve becerikli hâle geldiği için itfaiyecileri giyotine götürmeye benzer. Zamanlar, ırmaklar gibi akar; ne geriye ne de ileriye itilebilir. Irmakları itmek kötü bir alışkanlık senin için. Hep dolusun, hep meşgulsün, hep bir yerlere yetişmeye çalışıyorsun. Bu cendereden çıkmak için rüyalarını gübre hâline getirmene gerek yok. Nasihat verirken ne kadar cömertsen zaman ayırırken de o kadar nekessin. Daha fazlasını yapabilmeye duyduğun hayranlık sınırlarını genişletmeye ve kontrolü kaybetmene yol açıyor. Tıpkı bir televizyon gibi açıp kapanabilecek ilişkiler kurduğun için hiç kimseye zamanın yok ve fakat hep kendine vaktin var. Aynaya bakan kendisini daima bakarken görecektir. Boşuna yakınma. Sen bu lanetten kurtulamayacaksın.

Zamanın süratinden yakınmak, kundakçılar daha kurnaz ve becerikli hale geldiği için itfaiyecileri giyotine götürmeye benzer. Mesai saatleri, mutsuzluğunun altını çizerek onu daha okunaklı hâle getirirler. İstifa fikri ne zaman yoklasa seni, geçen zamanın acımasızlığıyla yüzleşiyorsun. Yine de iş rutinlere geldiğinde radikal bir sofusun sen. Ellerin zamanlarla dolu değil. Ellerin sana ne kadar kirlendiğini söyleyen bir itiraf mektubu. İtirafların seni özgürleştirmiyor ya da daha doğru şekliyle; henüz özgürleştirmiyor. Bil ki asla şu ya da bu değilsin; bir derlemesin sen. Kravat takarak hayatını düzene sokamazsın. Ciddi olmanın daha doğru olmak anlamına gelmediğini öğren artık.

Zamanın süratinden yakınmak, kundakçılar daha kurnaz ve becerikli hale geldiği için itfaiyecileri giyotine götürmeye benzer. Asiler neden isyan ederler biliyor musun? Sürekli isyan edebilmek için. İsyan ettikleri otoritenin yokluğu mahveder onları. Asiler dünyaya sürekli isyan edebilmek için onu daima korurlar sadece devrimciler değiştirir onu. İsyanlarında bile faiz var senin. Poz veren heyecanların, demonte ahlakın, hesapçı mantığınla bir jonglörsün. Hiçbir zaman deliremeyeceksin. Deli mantığını yitirmiş değildir mantığından başka her şeyini kaybetmiş kişidir. Her şeyi anlamlandırmaya çalışır. Bu anlam her şeyin anlamsız olduğu olsa bile. Senin böyle gündemlerin yok. Zaman akıp geçerken hiçbir şeye yetişemiyorsun. Emin olmak istiyorsun, acı çekmemek istiyorsun. Acı çekmek ben ile ben ideali arasındaki uçurumdur. Bil ki yükseklik korkun mahvedecek seni.

Zamanın süratinden yakınmak, kundakçılar daha kurnaz ve becerikli hale geldiği için itfaiyecileri giyotine götürmeye benzer. Ürünlerin değil insani özlemlerin, özelliklerin ve becerilerin satışa çıkarıldığı, ekranlara hicret etmek için muhteşem fedakarlıkların yapıldığı bir dünyadan yanasın. Ama olsun… Freud’dan bu yana tutarsızlık demek insan demenin başka bir yoludur. Yarattığın umut diktatörlüğüne kan sonuçların, saçındaki aklar ve diz ağrıların son verecek. Giydiğin hiçbir ayakkabı seni daha genç yapamayacak. Zamanı ve ırmakları geriye itemeyeceksin. Yabancılar hayatına daha çok girecek. Yabancılar seni yabancıya dönüştürerek kendin olmanı sağlayacaklar belki de. İnce bir buz tabakası üzerinde paten kayıyorsun ve kurtuluşun sürat yapmaktan geçiyor. Piste çıkmayı sen seçtin.

Zamanın süratinden yakınmak, kundakçılar daha kurnaz ve becerikli hale geldiği için itfaiyecileri giyotine götürmeye benzer. İyi ilişki insanın birçok isteğinin cevapsız kalmasına tahammül edebildiği ilişkidir. Şimdi otur bir kafeye ve düşün kahveni içerken: Kar zarar dengesi gözetmediğin kaç ilişkin var? İnsanın kendini anlaması da bir tesellidir kendinden kaçması da. Teselliler ve tehlikelerle geçecek zaman. Zamanı da ırmakları da itemeyeceksin. Tehlike iki insanın yan yana gelmesiyle başlar. Zalimlerden alacak intikamı olmayan yan yana gelmiş iki kişi yeterince tehlikelidir. Gösterinin devam etmesini sağlarlar. Zaten sen gösteriye dönüşmüş duygularınla ya cennete çıkıyor ya cehenneme iniyor ama her halükarda “derinden etkileniyorsun.” Sen uyduruk bir sahnesin.

Zamanın süratinden yakınmak, kundakçılar daha kurnaz ve becerikli hale geldiği için itfaiyecileri giyotine götürmeye benzer. Yakınman gereken zamanın kaç kilometre/saatle gittiği değil içinde yaşadığın katı zaman rejimidir. Seni baskılayan, domine eden, özgürlüğünü sahte bir ambleme dönüştüren, katı olan her şeyi buharlaştıran bu totaliter zaman rejimi… Hayatının giderek bir gereklilik denizi haline geldiğini fark et artık. Hız ahiretin ikamesi değildir; hızlanarak her şey olamazsın, sonsuz olamazsın. Mutluluk, mutsuzluğun yokluğu değildir. Kafandaki şu yoksunluk saplantısından kurtul önce. Sonra arzularının yarattığı illüzyondan sıyrıl. Hazzın hacmi büyük değildir; hazlar minyondur. Ve hiçbir haz büyülemez. Büyü nedir biliyor musun? Soru sormadan evet cevabını almaktır. Hatırla; annen ağladığı zaman yüzünü başka bir yana çevirmeye çalışırdı hep. O ağlarken beklerdin. Tıpkı bir trenin hemzemin geçitten geçip gitmesini bekler gibi. O bekleyiş dünyayı durdururdu. Sadece o an zamanı ve ırmakları durdurabiliyordun. Dışarda kar yağıyordu. Planlayamadığın, kontrol edemediğin, itaat ettiğin, tahakküm edemediğin, kendinin kılamadığın kar yağıyordu. Gerçek duygular, gerçek epizotlar kontrol edemediğin ihtimallerde soluk alır. Kontrol edilemeyeni kontrol etmek için uğraşma. İşte o zaman; ırmaklar gibi akmayacak, kar gibi yağacak zaman.

Bu yazının başlığı yazardan bağımsız editoryal olarak hazırlanmıştır.